Ανακαλύπτουμε και γνωρίζουμε νέους προορισμούς στην Ελλάδα.

Παραλίες, πόλεις, χωριά, νησιά…

Κρυμμένοι θησαυροί που περιμένουν να τους γνωρίσουμε!!!

Εξερευνώντας…

2810 253861
Ηράκλειο, Κρήτη
info@greecedestination.gr
Λειψοί

Γενικές Πληροφορίες για τους Λειψούς

Γενικές Πληροφορίες για τους Λειψούς

Οι Λειψοί ή Λειψώ είναι συστάδα 30 νησιών (24 νησίδες και 6 βράχοι) στα Δωδεκάνησα. Απέχει 173,2 ν.μ. από τον Πειραιά και έχει 790 κατοίκους (απογραφή 2011). Η Λειψώ, το κύριο νησί από το οποίο και προέρχεται το όνομα της συστάδας αυτής, βρίσκεται ανάμεσα στην Πάτμο (10,2 ν.μ. ανατολικά) και τη Λέρο (8 ν.μ. βόρεια) και λίγο ανατολικότερα της νοητής ευθείας που τις ενώνει, στα βόρεια Δωδεκάνησα.

Νησάκια

Στην ομάδα αυτών των μικρών νησιών συνολικής έκτασης 17,350 τ.χλμ. συμπεριλαμβάνονται οι νησίδες: Αρέφουσα, Νήσοι Μανώλη, Μεγάλο Ασπρονήσι, Μακρύ Ασπρονήσι, Μικρό Ασπρονήσι, Πάπλωμα, Κουλούρα Α, Κουλούρα Δ, Νότιο Ασπρονήσι Α, Νότιο Ασπρονήσι Δ, Μεγάλο Καλαπόδι, Μικρό Καλαπόδι, Λύρα, Σταυρή, Πιλάβι, Ψώμου, Καπαρονήσι, Πιάτο, Μακρονήσι, Φράγκος, Σαράκι.

Η επιφάνεια του κύριου νησιού Λειψοί είναι 15,8 τ.χλμ. με ανάπτυγμα ακτής 36 χλμ. Το έδαφος του νησιού αποτελείται από χαμηλούς λόφους (μέγιστο ύψος έχει η Σκάφη με 277 μ. και ακολουθεί η Πλάκα με 200 μ. ύψος στο ΒΔ τμήμα του) και μικρές κοιλάδες. Υπάρχουν, επίσης, όρμοι (Φοντάνα, Μοσχάτο, Ταρσανάς), παραλίες (Λιεντού, Πλατύς Γυαλός, Κατσαδιά, Τουρκόμνημα, Χοχλακούρα) και βραχώδη ακρωτήρια (Γκάτης, Μονοδέντρι, Γλαρόκαβος).

Ονομασία

Η ονομασία είναι αρχαία. Σε επιγραφές προχριστιανικών χρόνων εμφανίζεται το όνομα Λεψία, ενώ στα χριστιανικά χρόνια αναφέρεται η ονομασία του νησιού με τις μορφές: Λειψός, Λιψός και Λειψώ

Μυθολογία

Σύμφωνα με την προφορική παράδοση το νησί, όπως και η ονομασία του, συνδέονται με τη θεά Καλυψώ. Η «επικράτεια» της θεάς ορίζεται γεωγραφικά στα νοτιοανατολικά του σημερινού οικισμού, ενώ χρονολογικά τοποθετείται σε ένα παρελθόν αόριστο πριν από τον Κατακλυσμό, όταν, σύμφωνα πάντα με την προφορική παράδοση, οι διάφορες νησίδες που αποτελούσαν ενιαίο σώμα, χωρίστηκαν και πήραν τη σημερινή τους μορφή.

Ιστορία

Αρχαίοι χρόνοι

Οι πρώτοι κάτοικοι των Λειψών ήταν οι Κάρες, περίπου το 1370 π.Χ., ενώ γύρω στα 1200 π.Χ. φτάνουν στο νησί Δωριείς. Στο Μουσείο των Λειψών βρίσκονται κομμάτια από αγγεία που ανάγονται στη Μυκηναϊκή Εποχή (1600-1100 π.Χ.), ενώ μια επιγραφή του 4ου π.Χ. μαρτυρεί την ύπαρξη οικισμού στο νησί από τους Ίωνες της Μιλήτου. Αρχαιολογικά ευρήματα στο ύψωμα «Κάστρο» (λείψανα αρχαίας οχύρωσης, κεραμίδια και όστρακα από αγγεία) μαρτυρούν την ύπαρξη Ακρόπολης.. Κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου (431-404 π.Χ.) στους φυσικούς όρμους του νησιού βρίσκουν καταφύγιο πλοία και των δύο αντιπάλων παρατάξεων.

Βυζαντινή περίοδος

Δεν γνωρίζουμε πότε διαδόθηκε ο Χριστιανισμός στο νησί. Τα πρώτα χριστιανικά μνημεία ανάγονται στον 5ο-6 αι. μ.Χ.: Οι βασιλικές Παναγία στο Κουσέλιο και Άγιος Σπυρίδων/Άγιος Παντελεήμων στην Κατσαδιά και οικοδόμημα με ψηφιδωτά δάπεδα στη θέση Παληομάντρα. Το νησί, κατά τη Βυζαντινή Περίοδο, αποτελεί μέρος του Θέματος των νήσων (provincia insularum). Αυτή την περίοδο η ευρύτερη περιοχή μαστίζεται από την πειρατεία. Το 1088 μ.Χ. ο Όσιος Χριστόδουλος έρχεται στην Πάτμο και χτίζει μοναστήρι. Συναντάει στην Κωνσταντινούπολη τον αυτοκράτορα Αλέξιο Α΄ και δέχεται ως δωρεά προς το μοναστήρι του Ιωάννη του θεολόγου όχι μόνο την Πάτμο αλλά και τους Λειψούς μαζί τα γύρω νησιά. Το Χρυσόβουλο της δωρεάς σώζεται στη Μονή της Πάτμου.

Φραγκοκρατία

Οι πηγές για την περίοδο από το 1204 ως το 1521 μ.Χ. είναι ελλειπείς. Δεν υπάρχουν μαρτυρίες για φραγκική εγκατάσταση στο νησί, αν και γνωρίζουμε ότι η γειτονική Λέρος περνά στους Ιωαννίτες Ιππότες στα 1306.

Οθωμανική Περίοδος

Το 1522 μ.Χ. το νησί περνά στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, μαζί με τα άλλα Δωδεκάνησα και αναγκάζονται στην πληρωμή φόρου, του «μακτού». Την περίοδο αυτή έχουμε μαρτυρίες για ασκητές που έρχονται στο νησί για να ασκητέψουν στα Ιερά Καθίσματα που διατηρούνται μέχρι σήμερα (Πάνω Κοίμηση, Κάτω Παναγιά, Ιωάννη θεολόγου στο Μοσχάτο και Παναγιά του Χάρου). Όταν οι Οθωμανοί καταλαμβάνουν την Κρήτη, στα 1669 μ.Χ., πολλοί Κρητικοί βρίσκουν καταφύγιο στα Δωδεκάνησα. Ένας από αυτούς, ο γέρο-Λιος, φτάνει στο νησί μερικές δεκαετίες μετά και γίνεται ο πρώτος κάτοικος και θεμελιωτής του χωριού στη σημερινή του τοποθεσία.Λαμβάνουν ενεργά μέρος στον αγώνα ενάντια στον τουρκικό ζυγό (1821 μ.Χ.) και προσφέρουν καταφύγιο στον εξόριστο Πατριάρχη Αλεξανδρείας, Θεόφιλο αλλά και σε Υδραίους. Σπετσιώτες και Ψαριανούς Ναυάρχους (1824 μ.Χ.). Το 1912, το νησί περνάει στην Ιταλική κυριαρχία και ενσωματώνεται το 1948, μαζί με τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα, στην Ελλάδα.

Νεότερη ιστορία

Ελληνική επανάσταση: Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821 στο νησί βρίσκουν φιλοξενία ο εξόριστος Πατριάρχης της Αλεξάνδρειας Θεόφιλος Παγκώστας και Ψαριανοί, Υδραίοι και Σπετσιώτες αγωνιστές, ανάμεσα στους οποίους ο Σαχτούρης και ο Μιαούλης (Αύγουστος 1824). Σώζονται και δύο γράμματα που στέλνει ο Μιαούλης στον ναύαρχο των Ψαρών Νικολή Αποστόλη που βρίσκεται στην Πάτμο σε μια προσπάθεια να συντονίσουν τις ενέργειές στην αντιμετώπιση του τουρκο-αιγυπτιακού στόλου του Ιμπραήμ. Η προσωρινή κυβέρνηση της Ελλάδος, στις 29 Αυγούστου 1825, υπήγαγε τα νησιά Λέρο, Πάτμο, Κάλυμνο, Ικαρία και Λειψούς στην Ελληνική Πολιτεία με τον τίτλο «Συμπληρωματικαί νήσοι του Τμήματος των Ανατολικών Σποράδων». Ως πρώτος Επίτροπος διορίστηκε ο Ιωάννης Κωλέττης. Με τη συνθήκη, όμως, της Κωνσταντινούπολης (9 Ιουλίου 1832) τα νησιά αυτά περνάνε πάλι κάτω από οθωμανική εξουσία.

Ιταλοκρατία: Στις 13 Μαϊου 1913 οι Ιταλοί καταλαμβάνουν τα Δωδεκάνησα και παραμένουν για 31 χρόνια. Μετά τη συνθηκολόγηση των Γερμανών και τη συνθήκη των Παρισίων της 10ης Φεβρουαρίου 1947, τα Δωδεκάνησα παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα από την Ιταλία, ενώ η τυπική ενσωμάτωση στην ελληνική επικράτεια έλαβε χώρα το 1948 στις 7 Μαρτίου (de facto 1947, de jure 1948) με το Νόμο 518/1948 ΦΕΚ Α-7/9.1.1948 (Περί προσαρτήσεως της Δωδεκανήσου εις την Ελλάδα) και του Νόμου Ν.547 ΦΕΚ Α-39/14.2.1948 (Περί διοικήσεως της Δωδεκανήσου).

Κάτοικοι

Οι κάτοικοι ασχολούνται με το ψάρεμα, τη γεωργία (αμπελουργία, οινοποιία, παραγωγή ελιάς – ελαιολάδου και δημητριακών), την κτηνοτροφία (παραγωγή ντόπιων τυριών), την αλιεία, το εμπόριο και τον τουρισμό. Χαρακτηριστικό προϊόν του νησιού αποτελεί το κόκκινο γλυκό κρασί της ποικιλίας φωκιανό.

Αειφόρος ανάπτυξη

Το νησί συμμετέχει στο Δίκτυο Δάφνη που προωθεί την αειφόρο ανάπτυξη στα νησιά του Αιγαίου. Στο Γυμνάσιο Λειψών έχει δημιουργηθεί η μαθητική εταιρεία ΤεχνοΛειψία με στόχο την παραγωγή και προώθηση τοπικών Προϊόντων και την πολιτιστική ανάδειξη του τόπου, κατά το σχολικό έτος 2012-2013 έχει κερδίσει ειδική διάκριση στο διαγωνισμό αειφόρου σχολείου από την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού. Ο δήμος Λειψών έχει αναπτύξει συνεργασίες και συμμετοχές σε δίκτυα τοπικά, περιφερειακά και ευρωπαϊκά για την προώθηση της τοπικής ανάπτυξης: το ΣΥ.Ν.Δ.Κ.Ε (Συμβούλιο Νησιωτικών Δήμων & Κοινοτήτων Ελλάδας), τον Κοι.Σ.Π.Ε (Κοινοτικός Συνεταιρισμός Περιορισμένης Ευθύνης), την Europe Direct, τη Διανησιωτική Συνεργασία (Λέρος-Πάτμος-Λειψοί-Αγαθονήσι), την Ανοικτή Αγκαλιά, το Δίκτυο Τουριστικών Δήμων, την Ομάδα Αιγαίου και την Αναπτυξιακή Δωδεκανήσου. Οι Λειψοί καταγράφονται στον κατάλογο Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο Natura 2000 υπό τον τίτλο «Αρκοί, Λειψοί, Αγαθονήσι και βραχονησίδες» και με κωδικό GR4210010 ως τόπος Κοινοτικής Σημασίας και Ειδικής Προστασίας. Το 2006 η περιοχή εγκρίθηκε ως τόπος Κοινοτικής Σημασίας για τη Μεσογειακή βιογεωγραφική περιοχή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επίσης, το νησί περιλαμβάνεται στον κατάλογο των βιοτόπων Corine λόγω της ιδιαίτερης πανίδας και χλωρίδας του.

Εκδηλώσεις - Πανηγύρια

Οι Λειψοί φημίζονται για το καλό κρασί που παράγουν τα αμπέλια του νησιού και κάθε χρόνο, στις 10 Αυγούστο, διοργανώνεται η Γιορτή Κρασιού για να τιμήσει την μεγαλή αμπελοοινική παράδοση του τόπου. Με αφορμή την Γιορτή λαμβάνουν χώρα πολλά δρώμενα και άλλες εκδηλώσεις που έχουν αθρόα συμμετοχή.

Πανηγύρι της Παναγιάς του Χάρου

Το σπουδαιότερο πανηγύρι του νησιού είναι οπωσδήποτε αυτό της Παναγίας του Χάρου με διάρκεια 3 ημέρες, όπου έρχεται πολύς κόσμος από την Πάτμο, τη Λέρο και τα γύρω νησιά. Στους προσκυνητές μοιράζονται σταφύλια και γλυκά. Εννιάμερα της Παναγίας (23/8) με προσφορά ψωμιού με μαστίχα, γλυκάνισο και μοσχακάρυδο από τοπικό ξυλόφουρνο και ντόπιου κρέατος.

Η θαυματουργή εικόνα της Παναγιάς του Χάρου, που κρατά στην αγκαλιά της τον Εσταυρωμένο Χριστό, το ανεξήγητο άνθισμα των κατάξερων κρίνων στη γιορτή της, (στα εννιάμερα της Παναγιάς 23 Αυγούστου,) και το φημισμένο πανηγύρι που οργανώνεται από το Δήμο Λειψών, συγκεντρώνουν κάθε χρόνο στο γειτονικό μας νησί μεγάλο αριθμό προσκυνητών, που γίνονται λαοθάλασσα στη λιτανεία της.

Όλα ξεκινούν το απόγευμα της παραμονής 22 Αυγούστου, από τον καθεδρικό ναό του νησιού, που ανοικοδομήθηκε το 1931 με δαπάνες της Λειψωτικής αδελφότητος της Αμερικής. Η τελετή της μεταφοράς της εικόνας της Παναγιάς του Χάρου, με τα ανθισμένα κρινάκια, που ενώ είναι κατάξερα ανθίζουν τις παραμονές της γιορτής της, ξεκινά το απόγευμα γύρω στις έξι.

Τα ανθισμένα κρινάκια στην εικόνα της Παναγιάς τοποθετούνται κάθε χρόνο φρέσκα, την 25η Μαρτίου στην εορτή του Ευαγγελισμού. Σιγά – σιγά τα κρινάκια ξεραίνονται και ανθίζουν ξανά, λίγες μέρες πριν τα εννιάμερα της Παναγιάς.

Προπορεύονται σε πομπή η φιλαρμονική και ακολουθεί η εικόνα της Παναγιάς του Χάρου, με τα ανθισμένα κρινάκια, ο ιερός κλήρος, ο δήμαρχος Λειψών , μέλη του Δ.Σ. Λειψών και οι υπόλοιποι επίσημοι.

Εκεί τελείται ο πανηγυρικός εσπερινός. Η πομπή διανύει πεζή χίλια οκτακόσια περίπου μέτρα, σε πολλά σημεία ανηφόρα, μέχρι την εκκλησία της Παναγίας του Χάρου, με εντυπωσιακή υπομονή. Η γιορτή συνεχίζεται με πανηγύρι στα παραλιακά μαγαζιά του νησιού, σε πολλά από αυτά υπάρχει ζωντανή μουσική και το γλέντι κρατά μέχρι το πρωί.

Πανηγύρι του Αι-Γιάννη του Κλήδονα

Ο «Κλήδωνας» είναι μία γιορτή των Λειψών, προς τιμήν του Ιωάννου του Θερμαστή, κατά την οποία οι κάτοικοι ανάβουν φωτιές, οι κοπέλες φέρνουν το λεγόμενο αμίλητο νερό στην πλατεία του οικισμού και γίνεται γλέντι με τραγούδια και χορό

Άλλα πανηγύρια που θα ζήσετε στο νησί είναι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στις 6 Αυγούστου, που γιορτάζεται στο κολπάκι του Χριστού όπου πηγαίνουν από στεριά και θάλασσα και της Κοίμησης της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου.

Πηγή πληροφοριών: Δήμος Λειψών, Βικιπαίδεια

Πηγή photo slider: commons.wikimedia.org

error: Content is protected !!
You don't have permission to register