Ανακαλύπτουμε και γνωρίζουμε νέους προορισμούς στην Ελλάδα.

Παραλίες, πόλεις, χωριά, νησιά…

Κρυμμένοι θησαυροί που περιμένουν να τους γνωρίσουμε!!!

Εξερευνώντας…

2810 253861
Ηράκλειο, Κρήτη
info@greecedestination.gr

Εκκλησίες & Μοναστήρια στο Νομό Ευρυτανίας

Στο άγριο ανάγλυφο της Ευρυτανικής γης, φωλιασμένα στις βουνοκορφές και περιτριγυρισμένα από ένα επιβλητικό φυσικό τοπίο, βρίσκονται κάποια από τα πιο σπουδαία μοναστήρια και βυζαντινά μνημεία της χώρας.

Μονή Ιωάννου Προδρόμου

Στο μαγευτικό, πυκνό δάσος από πανύψηλες, αιωνόβιες βελανιδιές και φτελιές, νότια του χωριού Παλαιοκατούνα και κοντά στην καταπράσινη κοιλάδα του Αγραφιώτη ποταμού, σώζεται η παλαιά μονή του Αγίου Ιωάννη του Πρόδρομου. Ο χρόνος ίδρυσής της είναι άγνωστος αλλά η παράδοση συνδέει την αρχή της ιστορίας της με την εύρεση της εικόνας του Αγίου Ιωάννη από κατοίκους του Κερασοχωρίου. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ανέπτυξε σημαντική δράση και ήταν σπουδαία η προσφορά της στους κατοίκους της περιοχής και στον αγώνα τους ενάντια στους Τούρκους. Ο γνωστός ήρωας των Αγράφων, ο αρματολός Κατσαντώνης, την επισκεπτόταν συχνά, έβρισκε εδώ καταφύγιο με τους συντρόφους του, εξασφάλιζε τροφή και οικονομική ενίσχυση και τη χρησιμοποιούσε ως ορμητήριο. Κατά τη διάρκεια της επανάστασης η μονή καταστράφηκε, και μετά την επανάσταση, στα μέσα του 19ου αιώνα, ανοικοδομήθηκε στη σημερινή της μορφή. Ωστόσο, υπέστη και πάλι ζημιές από τους σεισμούς που έπληξαν την Ευρυτανία το 1963. Από τη μονή διατηρείται σε καλή κατάσταση το καθολικό, που κτίστηκε το 1850. Πανηγυρίζει στις 29 Αυγούστου και στον εορτασμό κάθε χρόνο συγκεντρώνονται πολλοί πιστοί από τη γύρω περιοχή για να τιμήσουν τον προστάτη τους άγιο.

Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου

Στην ανατολική άκρη του χωριού Δομιανά βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά μνημεία της Ευρυτανίας, η ιστορική μονή της Κοίμησης της Θεοτόκου. Η ίδρυσή της τοποθετείται πιθανότατα στον 16ο αιώνα και οι τοπικές παραδόσεις τη συνδέουν με το σημείο όπου βρέθηκε η εικόνα της Παναγίας, μέσα σε ένα πουρνάρι. Το πρώτο καθολικό κτίστηκε το 1515 και πυρπολήθηκε δύο φορές, μία το 1611, επειδή οι μοναχοί έλαβαν μέρος στο επαναστατικό κίνημα του Διονυσίου Φιλοσόφου, και μία το 1770, στα γεγονότα των Ορλωφικών. Ο ναός που σώζεται σήμερα κατασκευάσθηκε το 1779-1787 στην ίδια θέση, και το καμπαναριό του προστέθηκε το 1872. Στην επανάσταση του 1821 η μονή αποτέλεσε καταφύγιο αγωνιστών, όπως ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, την παρουσία του οποίου διαιωνίζει η ονομασία της βόρειας, χαμηλής εισόδου του καθολικού, που λέγεται «πόρτα του Καραϊσκάκη». Η μονή διαλύθηκε το 1833. Το συγκρότημα διαθέτει κτίρια κελιών, το πανύψηλο κωδωνοστάσιο, που φθάνει τα 18 μ., και ευρύχωρο προαύλιο με επιβλητικά κυπαρίσσια. Το καθολικό είναι τρίκλιτη βασιλική και αποτελεί το μοναδικό δείγμα αυτού του αρχιτεκτονικού τύπου που διατηρείται στην Ευρυτανία. Στη δυτική πλευρά έχει νάρθηκα, από τον οποίο ξεκινά ξύλινη σκάλα που οδηγεί στον γυναικωνίτη. Οι τοίχοι του είναι κτισμένοι με ντόπιες πέτρες και ξυλοδεσιά και η στέγη του στηρίζεται σε δέκα κίονες σχηματισμένους από κορμούς δέντρων. Στο εσωτερικό του οι τοίχοι διακοσμούνται με σημαντικές αγιογραφίες, που θεωρούνται έργα των ζωγράφων Γεωργίου Γεωργίου και Γεωργίου Αναγνώστου, μαθητών του ιερομόναχου αγιογράφου Διονυσίου εκ Φουρνά. Ξεχωριστή εντύπωση προκαλεί η οροφή, διακοσμημένη με γεωμετρικά μοτίβα και παραστάσεις λαϊκής τεχνοτροπίας, και το θαυμάσιο ξυλόγλυπτο τέμπλο, έργο του 1759 «διά χειρός Αθανασίου», επιχρυσωμένο το 1880 από τους αδελφούς Σαρρή από το Νεοχώρι Τυμφρηστού. Στο βορειοδυτικό τμήμα του κυρίως ναού, σε βάθος 2 μ. κάτω από το δάπεδο, υπάρχει το αγίασμα, ενώ στη μονή φυλάσσονται πολύτιμα κειμήλια και ιερά λείψανα. Εορτάζει στις 15 Αυγούστου.

Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος

Στην απομονωμένη, ορεινή περιοχή βόρεια του χωριού Βράχα της Ευρυτανίας, μέσα στο δάσος από βελανιδιές, βρίσκεται η ιστορική ομώνυμη μονή, η σπουδαιότερη των ανατολικών Αγράφων, αφιερωμένη στη Μεταμόρφωση του Σωτήρα. Είναι άγνωστο πότε ακριβώς ιδρύθηκε, αλλά η ύπαρξή της επιβεβαιώνεται από το 1600-1650. Γνώρισε μεγάλη ακμή την περίοδο της Τουρκοκρατίας και είχε το σταυροπηγιακό προνόμιο. Τον 18ο αιώνα πρέπει να καταστράφηκε, γιατί, όπως μας πληροφορεί η κτητορική επιγραφή στο καθολικό της, ο ηγούμενος Δαμασκηνός και μια οικογένεια προσκυνητών από γειτονικό χωριό ανακαίνισαν τον ναό το 1745. Απέκτησε αξιόλογη περιουσία, κυρίως κτηνοτροφική, διέθετε βιβλιοθήκη και φιλοξενούσε σχολείο, ενώ παράλληλα έγινε ένα είδος γεωπονικής σχολής για τους κατοίκους της περιοχής. Στα χρόνια της επανάστασης του 1821 συνδέθηκε με τη δράση του ήρωα Γεώργιου Καραϊσκάκη και βρέθηκε στο επίκεντρο της μάχης που έγινε ανάμεσα στις δυνάμεις του και στους Τούρκους τον Μάιο του 1824. Η μονή διαλύθηκε το 1833 και το 1929-1930 τα κτίσματά της κατεδαφίστηκαν. Από το συγκρότημα διατηρείται μόνο το καθολικό, σταυροειδής εγγεγραμμένος ναός με νάρθηκα και εξωνάρθηκα, και τρούλο που στηρίζεται εσωτερικά σε τέσσερις κίονες. Ανήκει σε παραλλαγή του αθωνικού αρχιτεκτονικού τύπου, δηλαδή έχει δύο κόγχες στους πλάγιους τοίχους, οι οποίες ονομάζονται χοροί επειδή εκεί στέκονταν οι ψάλτες. Η κατασκευή του κυρίως ναού και του εξωνάρθηκα φαίνεται ότι έγινε από δύο διαφορετικά συνεργεία, σε διαφορετικές περιόδους.
Στο εσωτερικό του ναού και εξωτερικά στον εξωνάρθηκα διατηρούνται σε καλή κατάσταση τοιχογραφίες που ολοκληρώθηκαν το 1753 οι πρώτες και το 1758 οι δεύτερες. Πρόκειται για αξιόλογα έργα λαϊκής τεχνοτροπίας που αποδίδονται σε μαθητές της σχολής του περίφημου αγιογράφου και ιερομόναχου Διονυσίου εκ Φουρνά. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν ακόμη το επίχρυσο ξυλόγλυπτο τέμπλο και οι ωραίες φορητές εικόνες. Στα δυτικά του ναού έχουν αποκαλυφθεί ερείπια διώροφου κτίσματος, που πιθανότατα στέγαζε κελιά και τον ξενώνα της μονής.

Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος (Αγία Σωτήρα)

Σε ένα ειδυλλιακό τοπίο με ψηλά πλατάνια και τρεχούμενα νερά, κοντά στον πανέμορφο οικισμό της Ανατολικής Φραγκίστας, διακρίνεται το μικρό, λευκό εκκλησάκι του Σωτήρα, μοναδικό κατάλοιπο της περίφημης Μονής της Φραγκίστας. Σύμφωνα με την παράδοση, η μονή ιδρύθηκε στα μέσα του 16ου αιώνα. Καταστράφηκε και λεηλατήθηκε αρκετές φορές και από το 1821 έμεινε χωρίς μοναχούς. Η ιστορία της συνδέεται με θρύλους και παραδόσεις, και έχει σημαδευτεί από τη μορφή του Κατσαντώνη, του ξακουστού Αγραφιώτη αρματολού που έμεινε εδώ ως δόκιμος μοναχός, και από την επίσκεψη του Κοσμά του Αιτωλού. Ο μικρός ναός, άλλοτε καθολικό της μονής, είναι μονόχωρος σταυρεπίστεγος με κόγχες στους πλάγιους τοίχους, δηλαδή ανήκει σε παραλλαγή του αθωνικού τύπου. Έχει νάρθηκα και λιθόκτιστο τρούλο και η στέγη του είναι καλυμμένη με ντόπιες σχιστόπλακες. Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή ανακαινίσθηκε το 1725, όταν επίσκοπος Λιτζάς και Αγράφων ήταν ο Διονύσιος ο Χίος, με τη συνδρομή του ιερομονάχου Παπακυρίλλου από τη Βούλπη, και με έξοδα του «κυρ Χατζηπαναγιώτου» από το Κεράσοβο. Στο εσωτερικό του διατηρούνται ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες βυζαντινής τεχνοτροπίας, που ολοκληρώθηκαν το 1732, από τους ίδιους κτήτορες, όταν επίσκοπος ήταν ο Διονύσιος από τα Ιωάννινα. Αξιόλογο είναι το ξυλόγλυπτο τέμπλο, έργο του 1737, και οι εικόνες, που χρονολογούνται στο 1738. Αριστούργημα της ξυλογλυπτικής τέχνης είναι και ο πολυέλαιος, που θυμίζει αντίστοιχα έργα σε μονές του Αγίου Όρους, καθώς και το σμαλτοκέντητο ψαλτήρι – αναλόγιο με ελεφαντόδοντο. Ο ναός πανηγυρίζει στις 6 Αυγούστου και κάθε χρόνο γίνεται επίκεντρο λαμπρού εορτασμού.

Μονή Προυσού

Στην όμορφη και επιβλητική τοποθεσία που διαμορφώνεται στις άκρες των βουνών Καλιακούδα και Χελιδόνα, επάνω σε ένα βράχο με μαγευτική θέα και σε σημείο με στρατηγική σημασία, είναι κτισμένη η ιστορική Μονή της Παναγίας της Προυσιώτισσας ή Μονή Προυσού. Είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και αποτελεί ένα από τα λίγα μοναστήρια που σώζονται στην Ευρυτανία, αλλά και ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα όλης της Ρούμελης, καθώς η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας προσελκύει όλο τον χρόνο πλήθος πιστών. Με τη θαυματουργή εικόνα, που θεωρείται έργο του ευαγγελιστή Λουκά, σχετίζεται και η ίδρυση της μονής. Σύμφωνα με την παράδοση, κατά την περίοδο της Εικονομαχίας, στο πρώτο μισό του 9ου αιώνα, στα χρόνια του τελευταίου εικονομάχου αυτοκράτορα Θεόφιλου, κάποιος νέος άρχοντας, για να σώσει την εικόνα επιχείρησε να την μεταφέρει από την Προύσα στην Ελλάδα. Η εικόνα, όμως, εξαφανίστηκε με περίεργο τρόπο και λίγα χρόνια αργότερα, οι βοσκοί της περιοχής την εντόπισαν σε μια σπηλιά στον Προυσσό, εκεί όπου φυλάσσεται και σήμερα, μέσα σε παρεκκλήσιο. Ο άρχοντας επιχείρησε επανειλημμένα να την πάρει πίσω, και έπειτα από την προτροπή μιας ουράνιας φωνής να εγκατασταθεί εκεί όπου βρισκόταν η εικόνα, εγκατέλειψε τα εγκόσμια και εκάρη μοναχός με το όνομα Διονύσιος. Μαζί με έναν από τους υπηρέτες του, ο οποίος επίσης έγινε μοναχός με το όνομα Τιμόθεος, οργάνωσαν τη μοναστική κοινότητα στον Προυσσό. Η μονή λειτούργησε για πολλλούς αιώνες, αποκτώντας σημαντική θέση στην πνευματική ζωή της περιοχής. Στις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα λειτούργησε εδώ η περίφημη Σχολή των Γραμμάτων της Ρούμελης. Κατά την περίοδο της επανάστασης του 1821 διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο ως καταφύγιο και ορμητήριο των αγωνιστών της περιοχής και ήταν στενά δεμένος μαζί της ο Γεώργιος Καραϊσκάκης. Αλλά και στα νεότερα χρόνια, στην περίοδο της ιταλικής και γερμανικής κατοχής, αποτέλεσε καταφύγιο αντιστασιακών, και το 1944 πυρπολήθηκε από γερμανικά στρατεύματα. Στο συγκρότημα κεντρική θέση κατέχει το καθολικό, που οικοδομήθηκε το 1754, και αρχιτεκτονικά ανήκει στον τύπο του σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού με τρούλο. Το εσωτερικό του καλύπτεται με τοιχογραφίες που ανάγονται στο 1785 και είναι έργο των Ευρυτάνων αγιογράφων, Γεωργίου Αναγνώστου και Γεωργίου Γεωργίου, ενώ το ξυλόγλυπτο τέμπλο είναι έργο του 1810. Στα δυτικά του καθολικού υπάρχει το σπηλαιώδες παρεκκλήσι της Ευρέσεως, η κρύπτη όπου φυλάσσεται η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας. Η εικόνα επικαλύπτεται με ασημένια εσθήτα, δωρεά του Γεωργίου Καραϊσκάκη. Το παρεκκλήσι ιστορήθηκε σε δύο φάσεις, τον 13ο – 14ο αιώνα και τον 16ο αιώνα. Στο συγκρότημα λειτουργεί ξενώνας για τη φιλοξενία των επισκεπτών, και μουσείο με πολύτιμα κειμήλια, εικόνες, κώδικες και βιβλία, καθώς και μέρος του οπλισμού του Καραϊσκάκη. Η μονή είναι ανδρική και πανηγυρίζει στις 23 Αυγούστου.

Μονή Στάνας

Στο μοναδικό αγραφιώτικο τοπίο, ανάμεσα στα χωριά Άγραφα και Επινιανά, κυριολεκτικά κρυμμένη σε μια σπηλιά του απόκρημνου βράχου, προστατευμένη από ψηλά δέντρα, στέκει η Μονή της Παναγίας, από τα ομορφότερα θρησκευτικά μνημεία των Αγράφων. Είναι γνωστή ως Μονή Στάνας, ονομασία που οφείλεται πιθανότατα στις στάνες των κτηνοτρόφων που υπήρχαν στην περιοχή την περίοδο της Τουρκοκρατίας ή στην παράδοση που τη συνδέει με το χωριό Στάνος της Αιτωλοακαρνανίας. Σύμφωνα με την παράδοση, η ίδρυσή της σχετίζεται με την ιστορία της θαυματουργής εικόνας της Γέννησης της Θεοτόκου, που κατά μία άποψη βρέθηκε στη σπηλιά από κτηνοτρόφους τον 12ο αιώνα ή μεταφέρθηκε εδώ από τον Στάνο για να προστατευθεί, την περίοδο της εικονομαχίας. Η μονή φαίνεται ότι κτίστηκε τον 15ο ή 16ο αιώνα, εποχή που όλη η ορεινή Ευρυτανία ήταν πυκνά κατοικημένη και γνώριζε μεγάλη ακμή, καθώς οι Οθωμανοί είχαν εγκατασταθεί σε πιο πεδινές περιοχές. Το συγκρότημα είναι περιορισμένο λόγω της στενότητας του χώρου, μάλιστα κοιτάζοντας κανείς από χαμηλά βλέπει μόνο τον κομψό τρούλο του καθολικού, με τα στενόμακρα παράθυρα. Ο ναός, που χρονολογείται στον 18ο αιώνα, είναι μικρός σε διαστάσεις, σταυροειδής εγγεγραμμένος με τρούλο και ανήκει σε παραλλαγή του αθωνικού τύπου ναού, που έχει δύο κόγχες στους πλάγιους τοίχους. Το εσωτερικό του είναι διακοσμημένο με τοιχογραφίες που διατηρούνται σε αρκετά σημεία, παρά τη φθορά που έχουν υποστεί από την υγρασία του σπηλαίου, με κυρίαρχη μορφή αυτή του Παντοκράτορα στον τρούλο. Ενδιαφέρον είναι το μικρό αλλά κομψό ξυλόγλυπτο τέμπλο, του οποίου οι εικόνες, όπως και οι υπόλοιπες που υπάρχουν μέσα στον ναό, είναι έργα σπουδαίων αγιογράφων της σχολής των Αγράφων, όπως ο Θεοφάνης και ο Διονύσιος. Η μονή πανηγυρίζει στις 7 και 8 Σεπτεμβρίου με λαμπρό εορτασμό, καθώς η Παναγία τιμάται ιδιαίτερα στην περιοχή των Αγράφων.

Διαμονή στο νομό Ευρυτανίας: Βρες το ιδανικό κατάλυμα για αξέχαστες διακοπές!

Booking.com
Translate »
error: Content is protected !!
You don't have permission to register