Ανακαλύπτουμε και γνωρίζουμε νέους προορισμούς στην Ελλάδα.

Παραλίες, πόλεις, χωριά, νησιά…

Κρυμμένοι θησαυροί που περιμένουν να τους γνωρίσουμε!!!

Εξερευνώντας…

2810 253861
Ηράκλειο, Κρήτη
info@greecedestination.gr

Εκκλησίες & Μοναστήρια στο Νομό Ημαθίας

Αναστάσεως του Σωτήρος Χριστού

Στο κέντρο της Βέροιας στο νομό Ημαθίας, ανάμεσα στα σύγχρονα κτίρια και δίπλα στο δημαρχείο της πόλης, ξεχωρίζει ένα από τα σημαντικότερα μνημεία των βυζαντινών χρόνων, ο μικρός, λιτός ναός της Αναστάσεως του Χριστού, που ήταν το καθολικό σταυροπηγιακής μονής του 14ου αιώνα. Ο ναός αρχικά ήταν μονόχωρος, ξυλόστεγος, με κόγχη στο ιερό που έχει τη σπάνια μορφή ημιεξαγώνου. Το 18ο αιώνα στις τρεις πλευρές του προστέθηκε κλειστό περίστωο, που την δεκαετία του 1950 κατεδαφίστηκε και αντικαταστάθηκε από το σύγχρονο, τοξωτό. Εσωτερικά ο ναός διακοσμείται με εξαίρετης τέχνης αγιογραφίες του 1315, Η εικονογράφηση χωρίζεται σε τρεις ζώνες: στην κατώτερη παριστάνονται ολόσωμοι άγιοι, στη μεσαία προτομές ευαγγελιστών, προφητών και αγίων, και στην ανώτερη σκηνές από το Δωδεκάορτο, με εξέχουσες τις σκηνές της Σταύρωσης και της Ανάστασης. Οι τοιχογραφίες χαρακτηρίζονται για την πολυμορφία τους και την ισορροπία των χρωμάτων και η αρτιότητά τους θυμίζει περισσότερο φορητές εικόνες. Σε ορισμένα σημεία του ναού, κυρίως στους εξωτερικούς τοίχους, διατηρούνται μεταγενέστερες τοιχογραφίες, του 14ου και του 18ου αιώνα, που απεικονίζουν ντόπιους άρχοντες μετά το θάνατό τους και συνοδεύονται από αφιερωματικές επιγραφές.

Βήμα Αποστόλου Παύλου

Ο Απόστολος Παύλος έφυγε κυνηγημένος από τους φανατικούς Εβραίους της Θεσσαλονίκης μαζί με το μαθητή του Σίλα το 49 μ.Χ.. Διασχίζοντας τις εύφορες εκτάσεις της Κεντρικής Μακεδονίας έφτασε στην πολυάνθρωπη τότε Βέροια, στην οποία είχε πληροφορηθεί ότι λειτουργούσε Εβραϊκή συναγωγή. Οι Ιουδαίοι της πόλης του συμπεριφέρθηκαν κόσμια και άκουσαν με ενδιαφέρον το κήρυγμά του. Οι φανατικοί εχθροί του από τη Θεσσαλονίκη πληροφορήθηκαν, ωστόσο, τη δραστηριότητα του Παύλου και έτσι για μια ακόμη φορά ο Απόστολος αναγκάστηκε να φυγαδευτεί από την πόλη. Το Βήμα από το οποίο θεωρείται ότι απευθύνθηκε στους πιστούς έχει σήμερα διαμορφωθεί με επιβλητικό τρόπο και στο χώρο πραγματοποιείται πλήθος θρησκευτικών εκδηλώσεων, με αποκορύφωμα κάθε Ιούνιο τα «Παύλεια».

Κηρύκου και Ιουλίττης

Στο κέντρο της Βέροιας, κρυμμένος ανάμεσα σε σύγχρονα κτίρια, σώζεται ένας από τους σπουδαιότερους βυζαντινούς ναούς της πόλης, που συνδέεται με την αρχιτεκτονική και καλλιτεχνική παράδοση της Θεσσαλονίκης και είναι αφιερωμένος στους αγίους Κήρυκο και Ιουλίττα. Οικοδομήθηκε τον 14ο αιώνα από τον επίσκοπο Μακάριο, σύμφωνα με την κεραμοπλαστική επιγραφή που διατηρείται στην εξωτερική όψη του ιερού. Στα τέλη του 14ου αιώνα ήταν καθολικό ανδρικής σταυροπηγιακής μονής, όπως φαίνεται σε πατριαρχικά έγγραφα, αλλά τον 16ο αιώνα είχε χάσει αυτή την ιδιότητα και ήταν ήδη ενοριακός ναός. Χρησιμοποιήθηκε αδιάκοπα σε όλη την περίοδο της Τουρκοκρατίας, γεγονός που αποδεικνύεται και από τις πολλές μετατροπές που έχει υποστεί. Στην αρχική του μορφή ήταν σταυροειδής με τρούλο, αλλά πιθανότατα το 16ο αιώνα λόγω της κατάρρευσης του τρούλου μετατράπηκε σε μονόχωρο ξυλόστεγο και αργότερα στις τρεις πλευρές του προστέθηκε στοά. Εξωτερικά, στην αψίδα του ιερού, φέρει πλούσιο κεραμοπλαστικό διάκοσμο, που του προσδίδει ιδιαίτερη όψη. Εσωτερικά ήταν διακοσμημένος με αγιογραφίες που ανήκουν σε τρεις φάσεις. Οι παλαιότερες είναι του 14ου αιώνα και σώζονται πολύ αποσπασματικά, ενώ από την αγιογράφηση του τέλους του 15ου αιώνα σώζονται παραστάσεις στον εξωτερικό δυτικό και νότιο τοίχο. Στον κυρίως ναό οι παραστάσεις οργανώνονται σε τρεις ζώνες: στην ανώτερη εικονίζονται σκηνές του Δωδεκάορτου, στη μεσαία σκηνές από τη ζωή του Προφήτη Ηλία και άλλα θέματα, και στη χαμηλότερη ολόσωμοι άγιοι. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το σπάνιο μαρμάρινο τέμπλο, που ανήκει στην αρχική φάση της οικοδόμησης του ναού, αλλά σε μεταγενέστερη εποχή αναμορφώθηκε με το κλείσιμο των ανοιγμάτων και την απεικόνιση στις επιφάνειες που δημιουργήθηκαν των ένθρονων μορφών του Χριστού και της Παναγίας.

Μονή Οσίου Νικάνορος

Σε ένα καταπράσινο πλάτωμα του όρους Καλλίστρατο, με μαγευτική θέα πάνω από την κοιλάδα του ποταμού Αλιάκμονα, κοντά στο χωριό Παναγιά των Γρεβενών, δεσπόζει η περίφημη Ιερά Μονή του Όσιου Νικάνορα, αφιερωμένη στη Μεταμόρφωση του Σωτήρα. Είναι γνωστή και ως Μονή Ζάβορδας, λόγω του ομώνυμου χωριού που υπήρχε στην περιοχή και δε σώζεται σήμερα. Η μονή ιδρύθηκε από τον όσιο Νικάνορα από τη Θεσσαλονίκη, πιθανότατα κατά την τρίτη δεκαετία του 16ου αιώνα. Ο Νικάνωρ καταγόταν από εύπορη οικογένεια, σε νεαρή ηλικία απαρνήθηκε τα πλούτη, εκάρη μοναχός και ασκήτευσε αρχικά σε μικρό σπήλαιο, το γνωστό σήμερα «ασκηταριό του Νικάνορα», στο Καλλίστρατο όρος. Αργότερα, όταν πατριάρχης ήταν ο Ιερεμίας Α΄, έκτισε τη μονή επάνω στα θεμέλια παλαιότερου ναού που ύπήρχε στη θέση αυτή. Η μονή γνώρισε μεγάλη ακμή, απέκτησε σημαντικά πλούτη, και για αιώνες ήταν το σπουδαιότερο πνευματικό ίδρυμα για όλη την περιοχή. Στις εγκαταστάσεις της υπήρχε σχολείο, που εξελίχθηκε σε σπουδαίο εκπαιδευτικό κέντρο της Μακεδονίας με συνεχή λειτουργία έως το 1912. Το μοναστηριακό συγκρότημα περιβάλλεται από ψηλά κτήρια που στεγάζουν τα κελιά, την τράπεζα και τους υπόλοιπους βοηθητικούς χώρους, και σχηματίζουν ένα είδος περιβόλου στην περίμετρο του βράχου. Στο κέντρο της αυλής βρίσκεται το καθολικό. Είναι σταυροειδής εγγεγραμμένος ναός, με τρούλο που στηρίζεται σε τέσσερις κίονες, και με νάρθηκα στη δυτική πλευρά. Ανήκει στον λεγόμενο «αθωνικό» τρίκογχο τύπο, όπου εκτός από την ανατολική ημικυκλική κόγχη του ιερού, υπάρχουν ημικυκλικές κόγχες και στους πλαϊνούς τοίχους, οι οποίες ονομάζονται «χοροί», διότι εκεί στέκονται οι χοροί των ψαλτών. Στη βόρεια και νότια πλευρά, σε μεταγενέστερη φάση, πιθανόν τον 18ο αιώνα, προστέθηκαν δύο συμμετρικά παρεκκλήσια, του Αγίου Αθανασίου και του Αγίου Ιωάννη του Πρόδρομου, αντίστοιχα. Στο δεύτερο, το οποίο σήμερα δεν σώζεται, στεγαζόταν ο τάφος του ιδρυτή της μονής. Το 1873, στη νοτιοδυτική γωνία κτίστηκε το κωδωνοστάσιο. Στο εσωτερικό του ναού διατηρείται ο τοιχογραφικός διάκοσμος, που ανάγεται σε διάφορες χρονικές περιόδους. Σύμφωνα με επιγραφή, ο τρούλος επιζωγραφήθηκε σε δύο φάσεις, το 1592, και το 1869 δια χειρός Μανουήλ Ζωγράφου εκ Σελίτζης. Στο 1835 χρονολογούνται οι τοιχογραφίες του νάρθηκα, ενώ στο 19ο αιώνα κατασκευάσθηκε και το ξυλόγλυπτο τέμπλο. Η μονή είναι ανδρική και πανηγυρίζει στις 6 (Μεταμόρφωση του Σωτήρα) και 7 Αυγούστου (ημέρα Κοίμησης του όσιου Νικάνορα).

Μονή Τιμίου Προδρόμου

Σε μια όμορφη τοποθεσία στις πλαγιές των Πιερίων, κοντά στον Αλιάκμονα και λίγα χιλιόμετρα νότια της Βέροιας βρίσκεται η Σκήτη, που είναι γνωστή ως Μονή του Τιμίου Προδρόμου και συνδέεται με εξέχουσες προσωπικότητες του ελληνικού μοναχισμού. Η μονή δημιουργήθηκε σε μια περιοχή διάσπαρτη από σπηλαιώματα που ήταν τόπος εγκαταβίωσης ασκητών και η ίδρυση του πυρήνα της συνδέεται με την παρουσία του τοπικού αγίου, του οσίου Αντωνίου από τη Βέροια, που έζησε τον 10ο με αρχές του 11ου αιώνα. Κατά το 17ο και 18ο αιώνα, σύμφωνα με αναφορές σε επίσημα έγγραφα, η μονή ήταν πατριαρχική και σταυροπηγιακή, αλλά από τα τέλη του 18ου αιώνα άρχισαν να φαίνονται τα πρώτα σημάδια της παρακμής της. Το 1819 τα περιουσιακά της στοιχεία εκποιήθηκαν από τους Τούρκους και το 1822, κατά την επανάσταση της Μακεδονίας, καταστράφηκε ολοσχερώς από τον Λουμπούτ πασά. Ανοικοδομήθηκε και αποκαταστάθηκε μέχρι το 1835 και τότε έλαβε σχεδόν τη μορφή που έχει μέχρι σήμερα, με εξαίρεση τους βοηθητικούς χώρους που χτίστηκαν στη δεκαετία του 1960. Το συγκρότημα της μονής δε διατηρεί σχεδόν τίποτα από την αρχική του μορφή. Το μόνο κτίσμα που διασώθηκε από την καταστροφή του 1822 είναι το παρεκκλήσι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, που χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Στο εσωτερικό του έχουν διασωθεί σπαράγματα τοιχογραφιών φθαρμένων από τη φωτιά. Το καθολικό ανήκει στον τύπο της απλής τρίκλιτης βασιλικής και εσωτερικά είναι ακόσμητο. Η μονή διαθέτει ξενώνες και στους χώρους της φυλάσσονται ιερά κειμήλια και λείψανα. Είναι ανδρική και εορτάζει στις 29 Αυγούστου την αποτομή της κεφαλής του Προδρόμου, ενώ στις 22 Ιουλίου εορτάζει όλους τους αγίους που μόνασαν ή ασκήτευσαν στο χώρο της.

Μονή Παναγίας Σουμελάς

Στις καταπράσινες πλαγιές του όρους Βέρμιο, κοντά στο χωριό Καστανιά, βρίσκεται η φημισμένη Μονή της Παναγίας Σουμελά, το πνευματικό κέντρο του ποντιακού ελληνισμού και ένας από τους σπουδαιότερους προσκυνηματικούς τόπους όλης της Ελλάδας. Καταστράφηκε από τους Τούρκους το 1922 και τα κειμήλιά της, μαζί με την εικόνα της Παναγίας, μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα το 1931 έπειτα από τη μεσολάβηση του Ελευθερίου Βενιζέλου και με τη συμβολή μοναχών που γνώριζαν τον τόπο φύλαξής τους. Η μονή του Βερμίου θεμελιώθηκε το 1951 σε έκταση που παραχώρησαν οι κάτοικοι του χωριού Καστανιά, που κατάγονται από τον Πόντο, και τα εγκαίνιά της πραγματοποιήθηκαν το 1952. Το συγκρότημα σήμερα περιλαμβάνει δύο ναούς, πολλούς ξενώνες και κάθε είδους βοηθητικές εγκαταστάσεις για την εξυπηρέτηση επισκεπτών και προσκυνητών. Το καθολικό είναι μεγαλοπρεπής ναός βυζαντινού ρυθμού και στο εσωτερικό του φυλάσσεται η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, που θεωρείται έργο του Ευαγγελιστή Λουκά και προέρχεται από την ιστορική μονή του Πόντου. Επίσης, λειτουργεί πλούσια βιβλιοθήκη, καθώς και εκθετήριο πολύτιμων εκκλησιαστικών σκευών, εικόνων και αμφίων. Η μονή είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου.

Διαμονή στο νομό Ημαθίας: Βρες το ιδανικό κατάλυμα για αξέχαστες διακοπές!

Booking.com
Translate »
error: Content is protected !!
You don't have permission to register