Ανακαλύπτουμε και γνωρίζουμε νέους προορισμούς στην Ελλάδα.

Παραλίες, πόλεις, χωριά, νησιά…

Κρυμμένοι θησαυροί που περιμένουν να τους γνωρίσουμε!!!

Εξερευνώντας…

2810 253861
Ηράκλειο, Κρήτη
info@greecedestination.gr

Γενικές Πληροφορίες για το Νομό Ροδόπης

Ο Νομός Ροδόπης βρίσκεται βορειοανατολικά της Ελλάδας, στο κέντρο της Θράκης και συνορεύει ανατολικά με τον Έβρο, βόρεια με τη Βουλγαρία, δυτικά με την Ξάνθη και νότια βρέχεται με μια μεγάλη ακτογραμμή 58 χιλιομέτρων από το Θρακικό πέλαγος. Ο νομός Ροδόπης υπάγεται διοικητικά στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης και αποτελείται από τους δήμους Αρριανών με έδρα τη Φιλλύρα, Ιάσμου με έδρα τον Ίασμο, Κομοτηνής με έδρα την Κομοτηνή και δήμο Μαρωνείας-Σαπών με έδρα τις Σάπες.

Πρωτεύουσα είναι η πόλη της Κομοτηνής, που συνδυάζει αρμονικά το ευρωπαϊκό και το ανατολικό στοιχείο στην αρχιτεκτονική, στην παράδοση, στην κουλτούρα και τους ανθρώπους της. Σαν διοικητικό και εμπορικό κέντρο του νομού εξελίχθηκε μέσα σε σύντομο χρονικό σε μοντέρνα πόλη διατηρώντας όμως παράλληλα και το παραδοσιακό της ύφος. Είναι μια ιδιαίτερα γραφική πόλη που χαρακτηρίζεται συνήθως ως πόλη των αντιθέσεων με ήθη και έθιμα να έχουν μια ιδιαίτερη έντονη παρουσία.

Γεωγραφία

Από τη μορφολογία του νομού γίνεται φανερό, ότι δημιουργείται μεγάλη αντίθεση στο βόρειο τμήμα του, ανάμεσα στον ορεινό όγκο της οροσειράς της Ροδόπης με τις δασικές εκτάσεις και στην απέραντη πεδιάδα που καλύπτει το κεντρικό και νότιο τμήμα του. Οι λίμνες και οι λιμνοθάλασσες καθώς και οι όμορφες ακτές νότια του νομού, συμπληρώνουν τα στοιχεία της μορφολογίας του. Στα βόρεια εκτείνεται η ανατολική οροσειρά της Ροδόπης, βορειοδυτικά βρίσκεται το Παπίκιο με ύψος 1460μ. (1.503μ) και νοτιοανατολικά το όρος Ίσμαρος με ύψος 681μ. με δασικές εκτάσεις, πολλούς λοφίσκους και ορμητικούς χείμαρρους να φτάνουν μέχρι τη θάλασσα. Στο δυτικό τμήμα της Ροδόπης βρίσκεται μέρος της λίμνης Βιστωνίδας. Το κεντρικό και νότιο τμήμα του νομού αποτελείται κυρίως από καλλιεργήσιμες εκτάσεις και δάση, τα οποία εναλλάσσονται μεταξύ τους. Η υπόλοιπη έκταση είναι πεδινή, κατάλληλη για καλλιέργειες και στο νότιο μέρος του νομού υπάρχει ένα σύμπλεγμα λιμνοθαλασσών τεράστιας οικολογικής σημασίας. Το νομό διαρρέουν ορμητικοί χείμαρροι που πηγάζουν από την Ροδόπη. Οι σπουδαιότεροι είναι: το Ασπρόρεμα με τους παραποτάμους του, ο Τρελοχείμαρρος, ο Τραύδος, ο Λίσσος (ή Φιλιουρί) και ο Κομψάτος.

Κυριότερες λίμνες είναι η Ισμαρίδα (Μητρικού) και η λιμνοθάλασσα της Βιστωνίδας διαμοιρασμένη στους νομούς Ροδόπης και Ξάνθης που είναι σημαντικοί υδροβιότοποι που περιλαμβάνονται στο Εθνικό Πάρκο Μακεδονίας-Θράκης.

Η ακτογραμμή του νομού παρουσιάζει πολλές μικρές λιμνοθάλασσες που κλείνονται από τη θάλασσα με στενές λουρίδες, δημιουργημένες από τις φερτές ύλες των υδάτινων ρευμάτων. Οι κυριότερες είναι η Ξηρολίμνη, η Αρωγή, η Πτελέα, η Αλυκή κ.ά.

Το κλίμα του νομού είναι ηπιότερο και με λιγότερες βροχές στην παράκτια περιοχή και αρκετά χαμηλές θερμοκρασίες με παγετούς και βροχές όσο προχωρούμε προς το εσωτερικό και ιδίως προς τον ορεινό όγκο της Ροδόπης.

Ονομασία

Η ονομασία του νομού προήλθε από την ομώνυμη οροσειρά, που σύμφωνα με τη μυθολογία ήταν κόρη του Ωκεανού και της Τηθύος και μία από τις συντρόφισσες της Περσεφόνης, ενώ σύμφωνα με ένα άλλο μύθο ήταν κόρη του Πόντου ή του Στρυμώνα και σύζυγος του Αίμου.

Μυθολογία

Στην οροσειρά της Ροδόπης υπήρχε το μαντείο των Σιατρών και ιερό του Διόνυσου, που το επισκέπτονταν συχνά ο Φίλιππος και ο Μέγας Αλέξανδρος. Το μαντείο ήταν εφάμιλλο και ισάξιο του μαντείου των Δελφών και από εδώ ξεκινούσαν οι μυσταγωγίες, τα Καβείρια Μυστήρια και  η λατρεία των Μεγάλων Θεών.

Ιστορία

Ο νομός Ροδόπης κατοικήθηκε από τα προϊστορικά χρόνια, γνώρισε πολλούς κατακτητές με αποτέλεσμα τις συχνές μετακινήσεις φυλετικών ομάδων. H ιστορία του νομού ξεκινάει από το 10000 π.Χ., από την παλαιολιθική εποχή, νεολιθική, εποχή του Χαλκού, εποχή του Σιδήρου, ρωμαϊκά χρόνια, οθωμανικά και βουλγαρικά χρόνια. Προϊστορικοί συνοικισμοί έχουν επισημανθεί και σε πολλά άλλα σημεία: Δίκαια, Σώστη, Αμαξάδες κ.ά. Στους πρόποδες του βουνού Ίσμαρος, κοντά στο χωριό Στρύμη, και στις όχθες του χείμαρρου Ivντερέ ανοίγονται σπήλαια που χρησίμευαν για κατοικίες σε νεολιθικούς ανθρώπους. Τα συγγενικά με τους Έλληνες θρακικά φύλα κατέβηκαν από βορρά στα τέλη του 11ου π.Χ. αιώνα και απλώθηκαν κυρίως στο Ανατολικό μέρος της Βαλκανικής Χερσονήσου μέχρι και τη Μικρά Ασία. Λόγω της γεωγραφικής του θέσης, αποτελούσε πάντα πέρασμα για την Τουρκία και από αρχαιοτάτων χρόνων ήκμασε η οικονομία της περιοχής.

Στα σημερινά όρια του νομού Ροδόπης κατοικούσαν κατά την αρχαία περίοδο (1.100 – 324 π.Χ.) οι Κίκονες και οι Βίστωνες. Ο Όμηρος τους τοποθετεί στα σημερινά όρια του νομού Ροδόπης, από τη λίμνη Βιστονίδα ως τις εκβολές του Έβρου. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές έφεραν στο φως δείγματα εργαλείων από πυριτόλιθο της Παλαιολιθικής εποχής (10000 – 7000 π.Χ.), ενώ από τις ανασκαφές οικισμού στην Τούμπα της Παραδημής επιβεβαιώνεται η κατοίκηση της Νεολιθικής εποχής (4500- 3000 π.Χ.). Την περίοδο της Χαλκοκρατίας (3.000-1.100/1.050 π.Χ.) η περιοχή ακολουθεί τους ρυθμούς ανάπτυξης των οχυρωμένων οικισμών του Βορείου Αιγαίου (Λέσβος, Λήμνος). Ανάμεσα στα πολλά ευρήματα της πρώιμης εποχής του χαλκού που ήρθαν στο φως είναι και πολλά αγγεία μεγάλων διαστάσεων, που καταλαμβάνουν σήμερα το μεγαλύτερο μέρος της αίθουσας προϊστορικών αγγείων του Μουσείου Θεσσαλονίκης.

Από την εποχή του Σιδήρου (1050-650 π.Χ.) έχουμε σημαντικές πληροφορίες για τη θρησκεία, τη μυθολογία και τον πολιτισμό των Θρακών. Έχουν εντοπιστεί οχυρωματικοί περίβολοι, υπαίθρια ιερά και λαξευμένες σε βράχους κοιλότητες, όπου λατρεύονταν ο θεός Ήλιος και αργότερα ο βασιλιάς Ρήσος, θεός της φύσης, του κυνηγιού και των άγριων ζώων στη Ροδόπη. Τον 7ο αιώνα π.Χ. Έλληνες από τα νησιά του Αιγαίου και από τις Ιωνικές πόλεις της Μ. Ασίας, αναζητώντας κυρίως νέες πλουτοπαραγωγικές πηγές, έφθασαν στα πλούσια παράλια της περιοχής της Θράκης και ίδρυσαν αποικίες στα Θρακικά παράλια.

Οι Θασίτες ίδρυσαν τη Στρύµη, οι Χιώτες τη Μαρώνεια, οι Σαµιώτες τη Δίκαια. Η πόλη Δίκαια ήταν κτισμένη κοντά στο σημερινό Φανάρι και αναφέρεται πολλές φορές από τον Ηρόδοτο, τον Στράβωνα και άλλους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς. Η Στρύμη, της οποίας τα ερείπια βρίσκονται σήμερα στο ακρωτήρι της Μολυβωτής, αναφέρεται από τον Ηρόδοτο ως “εµπόριο Θασίων”, γιατί την εποχή εκείνη είχαν αναπτυχθεί η κτηνοτροφία, η γεωργία, το εµπόριο, η ναυσιπλοΐα, η αλιεία και οι τέχνες. Η εξαγωγή πολύτιμων μετάλλων και της άφθονης ξυλείας έκανε πλούσιους τους κατοίκους, οι οποίοι ανέπτυξαν τις πόλεις τους και για αυτό τα νομίσματα της περιοχής είχαν μεγάλη κυκλοφορία.

Γνωστή για τη δραστηριότητά της και την ακτινοβολία του πολιτισμού της κατά την περίοδο αυτή είναι η Μαρώνεια, η οποία πήρε το όνομά της από το μυθικό οικιστή Μάρωνα, ιό του Ευόνθη, ιερέα του Απόλλωνα. Στη Μαρώνεια ήρθαν τα πλοία του μυθικού Οδυσσέα και των συντρόφων του, όταν απέπλευσαν από την Τροία. Με το κρασί της Μαρώνειας μέθυσε ο Οδυσσέας και τύφλωσε τον Κύκλωπα Πολύφηµο. Αρχαιολογικά ευρήματα υπάρχουν στα χωριά Αετόλοφος, Αρσάκειο, Νέα Σάντα, Πετρωτά κ.λ.π.

Μακεδομανική Περίοδος

Μετά τους Περσικούς πολέμους, ιδρύεται στη Θράκη το βασίλειο των Οδρυσών που διαλύεται από τον Φίλιππο Β’ της Μακεδονίας. Όταν ο Φίλιππος Β’, Βασιλιάς της Μακεδονίας, θέλησε να επεκτείνει την ισχύ του και πέρα από τα όρια του κράτους του, κατέλαβε όλες τις ελληνικές πόλεις της περιοχής της Θράκης και επομένως και αυτές που βρίσκονται στον νομό Ροδόπης. Ο Φίλιππος Β’ βοήθησε πάρα πολύ στην έντονη παρουσία και ανάπτυξη του ελληνισμού. Με τις κατακτήσεις του ο ελληνισμός απλώθηκε ακόμη περισσότερο, δημιουργείται ενιαίο έθνος µε ελληνική γλώσσα, θρησκεία, ήθη και έθιμα. Η ίδια επίδραση συνεχίστηκε και στα χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου (330-323 π.Χ.), υιού του Φιλίππου και διαδόχου του. Στην εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου εναντίον των Περσών, πήραν μέρος και κάτοικοι του νομού Ροδόπης, αλλά και της Θράκης γενικότερα, καθώς και τα νότια μέρη της Ελλάδας. Μετά το θάνατο το Μεγάλου Αλεξάνδρου η διοίκηση της Ροδόπης, ακολουθώντας πάντα την τύχη της Θράκης, περιήλθε στον Λυσίμαχο (323-281 π.Χ.). Λίγο αργότερα οι κάτοικοι της περιοχής γνώρισαν διαδοχικές κατακτήσεις από τον Πτολεμαίο Γ’ της Αιγύπτου (224 π.Χ.), το Φίλιππο Ε’ της Μακεδονίας (200-196 π.Χ., 187-183 π.Χ.) τον Αντίοχο Γ’ της Συρίας (194-189 π.Χ.). Η μακεδονική κυριαρχία στην περιοχή της Ροδόπης μαρτυρείται από μια σειρά ανασκαφικών ευρημάτων, όπως ο μακεδονικός τάφος στα Σύμβολα.

Ρωμαϊκή Περίοδος

Η στρατιωτική παρουσία των κατακτητών και κυρίως οι ενέργειες και η πολιτική του Φιλίππου του Ε’ προκάλεσαν έντονες αναταραχές στις πόλεις, ενίσχυσαν τα φιλορωμαικά κόμματα και οδήγησαν στις διπλωματικές επεμβάσεις των Ρωμαίων. Μετά την ήττα του Περσέα από τους Ρωμαίους στη μάχη της Πύδνας (168 π.Χ.) η Μακεδονική μοναρχία καταλύθηκε και το μέγα κράτος των Μακεδόνων διαμελίστηκε σε τέσσερα τμήματα. Η περιοχή της Ροδόπης µε όλες τις κτήσεις ανατολικά του ποταμού Νέστου ανήκουν στο πρώτο τμήμα µε πρωτεύουσα την Αμφίπολη. Για διπλωματικούς λόγους η Ρώμη ανακήρυξε ελεύθερες πολλές πόλεις και μεταξύ αυτών και τη Μαρώνεια. Το ίδιο χρονικό διάστημα, στην περιοχή επιβλήθηκε η Ρωμαϊκή επικυριαρχία (Βασιλιάς Οδρυσών Κότυς Β’) και το 46 µ.Χ. γίνεται επαρχία της Ρώμης µε πρωτεύουσα την Πέρυνθο. Ο Βασιλίος Κότυς Δ’ , (12-19 µ.Χ.), φίλος και σύμμαχος του Ρωµαίου αυτοκράτορα Αυγούστου υποστήριξε τα ελληνικά γράμματα, την ελληνική γλώσσα, τα οποία επικράτησαν σ’ όλη τη διάρκεια της Ρωμαιοκρατίας, καθώς και τις καλές τέχνες. Οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες ενδιαφέρθηκαν ιδιαίτερα για όλη τη Θράκη και ίδρυσαν πολλές πόλεις, με κύριο μέλημα την ισχυροποίηση της Εγνατίας οδού, που ήταν η βασική οδική αρτηρία για πολλούς αιώνες (Δυρράχιο-Βυζάντιο).

Βυζαντινή Περίοδος

Μετά την ίδρυση της Κωνσταντινούπολης το 330 μ.Χ. η Ροδόπη γίνεται βυζαντινή επαρχία και ενισχύεται με τις τειχισμένες πόλεις και φρούρια, απομεινάρια των οποίων συναντά κανείς ακόμη και στο κέντρο της Κομοτηνής (Θεοδοσιανό φρούριο). Οι αυτοκράτορες του Βυζαντίου φρόντισαν ιδιαίτερα την περιοχή της Ροδόπης, λόγω της σπουδαιότητάς της. Ο Αναστάσιος Α’ (492-518 µ.Χ.) ίδρυσε την πόλη Αναστασιούπολη, την οποία οι Ούννοι έκαψαν το (561 µ.Χ.) και ξανάχτισε ο Παλαιολόγος ο Β’ (1312 µ.Χ.). Σώζεται ένα μέρος από τα τείχη της στη όχθη της λίμνης Βιστωνίδας. Ο Ιουστινιανός Α’ (527-565 µ.Χ.) οχύρωσε πολλές πόλεις και ίδρυσε φρούρια. Στο Νομό Ροδόπης ιδρύονται οι πόλεις Μοσυνούπολη, η Γρατιανού ή Γρατιανούπολη (Γρατινή), τα Κουµατζηνά (Κοµοτηνή). Τα Βυζαντινά μνημεία του Νομού εκφράζουν έντονα το μεγαλείο των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων. Το Παπίκιο όρος της Ροδόπης υπήρξε κέντρο μοναχισμού (11ος – 14ος αι. µ.Χ.) εφάμιλλο του Αγίου ‘Όρους, όπου μόνασαν ιστορικές φυσιογνωμίες όπως ο γιος του Μανουήλ Α’ Κοµνηνού, ο Αλέξιος (1191 µ.Χ.), ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαµάς, δεσπότης Θεσ/κης (1116 µ.Χ.) κ.λπ. Ερείπια μοναστηριών σώζονται σε πολλά μέρη μέχρι και σήμερα. Σε όλη τη Βυζαντινή περίοδο η περιοχή μαζί µε όλη τη Θράκη αποτελεί “Οφφίκιον”. Η Κομοτηνή με την προνομιακή γεωστρατηγική της θέση πάνω στην Εγνατία Οδό, χάρισε οικονομικά προνόμια στην πόλη και συνέβαλε στην εξέλιξή της, στην σκιά πάντα της γειτονικής της Μαξιμιανούπολης μέχρι την καταστροφή της τελευταίας από τους Βούλγαρους. Η πρώτη γραπτή μαρτυρία του «πολίσματος» της Κομοτηνής, γίνεται με το όνομα (τα) «Κουμουτζηνά» τον 14 αιώνα από τον αυτοκράτορα Ιωάννη ΣΤ΄ Καντακουζηνό. Την εποχή των εμφύλιων σπαραγμών η Κομοτηνή δοκιμάζεται και με την προσχώρησή της στον Καντακουζηνό υφίσταται τις συνέπειες του καταστροφικού εμφύλιου πολέμου. Μετά τους εμφυλίους πολέμους και τις δυναστικές έριδες για το θρόνο, η διοίκηση παίρνει περισσότερο στρατιωτικό χαρακτήρα για να αντιμετωπίσει κυρίως τη Βουλγαρική απειλή και η περιοχή του σημερινού νομού Ροδόπης μαζί µε της Ξάνθης αποτελεί το θέμα του Βολτέρου µε πρωτεύουσα τη Μοσυνούπολη. Με τις καταστροφές που προκλήθηκαν από τις επιδρομές των Βουλγάρων και των Σέρβων διαλύθηκε η ενότητα του κράτους και έτσι δόθηκε η ευκαιρία στους Οθωμανούς να αρχίσουν τις επεμβάσεις στην περιοχή (14ος αι. µ.Χ.).

Οθωμανική κυριαρχία

Το 1363 ο εξισλαμισμένος Έλληνας άρχοντας, Γαζί Εβρενός Μπέη, στην κατακτητική του πορεία από τα Ύψαλα προς την Θεσσαλονίκη, εισέρχεται στην Κομοτηνή και εγκαθιδρύει την οθωμανική κυριαρχία, η οποία επρόκειτο να διαρκέσει πεντέμισι αιώνες, αλλά διατήρησε για πολλά χρόνια την ταυτότητά της. Όπως μαρτυρεί οθωμανικό κατάστιχο, η διαδικασία αλλαγής του εθνικού χαρακτήρα της πόλης δεν ήταν εύκολη ούτε και σύντομη. Σύμφωνα λοιπόν µε το κατάστιχο, στα 1530, δύο σχεδόν αιώνες μετά την κατάκτηση, στην πόλη λειτουργεί μόλις ένα τζαμί και μερικά μετζίτια. Την ίδια εποχή, στα 1548, ο περιηγητής Pierre Belon, που την επισκέφτηκε µας πληροφορεί ότι κατοικείται από Έλληνες και λίγους Τούρκους, θα χρειαστεί να ακολουθήσουν στους επόμενους αιώνες μαζικοί εποικισμοί µε μουσουλμάνους της Ανατολίας, καθώς και η προσχώρηση των Πομάκων στο Ισλάμ, για να αλλοιωθεί η φυσιογνωμία της Κομοτηνής. Κατά την οθωμανική κυριαρχία υπήρξε επιδείνωση των συνθηκών ζωής των χριστιανών, πολλαπλασιασμός των φόρων, εκτεταμένο παιδομάζωμα, εκτοπισμοί και μετατοπίσεις χριστιανικών πληθυσμών προς τα ορεινά. Ο Ελληνισμός ξεριζώνεται από τα αστικά κέντρα µε αποτέλεσμα την απότομη δημογραφική καθίζησή τους και την εθνολογική τους αλλοίωση. Εποικισμός μουσουλμάνων, επέκταση του φαινομένου των μαζικών εξισλαμισμών, κατεδαφίσεις ναών και μονών και πολλοί νεομάρτυρες.

17ος-18ος αιώνας

Η περιοχή γίνεται πόλος έλξης και τόπος εγκατάστασης συμπαγών ελληνικών πληθυσμών από την Πελοπόννησο, τη Θεσσαλία, την ‘Ήπειρο και τη Μακεδονία. Εδραιώνεται και αναπτύσσεται η κοινοτική και η συντεχνιακή οργάνωση των Ελλήνων. Αναπτύσσονται πληθυσμιακά και οικονομικά τα μεγάλα θρακικά αστικά κέντρα. Εκτός από την Αδριανούπολη, την Καλλίπολη και τη Φιλιππούπολη, επίσης η Ηράκλεια, η Ραιδεστός, η Αίνος, η Σηλύβρια, η Τυρολόη. Αργότερα η Κομοτηνή και η Ξάνθη. Οι Έλληνες Θρακιώτες έμποροι φθάνουν μέχρι την Ρωσία, την Αίγυπτο, την Ινδία. Απαρχές της νεότερης ελληνικής εκπαίδευσης. Τα πρώτα ελληνικά σχολεία ιδρύονται σε Φιλιππούπολη, Αγχίαλο, Αδριανούπολη, Αίνο, Καλλίπολη, Ξάνθη, Μάδυτο, Επιβάτες, Ραιδεστό, Τυρολόη, Μυριόφυτο.

1821

Το 1821 υπήρξε συμμετοχή Θρακιωτών στον Ιερό Λόχο του Αλέξανδρου Υψηλάντη, γενική συμμετοχή τους στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 και στη Νότια Ελλάδα και σε τοπικά επαναστατικά κινήματα. Τα αντίποινα των Τούρκων ήταν βίαιη καταστολή των τοπικών κινημάτων, φόνοι προκρίτων και μητροπολιτών. Πληθυσμιακή μεταβολή παρατηρείται και κατά την περίοδο του Ρωσοτουρκικού πολέμου (1877-78) με τη μαζική εγκατάσταση δεκάδων χιλιάδων μουσουλμάνων προσφύγων. Η οικονομική και πνευματική ανάπτυξη της πόλης δεν ανακόπτεται όμως.

19ος αιώνας

Στη διάρκεια του 19ου αιώνα σημαντικές εξελίξεις, όπως η Ελληνική επανάσταση, οι μεταρρυθυμίσεις του Χάττι Χουμαγιούν και η προοδευτική εξασθένιση της οθωμανικής παντοδυναμίας, δίνουν περιθώρια στην πρόοδο των υπόδουλων στην περιοχή. Στη δεκαετία του 1910, η σύντομη βουλγαρική κατοχή και το σχέδιο για τον πλήρη εκβουλγαρισμό της περιοχής, προκαλεί δεινά με σφαγές και καταστροφές. Καταδυνάστευση των Ελλήνων στις αγροτικές περιοχές από φορολογική καταδυνάστευση, ληστρική δραστηριότητα και διόγκωση του φαινοµένου των βίαιων εξισλαµισµών. Αντίθετα, οικονοµική, κοινωνική και πνευµατική ανάπτυξη των Ελλήνων στα αστικά κέντρα. Παράλληλα, έναρξη του ελληνοβουλγαρικού ανταγωνισµού αρχικά στο πλαίσιο της Εκκλησίας και έπειτα της εκπαίδευσης. Καταλήψεις Ελληνικών σχολείων και εκκλησιών από τους Βουλγάρους στη Βόρεια κυρίως Θράκη. Κατά τη διάρκεια των βαλκανικών πολέμων (1912-13), η Κομοτηνή καταλαμβάνεται από τα βουλγαρικά στρατεύματα, με διωγμούς και αντίποινα. Στις 14 Ιουλίου του 1913, η Κομοτηνή απελευθερώνεται από τον ελληνικό στρατό, όμως με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου (28 Ιουλίου 1913) γίνεται νέα διάσπαση της Θράκης, όπου η δυτική παραχωρείται στη Βουλγαρία με βιαιοπραγίες και μαζική έξοδος των Ελλήνων και η ανατολική παραμένει στην Τουρκία. Υπό την απειλή της επιστροφής του βουλγαρικού στρατού, οι χριστιανοί και οι μουσουλμάνοι ενωμένοι, ιδρύουν για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας την βραχύβια Δημοκρατία της Γκιουμουλτζίνας, με πρωτεύουσα την Κομοτηνή. Η βουλγαρικο-τουρκική συνθήκη της Κωνσταντινούπολης το Σεπτέμβριο του 1913 αίρει και τα τελευταία εμπόδια για τη στρατιωτική κατάληψη της περιοχής. Με την είσοδο των βουλγαρικών στρατευμάτων στην πόλη ακολουθεί κύμα διωγμών και εκτοπίσεων. Το 1919 γίνεται η Συνθήκη Νεϊγύ με καθεστώς Διασυµµαχικής Διοίκησης στη Δυτική Θράκη. Μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου πολέμου η περιοχή της Ροδόπης ενσωματώνεται στην Ελλάδα στις 14 Μαΐου 1920. Το 1920-1922 η Συνθήκη των Σεβρών (Αύγουστος 1920) µεταβιβάζει στην Ελλάδα την Ανατολική και τη Δυτική Θράκη. Ελληνική διοίκηση στη Θράκη, χωρισµός της σε 6 νοµούς και αναδιοργάνωση των πολιτικών, οικονοµικών, δικαστικών και υγειονοµικών υπηρεσιών. Aρχικά ο πληθυσμός αυξήθηκε με τη δημιουργία των προσφυγικών συνοικισμών, μειώθηκε όμως στα χρόνια του B’ Παγκοσμίου πολέμου, της βουλγαρικής κατοχής (1940-1944) και της μεταπολεμικής μετανάστευσης. Μετά το τέλος του πολέμου αποδίδεται στην Ελλάδα.

Οικονομία

Στον πρωτογενή τομέα παραγωγής (γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία, μελισσοκομία, δασοκομία, θήρα, εξόρυξη μεταλλευμάτων κλπ), ο νομός Ροδόπης βασίζεται κυρίως στη γεωργία, αφού αποτελεί τον πιο αγροτικό νομό της περιφέρειας Θράκης, λόγω της μεγάλης εύφορης πεδιάδας. Τα πρώτα και τα πιο κύρια προϊόντα είναι το βαμβάκι και ο καπνός στις ορεινές περιοχές, ειδικά στην Οργάνης και τον Κέχρο με την ποικιλία «μπασμά». Άλλα σημαντικά προϊόντα που παράγονται είναι τα αρωματικά φυτά (λεβάντα, μηδική, ρίγανη, σκουπόχορτο), δημητριακά (καλαμπόκι, κριθάρι, σιτάρι, σουσάμι), ελαιόλαδο (Μαρώνεια), ηλίανθος, λαχανικά (τεύτλα), όσπρια, φρούτα (ακτινίδια, κεράσια, μήλα, πεπόνι, ρόδια) και κηπευτικά (μπάμια, ντομάτα βιομηχανική). Στην κτηνοτροφία επειδή ο νομός έχει μεγάλες εκτάσεις με κτηνοτροφικά φυτά για σανό, κυρίως τριφύλλια, έχει μεγάλο αριθμό βοειδών και προβάτων με σημαντική παραγωγή κρέατος και γάλακτος και χοίρους που εκτρέφονται μόνο στην Δ.Ε της Κομοτηνής. Σημαντική παραγωγή υπάρχει επίσης στην πτηνοτροφία και στη μελισσοκομία κυρίως στο Δήμο Κομοτηνής.

Στην αλιεία η λίμνη της Βιστωνίδας, η περιοχή του Φαναριού αλλά γενικότερα οι παραθαλάσσιες περιοχές, αποτελούν σημαντικά κέντρα αλιείας, καθώς και κέντρα υδατοκαλλιεργειών. Η δασική παραγωγή είναι σημαντικός παράγοντας της οικονομίας. Το υπέδαφος είναι πλούσιο σε ορυκτό πλούτο (μάρμαρα, γρανίτες, γραφίτη, γεωθερμικό πεδίο). Σημαντικά κοιτάσματα χρυσού έχουν εντοπιστεί στην περιοχή Ξυλαγανής και Σαπών. Εκτός από το χρυσό, στην ευρύτερη περιοχή εντοπίζεται σημαντικός αριθμός μεταλλοφόρων εμφανίσεων, πολλές από τις οποίες έχουν υποστεί εκμετάλλευση τα παλαιότερα χρόνια. Μεταλλεία σύγχρονα αλλά και παλαιότερα στην Ξυλαγανή και το Καλλυντήρι που αφορούσαν κυρίως στην εκμετάλλευση των μεταλλευμάτων που ήταν πλούσια σε χαλκό, σίδηρο, μαγγάνιο, μόλυβδο και ψευδάργυρο, αντιμόνιο, μολυβδαίνιο, βολφράμιο, χρώμιο.

Στο δευτερογενή τομέα η επεξεργασία και η μεταποίηση προϊόντων είναι επίσης σημαντική, δεδομένης και της ύπαρξης στην ευρύτερη περιοχή, μεγάλων βιομηχανιών αλλά και οικογενειακών βιοτεχνιών. Ανατολικά της Κομοτηνής υπάρχει βιομηχανική περιοχή στην οποία δραστηριοποιούνται μονάδες επεξεργασίας κτηνοτροφικών προϊόντων, τροφίμων, ένδυσης, επεξεργασίας αλουμινίου, ξυλείας, ρουχισμού κ.ά., ενώ μερικά χιλιόμετρα ανατολικότερα υπάρχει θερμική μονάδα παραγωγής ηλεκτρισμού και βιομηχανία ξύλου. Από το 1922 πραγματοποιείται εντός της ΒΙ.ΠΕ. η Πανελλήνια Εμπορική Έκθεση «Θράκη», η οποία διαρκεί 4 ημέρες και διοργανώνεται από τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με φορείς της περιοχής.

Στον τριτογενή τομέα τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μια σειρά από εμπορικές δραστηριότητες οι οποίες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων. Η πολιτιστική κίνηση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον µε πολλές οργανωμένες εκδηλώσεις. Η τουριστική ανάπτυξη είναι περιορισμένη, με τις περισσότερες υποδομές να εντοπίζονται στην πόλη της Κομοτηνής και τα παράλια του νομού, κυρίως με εποχικό τοπικό τουρισμό.

Τοπικά Προϊόντα

Ο νομός Ροδόπης είναι πλούσιος σε τοπικά προϊόντα και πολλά από αυτά είναι μοναδικά λόγω του μικροκλίματος της περιοχής.

Αλιεύματα

  • Αλιεύματα από τις Λιμνοθάλασσες: Μπλε καβούρι
  • Αλιεύματα Θρακικού Πελάγους: Λικουρίνος
  • Αλίπαστα: Λακέρδα, λικουρίνος, κέφαλος, χέλι

Αλλαντικά

Εξαιρετικά χοιρινά και μοσχαρίσια λουκάνικα και πέταλα από βοδινό ή ανάμεικτο με χοιρινό κρέας και πολλά μπαχαρικά. Ο παστουρμάς και τα λουκάνικα της Καππαδοκικής κουζίνας, που γίνονται από βοδινό ή ανάμεικτο με χοιρινό κρέας και πολλά μπαχαρικά κύμινο, μαύρο και κόκκινο πιπέρι και καυτερό μπούκοβο.

  • Ο Καβουρμάς είναι αλλαντικό με προέλευση από τον Πόντο. Η ονομασία του προέρχεται από το τούρκικο kavurma που σημαίνει καβουρδίζω. Ο καβουρμάς μοιάζει λίγο με πηχτή, αλλά έχει πιο συμπαγή υφή και ελάχιστο ζελέ. τιάχνεται σε κυλινδρικά μπαστούνια μήκους 20-30εκ. και πλάτους 4-9εκ. Είναι με διάφορα είδη κρεάτων (μοσχάρι, βουβάλι, πρόβατο ή κατσίκι), όπου αρχικά αλατίζεται για να στεγνώσει και μετά μαγειρεύεται σε σιγανή φωτιά με διάφορα μπαχαρικά. Κατόπιν διατηρείται σε δοχεία σκεπασμένο με το λίπος του (στα σπίτια) ή συσκευάζεται σε κυλινδρικό σχήμα. Ο καβουρμάς έχει συμπαγή υφή και κόβεται σε φέτες.
  • Ο Παστουρμάς είναι αλλαντικό πικάντικο χωρίς συντηρητικά και προέρχεται από τους Έλληνες της Καππαδοκίας από τη βυζαντινή ονομασία «ακρόπαστον». Είναι με διάφορα είδη κρεάτων (μοσχάρι, αρνί, καμήλα και χοίρο), όπου αρχικά αλατίζεται και μετά πιέζεται ανάμεσα σε δυο κομμάτια ξύλου δεμένα σφιχτά με σχοινί ώστε να αποβάλει τα υγρά του και να αφυδατωθεί. Μετά καλύπτεται εξωτερικά με ένα στρώμα από τσιμένι (τουρκ. cemen), μια κοκκινωπή αλοιφή που αποτελείται από διάφορα μπαχαρικά και στεγνώνει κρεμασμένο στον ήλιο για 12 περίπου ημέρες ή καπνίζεται για συντόμευση του χρόνου, λαμβάνοντας ένα σκούρο κόκκινο χρώμα.

Αρωματικά φυτά

Η Ροδόπη έχει μεγάλη ιστορία στα αρωματικά φυτά. Εξαιρετικής ποιότητας είναι η λεβάντα και η ρίγανη της ορεινής Ροδόπης,

Γαλακτοτυροκομικά

Η Ροδόπη φημίζεται για το γάλα της από τα Ομηρικά χρόνια, γιαούρτι παραδοσιακό, τυριά διάφορα και ειδικά κασέρι με τοπικό γάλα και φέτα ντόπια. Οι Σαρακατσάνοι διακρίνονται για τα τυροκομικά τους προϊόντα.

Αριάνι ή ξυνόγαλο: Πρόκειται για ένα ρευστό γιαουρτοποτό το οποίο παράγεται με φρέσκο γάλα (ή νερό) και καλλιέργεια γιαουρτιού, αλλά αυτό που κάνει τη διαφορά είναι η προσθήκη μικρής ποσότητας αλατιού. Οι λαοί της ανατολής το πίνουν για δροσιά τις ζεστές μέρες, και φυσικά είναι πολύ υγιεινό. Το αριάνι είναι παραδοσιακό προϊόν, που παράγεται εδώ και πολλές δεκαετίες στην ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη καθώς και στην Ανατολή.

Γλυκά

Αυτό που θα βρείτε σε κάθε δρομάκι του νομού Ροδόπης είναι τα παραδοσιακά γλυκά, κυρίως σιροπιαστά και λουκουμοειδή. Άλλα δημοφιλή γλυκά είναι το κανταΐφι, μαλεμπί, μπακλαβάδες, μπουγάτσες, τουλούμπες, τουλουμπάκια, χαλβάς σκέτος ή με φιστίκι.

Λουκούμια: Παντού θα βρείτε λουκούμια όλων των γεύσεων. Το απόλυτο παραδοσιακό γλυκό της Κομοτηνής είναι καρύδια περασμένα σε σπάγκο, βουτηγμένα σε λουκούμι, με μούστο.

Ραχάτι λουκούμ: Λουκούμι με βατόμουρο, με ινδοκάρυδο, με αμύγδαλο ή καρύδι ή και με σοκολάτα, φρεσκοαλεσμένο ταχίνι από λευκό ή καβουρντισμένο σουσάμι και σουσαμέλαιο, που ήταν κάποτε η βασική μαγειρική λιπαρή ουσία.

Σάμαλι: Είναι σιροπιαστό γλυκό και φτιάχνεται με βούτυρο φρέσκο, γιαούρτι, ζάχαρη, μπέϊκιν, σιμιγδάλι χοντρό, μαστίχα κοπανισμένη, 1 ποτήρι χλιαρό νερό, αμύγδαλα κομμένα στη μέση, σιρόπι. Σερβίρεται με παγωτό καϊμάκι.

Σαραγλί: Είναι σιροπιαστό γλυκό και φτιάχνεται με βούτυρο γάλακτος, καρυδόψιχα, καρύδια, αμύγδαλα, κανέλα, γαρύφαλλο τριμμένο, φύλλο κρούστας, σιρόπι.

Σουτζούκ Λουκούμ: Ιδιαίτερο και φημισμένο προϊόν της Ροδόπης το μακρόστενο λουκούμι με επικάλυψη καρύδας ή σουσαμιού και καρύδια (δεμένα σε σπάγκο) και άρωμα τριαντάφυλλου, γαρίφαλου και κανέλλας. Στη χώρα μας η τέχνη του λουκουμιού έφτασε από την πόλη στις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα. Αρχικά εμφανίστηκε στα χαρέμια των σουλτάνων, ενώ σερβίρεται στα καφενεία μαζί με καφέ και είναι παραδοσιακό κέρασμα στα ορθόδοξα μοναστήρια.

Ελιές – ελαιόλαδο

Η Μαρώνεια κρύβει μέσα της έναν από του αρχαιότερους ελαιώνες της Ελλάδας. Αιωνόβια ελαιόδεντρα οριοθετούν την ιστορική συνέχεια ενός πανάρχαιου προϊόντος σε ένα χώρο γεμάτο ιστορία, παράδοση και αρώματα. Παράγει άριστης ποιότητας λάδι και βρώσιμη ελιά διαφόρων τύπων.

Ζυμαρικά Χειροποίητα

Τραχανάς, χυλοπίτες

Καπνός – μπασμάς

Η Ροδόπη έχει μακροχρόνια παράδοση και παράγει άριστης ποιότητας καπνό. Το άρωμα της ποικιλίας “Μπασμά” επιβεβαιώνει γιατί ο ανατολικός τύπος καπνού έλκει το ενδιαφέρον των καπνοβιομηχανιών όλου του κόσμου.

Ξηροί Καρποί

Ο νομός Ροδόπης είναι γνωστός για τους μεγάλους και γευστικούς ηλιόσπορους. Στραγάλια πιπεράτα, αλμυρά, γλυκά ή καραµελωµένα, αραδιασμένα σε τεράστια ζεμπίλια ή τσουβάλια, άλλα γλυκά με επικάλυψη ζάχαρης, άλλα πικάντικα με πάπρικα. Φημισμένα τα στραγάλια της Κομοτηνής με ποικίλες γεύσεις (αλμυρά, πιπεράτα, γλυκά ή καραμελωμένα), όπου εξακολουθεί να ξεχωρίζει γιατί δεν ψήνεται με αέριο, αλλά με λαμαρίνες.

Οπωροκηπευτικά – Φρούτα

  • Μήλα, Ρόδια
  • Κεράσια Κομοτηνής: Γευστικά και αρωματικά λόγω του μικροκλίματος.
  • Κεράσια Μίσχου: ο Μίσχος είναι γνωστός για τα νόστιμα κεράσια του
  • Σταφύλι επιτραπέζιο: Η Ροδόπη έχει παράδοση και μεγάλη ιστορία στην καλλιέργεια της αμπέλου, όπου παράγει και εξάγει ονομαστά επιτραπέζια σταφύλια.

Οινοπνευματώδη

  • Κρασί: Είναι μακραίωνη η ιστορία του κρασιού στην ευρύτερη περιοχή της Θράκης από τον Όμηρο με τον «Ισμάριο οίνο», τη λατρεία του Διονύσου, τον Οδυσσέα, τον Κύκλωπα, τους Κίκονες, αλλά και τα σημερινά εξαιρετικής ποιότητας κρασιά, πολλά βιολογικής γεωργίας. Σήμερα οι αμπελώνες αποδεικνύουν την προσπάθεια αναβίωσης όπου καλλιεργούνται Ελληνικές ποικιλίες όπως ο ροδίτης, το ασύρτικο, το αγιωργίτικο, η μαλαγουζιά και λημνιό, αλλά και διεθνείς ποικιλίες όπως Sauvignon Blanc, Chardonnay, Cabernet Sauvignon, Merlot και Syrah.
  • Μπύρα Βεργίνα: Η μπύρα Βεργίνα κυκλοφόρησε στην ελληνική αγορά το 1998 και εξάγει στις ΗΠΑ, Αυστραλία, Ιαπωνία και σε αρκετά ευρωπαϊκά κράτη. Θεωρείται από τις ταχύτατα αναπτυσσόμενες μπύρες και βραβεύτηκε στα International Brewing Awards.
  • Ούζο: Φημισμένο στο νομό Ροδόπης όπου παράγεται αφού ζυμωθούν τα σταφύλια όπου αποθηκεύονται σε κλειστές δεξαμενές μέχρι την απόσταξή τους. Το ούζο γενικά της Θράκης είναι «γλυκόπιοτο» και διακρίνεται για την απαλή γεύση του και το έντονο άρωμα αστεροειδούς γλυκάνισου. Για την αρωμάτιση με απόσταξη της αιθυλικής αλκοόλης στους παραδοσιακούς χάλκινους άμβυκες εκτός από γλυκάνισο χρησιμοποιούνται μάραθος, κορίανδρος, απόσταγμα μαστίχας Χίου και άλλοι αρωματικοί σπόροι.
  • Τσίπουρο: Παράγεται αφού ζυμωθούν τα σταφύλια όπου αποθηκεύονται σε κλειστές δεξαμενές μέχρι την απόσταξή τους. Φημισμένο είναι το τσίπουρο του χωριού Ίασμος στη Ροδόπη.

Ροφήματα

  • Καφές Κομοτηνής: Τριών ειδών μηχανές δουλεύουν μέρα νύχτα στην Κομοτηνή, εκείνες που καβουρντίζουν τον καφέ, εκείνες που συνθλίβουν το σουσάμι κι αυτές που ψήνουν τα στραγάλια. Όλη η πόλη καταναλώνει τόνους από γλυκίσματα μαζί με καφέ, αρκεί να είναι με παχύ καϊμάκι.
  • Σαλέπι: Το σαλέπι χρησιμοποιείται ως χειμωνιάτικο θερμαντικό, μαλακτικό και θρεπτικό ρόφημα. Φτιάχνεται από τη σκόνη της αποξηραμένης ρίζας της ορχιδέας Orchis mascula, η οποία είναι γνωστή στο λαό μας ως “σερνικοβότανο”.  Παρασκευάζεται αφέψημα της σκόνης, το οποίο γλυκαίνεται με ζάχαρη ή μέλι και αρωματίζεται με κανέλλα.

Άλλα τοπικά προϊόντα είναι το κους-κους, όσπρια από την ημιορεινή Ροδόπη, πετιμέζι και το ταχίνι που προέρχεται από τη Μέση Ανατολή και είναι μια λιπαρή πάστα από ψημένο, τριμμένο, ξεφλουδισμένο σουσάμι.

Γαστρονομία

Η τοπική κουζίνα του νομού Ροδόπης είναι πλούσια και φημισμένη, με ντόπιες και προσφυγικές γαστρονομικές συνταγές της Θράκης, Ανατολικής Ρωμυλίας, Αρμενίας,  Καππαδοκίας, Πόντου, Σαρακατσάνων, Τουρκίας και των Ρομά. Δικαίως η Κομοτηνή ανακηρύχθηκε από τους Υπουργούς Τουρισμού των Βαλκανικών Χωρών, Γαστρονομικό Κέντρο των Βαλκανίων. Κάποια από τα πιο δημοφιλή πιάτα που θα βρείτε σε εστιατόρια, ταβέρνες, ουζερί και τσιπουράδικα της Ροδόπης είναι:

  • Κρασομεζέδες
  • Καβουρμάς (βραστό κατσικίσιο και χοιρινό κρέας διατηρημένα με το λίπος τους), καβουρμάς σαγανάκι, καβουρμάς (σκέτος ή εμπλουτισμένος με πράσο)
  • Καπαμάς
  • Λαρδί τηγανητό
  • Λαχματζούν
  • Μαντί Καππαδοκίας (ραβιόλια γεμιστά με κιμά, γιαούρτι και πάπρικα)
  • Μισίσκολο (χοιρινό κρέας)
  • Οματιές
  • Σαρμάς (αρνίσια συκωτάκια)
  • Τανοσούρο,
  • Τζιγεροσαρμάδες (αρνίσια συκωτάκια, ανακατεμένα με ρύζι και τυλιγμένα σε αρνίσια σκέπη)
  • Τσιγαρίδες με πράσα

Κρεατικά

  • Αντάκ από τους Πομάκους με κρέας βραστό και ρύζι μαγειρεμένο στο ζουμί του
  • Αρνί γεμιστό
  • Κόκορας γεμιστός με λάχανο τουρσί, ρύζι και πάπρικα
  • Κοτόπουλο µε λάχανο τουρσί
  • Κρεατικά στα κάρβουνα ή μαγειρεμένα με ποικιλία λαχανικών
  • Μπάμπω (χριστουγεννιάτικο φαγητό με εντόσθια, κιμά, πράσο) που μαγειρεύεται σε πήλινη κατσαρόλα
  • Λαχανοντολμάδες
  • Σουβάν κεφτέδες στο φούρνο
  • Σουντζουκάκια Σμυρνέϊκα
  • Ταούκ κιοξού (πολίτικη κρέμα από γάλα, με στήθος κοτόπουλο)
  • Τας κεμπάπ (κομματάκια χοιρινού ή μοσχαριού με σάλτσα)
  • Χοιρινό με τουρσί (παραδοσιακό πιάτο από την Ανατολική Ρωμυλία)

Ψάρια – Θαλασσινά

  • Βάτο αχνιστό ή τηγανητό
  • Γάμπαρη σαγανάκι

Όσπρια

  • Ντολµαδάκια γιαλαντζί
  • Φασόλια με τουρσί, φασόλια µε λάχανο

Άλλα

  • Γιουφκάδες ή Ιφκάδια (λεπτές λουρίδες ζύμης ξεροψημένες)
  • Καντουμάς με δημητριακά και όσπρια
  • Κεσκέκ με κοσάρες με κότα και στάρι αποφλοιωμένο
  • Μουσακάς
  • Σουτλάις με πολίτικη κρέμα και ρύζι φούρνου
  • Τραχανάς πράσινος με κολοκύθι τριμμένο

Πίτες

Γαλατόπιτα, κολοκυθόπιτα, κουλορόπιτα, παστουρμαδόπιτα, πατατόπιτα, πιροσκί, πρασόπιτα, ρυζόπιτα, σουσαμόπιτα, σοχούμι με φύλλο λεπτό και γέμιση από κρέας ή λαχανικά που τυλίγεται σαν ρολό, σπανακόπιτα, στριφτόπιτα γλυκιά ή με τυρί, τηγανόψωμα σαρακατσάνικα, τυρόπιτα.

Γλυκά

  • Γκελίν Μποχτσά με φύλο, κρέμα και φρέσκο βούτυρο
  • Εκμέκ κανταΐφι με σιροπιασμένο κανταΐφι και σαντιγί
  • Καζάν ντιμπί με πολίτικη κρέμα από γάλα, καμένη στον πάτο
  • Κεσκούλ με πολίτικη κρέμα και αμύγδαλα
  • Μαλεμπί πολίτικο με άρωμα τριαντάφυλλου
  • Μπανιέμ εζμεσί με αμύγδαλο κοπανισμένο με ζάχαρη, σοκολάτα ή φράουλα
  • Ντιλμπέρ ντουτάι με φύλλο, καρύδι και φρέσκο βούτυρο
  • Παστέλι με στραγάλια
  • Σοκολάτα πλάκα με χειροποίητη κουβερτούρα και φρέσκα καβουρδισμένα αμύγδαλα
  • Σεκερπαρέ πολίτικο με σιρόπι, σιμιγδάλι και φιστίκι Αιγίνης
  • Φαρούκ με φύλλο σφολιάτας με γέμιση σοκολάτας, πραλίνας και καρύδι
  • Χανούμ μπορέκ με φύλλο, φρέσκο βούτυρο, κρέμα ή σοκολάτα.

Εκδηλώσεις

Ποικίλες θρησκευτικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις διοργανώνονται σε όλες τις μεγάλες πόλεις, αλλά και σε κάποια ορεινά χωριά του νομού Ροδόπης. Καλοκαιρινές πολιτιστικές εκδηλώσεις γίνονται στον δήμο Ιάσμου, Κομοτηνής και Μαρώνειας.

Αλάν Τεπέ Πανηγύρι

Στην τοποθεσία Αλάν Τεπέ Αρριανών στην κοινότητα Οργάνης πραγματοποιείται κάθε χρόνο τον Αύγουστο με ευθύνη του Δήμου Αρριανών το πανηγύρι του Αλάν Τεπέ. Το πανηγύρι αποτελεί μια παραδοσιακή, λαϊκή και πολιτιστική εκδήλωση για την περιοχή και έχει εξελιχθεί σε χώρο προβολής πολιτιστικών εκδηλώσεων με επίκεντρο τους αγώνες πάλης με λάδι. Τα πανηγύρια με αυτού του είδους πάλης είναι ιδιαίτερα διαδεδομένα στην ορεινή Ροδόπη. Ειδικά το πανηγύρι του Αλάν Τεπέ πιθανολογείται ότι ξεκίνησε στην περιοχή από το 1400.

Αυγοµαχίες

Οι αυγομαχίες είναι ένας διαγωνισμός τσουγκρίσματος αυγών που πραγματοποιούνται τις μέρες του Πάσχα στο Θρυλόριο, με τους κατοίκους του Θρυλορίου (και όχι μόνο). Είναι ένα έθιμο που έχει μακρά παράδοση στους Πόντιους της Ροδόπης και μια διαδικασία που γίνεται όλο τον χρόνο, με τις κότες που κάνουν γερά αυγά να τις προσέχουν σαν τα μάτια τους.

Γιορτή Σαρδέλας στο Φανάρι

Κάθε καλοκαίρι η ΔΚΕΠΠΑΚ του Δήμου Κομοτηνής στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Καλοκαίρι με θέα τη θάλασσα» διοργανώνει τη Γιορτή Σαρδέλας στο Φανάρι με μουσική και τραγούδια.

Fanari Festival στο Φανάρι

Κάθε Καλοκαίρι διοργανώνεται στο Φανάρι το «Fanari Festival», μία από τις μεγαλύτερες γιορτές του καλοκαιριού στην περιοχή. Σε μια πανέμορφη παραλία στην άκρη μιας μικρής χερσονήσου, στο Φανάρι με το γραφικό του λιμανάκι, γεννήθηκε ένα μουσικό Φεστιβάλ το οποίο συνδυάζει φιλόξενους ανθρώπους, θάλασσα και αγαπημένες μουσικές. Ένα τριήμερο αφιερωμένο στη μαγεία της μουσικής και στην ομορφιά του Φαναρίου. Το Φεστιβάλ άνοιξε για πρώτη φορά τις πύλες του το 2016, γνωρίζοντας αμέσως ενθουσιώδη υποδοχή από το κοινό της ευρύτερης περιοχής και συνεχίστηκε με ακόμη μεγαλύτερη επιτυχία την επόμενη χρονιά, με αποτέλεσμα να γίνει θεσμός για την περιοχή.

Καρναβάλι Σαπών

Στο Δήμο Σαπών διοργανώνονται εορταστικές εκδηλώσεις καρναβαλιού οι οποίες ξεκινούν την Τσικνοπέμπτη και κορυφώνονται την Κυριακή της Αποκριάς με παρέλαση αρμάτων, μασκαράδων, χορευτικών συγκροτημάτων, σοκολατοπόλεμο, γαϊδουροδρομίες και άλλα.

Δραστηριότητες

4 X 4

  • Ιάμπολη – Σαρακηνή: Η διαδρομή είναι υπέροχη γιατί περνά από μερικά όμορφα απομονωμένα Πομακοχώρια βορειοανατολικά της Κομοτηνής, διασχίζει τις πλαγιές της Ροδόπης και συναντά πέτρινα γεφύρια και καλύβες από άχυρα.
  • Ίασμος – Κρυστάλλη: Στη διαδρομή αυτή συναντάς πολλά εγκαταλειμμένα αλλά και απομονωμένα Πομάκικα χωριά με ελάχιστους αλλά φιλόξενους κατοίκους, άγρια άλογα, τον ποταμό Κομψάτο και τα εντυπωσιακά Μετέωρα της Θράκης. Η διαδρομή γίνεται σε χωματόδρομο πολλών χιλιομέτρων.
  • Καταφύγιο της Ροδόπης: Το καταφύγιο της Ροδόπης είναι το τελευταίο βορεινό τμήμα της Ελλάδας, βρίσκεται στα 950 μέτρα και απέχει 40 λεπτά από τα σύνορα με τη Βουλγαρία. Ο χωματόδρομος είναι 18 χλμ.

Αναρρίχηση

Αναρρίχηση στο αναρριχητικό πεδίο Στρύμης, αλλά και στα βουνά του Ισμάρου για αξέχαστες εικόνες εξαιρετικής ομορφιάς.

Πεζοπορία

  • Αρχαία Ισμάρα: Η διαδρομή 7 χιλιομέτρων ξεκινά από τον οικισμό της Μαρώνειας και καταλήγει στην κορυφή του λόφου του Αγίου Γεωργίου.
  • Αρχαία πατητήρια Μαρώνειας: Τα αρχαία πατητήρια της Μαρώνειας λαξεμένα στους βράχους αποτελούνται από στέρνα για το πάτημα των σταφυλιών και μία δεξαμενή που συγκεντρωνόταν ο μούστος. Λίγο πιο πάνω στο ύψωμα του Αϊ Γιώργη μπορείτε να θαυμάσετε την ακρόπολη της αρχαίας Ισμάρας. Από εδώ η θέα στο Θρακικό Πέλαγος είναι εξαιρετική, αφού μπροστά σας βρίσκονται η Θάσος, το Άγιο Όρος, η Σαμοθράκη, η Ίμβρος και η Λήμνος.
  • Δήμος Ιάσμου: Ο Δήμος Ιάσμου έχει σηματοδοτήσει 3 ορειβατικές διαδρομές: 1) Από την Αστραία ξεκινά ορειβατικό μονοπάτι 5,5 χιλιομέτρων μέχρι τον Ίασμο,  2) Ένα άλλο ορειβατικό μονοπάτι 11 χιλιομέτρων ξεκινά από το χωριό Τσαλαπετεινός μέσω του οικισμού Εύθυμου με προορισμό την Αστραία, 3) Ορειβατικό μονοπάτι 6 χιλιομέτρων ξεκινάει από το χωριό Κορφοβούνι μέχρι το Εύθυμο.
  • Κάβος από Κομψάτο ποταμό: Η διαδρομή είναι μια εύκολη ορειβατική διαδρομή, που ξεκινάει από την παλαιοβυζαντινή γέφυρα Ιάσμου (υψόμετρο 20μ), συνεχίζει παράλληλα με τον ποταμό Κομψάτο και καταλήγει στον εγκαταλελειμμένο οικισμό του Κάβου (υψόμετρο 340μ). Ο ΕΟΣ Κομοτηνής έχει σηματοδοτήσει το μονοπάτι. Ενδιαφέροντα σημεία της διαδρομής: η παλαιοβυζαντινή τοξωτή γέφυρα Κομψάτου, το εγκαταλελειμμένο πομακοχώρι Γκιοκτσελίκ, ο εγκαταλελειμμένος οικισμός του Κάβου. Θέα στη Σαμοθράκη, στα Θρακικά Μετέωρα.
  • Λίμνη Ισμαρίδα – Λιμνοθάλασσες: Η διαδρομή ξεκινάει από το Κέντρο Πληροφόρησης Λίμνης Βιστωνίδας με κατεύθυνση προς Φανάρι. Ενδιαφέροντα σημεία της διαδρομής είναι η λιμνοθάλασσα Ξηρολίμνη που τον χειμώνα είναι γεμάτη από κύκνους, η λιμνοθάλασσα Πτελέα όπου το καλοκαίρι μαζεύονται πάνω από 5000 φοινικόπτερα και η λίμνη Ισμαρίδα όπου χρησιμοποιώντας κιάλια και τηλεσκόπιο μπορεί να δει ο επισκέπτης πορφυροτσικνία ανάμεσα στα καλάμια και την λίμνη που το καλοκαίρι το βόρειο τμήμα της είναι καλυμμένο με νεροκάστανα και νούφαρα και κάνουν τις φωλιές τους βουτηχτάρες.
  • Μονοπάτι Ε6: Το Μονοπάτι Ε6 στο ύψος της Ροδόπης κατηφορίζει νότια και αφού περάσει τα στενά του Νέστου διασχίζει την περιοχή της Μαρώνειας και μέσω Αλεξανδρούπολης καταλήγει στην ψηλότερη κορυφή της Σαμοθράκης, το Φεγγάρι. Εδώ η καλή σήμανση στην αρχή του μονοπατιού και έπειτα τα κόκκινα σημάδια εξασφαλίζουν χωρίς κανένα πρόβλημα τη διαδρομή ακόμα και με ομίχλη που είναι συνηθισμένη, ειδικά τις πρωινές ώρες και κατά τη διάρκεια του Καλοκαιριού. Η διαδρομή παρόλη την υψομετρική διαφορά των 1570 μέτρων, δεν κουράζει υπερβολικά, αλλά δεν είναι και εύκολη. Μαζί με την επιστροφή χρειάζονται περίπου 10 ώρες. Η θερμοκρασία στην κορυφή θα είναι χαμηλότερη κατά 11 βαθμούς από την επιφάνεια της θάλασσας και αν έχει αέρα, γεγονός πολύ συνηθισμένο, θα κάνει αρκετό κρύο ακόμα και το Καλοκαίρι.
  • Μονοπάτι πυρασφάλειας: Μονοπάτι πυρασφάλειας έχει δημιουργηθεί στην ανατολική Ροδόπη για πεζοπόρα τμήματα. Αποτελεί μία από τις κορυφαίες περιπατητικές διαδρομές της Ροδόπης. Ξεκινά από το φυλάκιο του Μαχαίρα, βόρεια της Κομοτηνής και ανηφορίζει στις εντυπωσιακές πλαγιές της Ροδόπης. Συναντά το καταφύγιο διανύοντας εκπληκτικές εκτάσεις με οξιές και συνεχίζει μέχρι την Μικρή Άδα. Σε όλο το μήκος του έχει πυροσβεστικούς κρουνούς και κιόσκια και είναι τόσο φαρδύ που αρκετοί το διανύουν με μηχανές εντούρο και ποδήλατα βουνού. Η συνολική διαδρομή διαρκεί περίπου 2 ώρες (χωρίς την επιστροφή). Ακόμη κι αν δεν καταφέρετε να το περπατήσετε, δοκιμάστε να περιηγηθείτε λίγο μέσα στο δάσος, νότια του καταφυγίου από το μονοπάτι που ξεκινά εκεί. Οι εικόνες θα σας μείνουν αξέχαστες.
  • Οχυρό Νυμφαίας: Η διαδρομή για το οχυρό Νυμφαίας είναι μια εύκολη ορειβατική διαδρομή, η οποία ξεκινάει βόρεια από τις κατασκηνώσεις του χωριού Πάνδροσου (υψόμετρο 140μ) και καταλήγει στο οχυρό της Νυμφαίας (υψόμετρο 480μ). Ο ΕΟΣ Κομοτηνής έχει σηματοδοτήσει το μονοπάτι. Ενδιαφέροντα σημεία της διαδρομής: πολλά δέντρα και είδη λουλουδιών, αρκετά ρυάκια, ένα πολυβολείο.
  • Παπίκιο: Η διαδρομή είναι μια μέτρια προς δύσκολη ορειβατική διαδρομή η οποία ξεκινάει από το καταφύγιο του ΕΟΣ Κομοτηνής (υψόμετρο 1050μ), κατηφορίζει δυτικά προς το Χιονόρεμα (υψόμετρο 600μ) και στη συνέχεια ανηφορίζει δυτικά προς το Παπίκιο (υψόμετρο 1483μ), που είναι η υψηλότερη κορυφή του νομού Ροδόπης. Ο ΕΟΣ Κομοτηνής έχει σηματοδοτήσει το μονοπάτι. Ενδιαφέροντα σημεία της διαδρομής: ψηλά δέντρα, δάσος, μικρός ποταμός που σχηματίζει μικρούς καταρράκτες και βάθρες, κορυφή Παπίκιου, θέα Βουλγαρία και στα νότια την Κομοτηνή, τον κάμπο και τις λίμνες της Ροδόπης, τον Ίσμαρο, την Σαμοθράκη, την Θάσο και άλλα νησιά και βουνά της Ελλάδας.
  • Περιαστικό δάσος Νυμφαίας: Το Περιαστικό δάσος της Νυμφαίας βρίσκεται 4 περίπου χιλιόμετρα από την πόλη της Κομοτηνής, όπου κυριαρχεί το περιαστικό δάσος – πνεύμονας ζωής για τους κατοίκους, μπορεί ασφαλώς να την επισκεφτεί ο καθένας μας. Τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότερες δράσεις γίνονται στο βουνό και στο δάσος, όπως το λαϊκό μονοπάτι Νυμφαίας ή ο ορεινός ημιμαραθώνιος, δράσεις που έχουν φίλους όχι μόνο από Κομοτηνή αλλά από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό.
  • Φυλάκιο 69: Η διαδρομή «Φυλάκιο 69» είναι μια μέσης δυσκολίας ορειβατική διαδρομή, την οποία έχει σηματοδοτήσει ο ΕΟΣ Κομοτηνής. Ξεκινάει βορειοανατολικά του χωριού Νυμφαία (υψόμετρο 660μ), φτάνει στον οικισμό του Άνω Μύτικα (υψόμετρο 480μ) και καταλήγει στο εγκαταλελειμμένο στρατιωτικό Φυλάκιο 69 (υψόμετρο 920μ), το οποίο βρίσκεται 200μ νότια από τα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Ενδιαφέροντα σημεία της διαδρομής: δάσος με τα πεύκα, γραφικός οικισμός του Άνω Μύτικα, ρυάκια τα οποία σε πολλά σημεία σχηματίζουν μικρές βάθρες, θέα της οροσειράς Ροδόπης, εγκαταλελειμμένο φυλάκιο 69.

Παρατήρηση πουλιών

Παρατήρηση πουλιών στις λίμνες Ισμαρίδα και Βιστωνίδα για τα σπάνια πουλιά που βρίσκουν καταφύγιο εκεί.

Ποδηλασία

Η πόλη της Κομοτηνής έχει δημιουργήσει δίκτυο ποδηλατοδρόμων. Από την παραλία της Μέσης ξεκινά ποδηλατόδρομος 2 χιλιομέτρων, καθώς περνά ανάμεσα από τη λιμνοθάλασσα Καρατζά και τη θάλασσα (πάνω από ξύλινες γέφυρες) και φτάνει στην παραλία της Αρωγής και στο Φανάρι.

Τουριστική Υποδομή - Διαμονή

Η τουριστική ανάπτυξη του νομού Ροδόπης είναι περιορισμένη, με τις περισσότερες υποδομές να εντοπίζονται στην πόλη της Κομοτηνής και τα παράλια του νομού. Τα τελευταία χρόνια λόγω του κατάλληλου φυσικού περιβάλλοντος, γίνονται βήματα για την ανάπτυξη του εναλλακτικού τουρισμού με την δημιουργία αγροτουριστικών καταλυμάτων.

Πρόσβαση

Οδικώς: Η πρόσβαση στο νομό μπορεί να γίνει με τη χρήση αυτοκινήτου μέσω της Εγνατίας οδού.

Αεροπορικώς: Επειδή ο νομός δεν έχει δικό του αεροδρόμιο, εξυπηρετείται από το αεροδρόμιο «Δημόκριτος» της Αλεξανδρούπολης και το αεροδρόμιο «Μέγας Αλέξανδρος» στη Χρυσούπολη Καβάλας.

Ακτοπλοϊκώς: Η Κομοτηνή συνδέεται ακτοπλοϊκώς μέσω Αλεξανδρούπολης και Χρυσούπολης Καβάλας με αρκετά νησιά του Αιγαίου και με ανταπόκριση με όλα τα νησιά της Ελλάδος. Στο λιμάνι της αρχαίας Μαρώνειας φιλοξενούνται κότερα, ταχύπλοα και ψαροκάικα. Το γειτονικό λιμάνι του Πόρτο Λάγους (30 χλμ) εξυπηρετεί μόνο μικρά εμπορικά μότορσιπ.

Σιδηροδρομικώς: Εκτελούνται δρομολόγια με τρένο από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη για την Κομοτηνή.

ΚΤΕΛ: Καθημερινά πραγματοποιούνται δρομολόγια με λεωφορεία του ΚΤΕΛ από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη για την Κομοτηνή.

Διαμονή στο νομό Ροδόπης: Βρες το ιδανικό κατάλυμα για αξέχαστες διακοπές!

Booking.com
Translate »
error: Content is protected !!
You don't have permission to register