Ανακαλύπτουμε και γνωρίζουμε νέους προορισμούς στην Ελλάδα.

Παραλίες, πόλεις, χωριά, νησιά…

Κρυμμένοι θησαυροί που περιμένουν να τους γνωρίσουμε!!!

Εξερευνώντας…

2810 253861
Ηράκλειο, Κρήτη
info@greecedestination.gr

Γενικές πληροφορίες για την Πάτμο

To βορειοδυτικότερο από τα Δωδεκάνησα, ο Δήμος Πάτμου σύμφωνα με την απογραφή του 2011, έχει 3.045 μόνιμους κατοίκους και αποτελείται από την ίδια την Πάτμο (2.998 κάτοικοι), το σύμπλεγμα των Αρκών (44 κάτοικοι), τη νησίδα τού Μαραθίου (5 κάτοικοι) και βραχονησίδες όπως το Χιλιομόδι, το Τραγονήσι, την Αγία Θέκλα και τον Αη-Γιώργη. Η συνολική έκταση του Δήμου είναι 45,04 τ.χλμ., εκ των οποίων τα 34,14 αντιστοιχούν στο νησί της Πάτμου.

Η Πάτμος, ένα από τα μικρότερα κατοικημένα νησιά του Αιγαίου, βρίσκεται νότια της Σάμου, νοτιοανατολικά της Ικαρίας και βορειοδυτικά της Λέρου και σε απόσταση 25 μιλίων από τις ακτές της Τουρκίας. Το νησί, το σχήμα του οποίου παραπέμπει στον θαλάσσιο ιππόκαμπο έχει μέγιστο μήκος 16χλμ. και μέγιστο πλάτος 9,6χλμ. και η ακτογραμμή της αριθμεί 62,4χλμ. Αποτελείται από τρεις χερσαίους όγκους που συνενώνονται μέσω δύο ισθμών, με υψηλότερο σημείο τον λόφο του Προφήτη Ηλία (269μ.). Ηφαιστιογενές νησί, το περίγραμμα της παρουσιάζει μια εντυπωσιακή ακολουθία ακρογιαλιών, κόλπων, λιμενίσκων, όρμων, ακρωτηρίων και βράχων με παράξενα σχήματα, ενώ η ενδοχώρα χαρακτηρίζεται από έντονο ανάγλυφο με έντονες υψομετρικές εξάρσεις στα δύο του άκρα, βραχώδεις λόφους, χαμηλότερα επίπεδα, κοιλάδες και μικρά λιβάδια, συχνά στους μυχούς των κόλπων.

Από το γραφικό και συνάμα τουριστικό τόπο άφιξης του επισκέπτη, τη Σκάλα, που αποτελεί το λιμάνι της Πάτμου και τον μεγαλύτερο οικισμό του νησιού, έως την Χώρα, τον Κάμπο, τον Γροίκο και τις υπόλοιπες γωνιές του νησιού, ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει σε κάθε του στροφή την καταγάλανη θέα του Αιγαίου και να αποκαλύψει όλες τις μοναδικές εικόνες φυσικής ομορφιάς που η Πάτμος υπόσχεται να προσφέρει.

Ιστορία

Οι πρώτες μαρτυρίες και αναφορές για την Πάτμο χρονολογούνται στην εποχή του μεγάλου ιστορικού Θουκυδίδη, περί τον 5ο αι, ενώ η μυθολογία θέλει τον Ορέστη κατατρεγμένο από τις Ερινύες μετά το φόνο της μητέρας του να φτάνει στην Πάτμο και να χτίζει μία Ακρόπολη στο σημείο όπου βρίσκεται σήμερα η Ιερά Μονή του Αγ. Ιωάννη του Θεολόγου προς τιμή της θεάς Αρτέμιδος.

Αρκετά ευρήματα του νησιού, όμως, αποτελούν ενδείξεις ανθρώπινης δραστηριότητας που ανάγεται έως και την προϊστορική περίοδο. Κεραμικά και λίθινα εργαλεία από την εποχή του Χαλκού, λείψανα από τη Γεωμετρική και Αρχαϊκή περίοδο, καθώς και το επιβλητικό τείχος του οικισμού Καστέλι – ένδειξη συνεχούς κατοίκησης κατά την Κλασική, Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο- αποτελούν στοιχεία «κλειδιά» που συνθέτουν μια απομακρυσμένη πραγματικότητα του νησιού αυτού. Πρώτοι Έλληνες κάτοικοι του νησιού θεωρούνται οι Ίωνες και αργότερα οι Δωριείς. Τον 2ο π.Χ. αι. οι Ρωμαίοι μετατρέπουν το ερημωμένο από πειρατικές λεηλασίες νησί της Πάτμου σε τόπο εξορίας.

Από την Μίλητο ως εξόριστος φτάνει στην Πάτμο το 95 μΧ ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος ο οποίος παρέμεινε στο νησί για δύο χρόνια, συγγράφοντας στο Σπήλαιο της Αποκάλυψης το ομώνυμο ιερό βιβλίο, κηρύττοντας τον χριστιανισμό και βαπτίζοντας χριστιανούς, αλλάζοντας και καθορίζοντας για πάντα την ιστορία τούτου του τόπου.

Κατά τη Βυζαντινή περίοδο (και κυρίως κατά τον 7ο – 8ο αιώνα) αραβικές επιδρομές έγιναν αιτία ερήμωσης του νησιού. Πολλά μνημεία καταστράφηκαν, ενώ οι κάτοικοι του νησιού απήχθησαν και πουλήθηκαν ως δούλοι. Ο ανεποικισμός της Πάτμου θα ξεκινήσει πάλι τον 11ο αιώνα και συγκεκριμένα το 1088 μ.Χ. όπου ο Όσιος Χριστόδουλος ο Λατρηνός ιδρύει την ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, μετά από παραχώρηση σε αυτόν ολόκληρου του νησιού από τον βυζαντινό αυτοκράτορα Αλέξιο Α’ Κομνηνό. Οι τεχνίτες που ήρθαν για να χτίσουν τη Μονή πρωτοκατοίκησαν στην περιοχή Κάμπος, βόρεια του νησιού και εν συνεχεία μετοίκησαν γύρω από τα τείχη της Μονής για να προστατευτούν από τις πειρατικές επιδρομές, δημιουργώντας έτσι τον πρώτο οικιστικό πυρήνα της Χώρας.

Η εισβολή των Βενετών στην Πάτμο λαμβάνει χώρα το 1659 και λεηλατείται η Μονή. Με την λήξη όμως του Ενετοκρατικού πολέμου, το νησί περιήλθε στα χέρια των Τούρκων, χωρίς αυτό να εμποδίσει τους κατοίκους να αποκτούν όλο και περισσότερα πλοία και η Μονή περισσότερη αίγλη. Στα τέλη του 18ου αι. η Πάτμος εισέρχεται σε μια νέα περίοδο ευημερίας που οδήγησε στην καθιέρωσή της ως ναυτικού και εμπορικού κέντρου, ενώ στα 1713 ιδρύεται από τον Μακάριο Καλόγερο η περίφημη Πατμιάδα Σχολή, πνευματικό φυτώριο για διακεκριμένους ανθρώπους των Γραμμάτων και εκκολαπτήριο εθνικών ηγετών. Από την ίδρυση της Πατμιάδος Σχολή το νησί άρχισε να γνωρίζει ιδιαίτερη πνευματική, οικονομική και ναυτιλιακή ανάπτυξη , ενώ εμφανής έγινε και ο αστικός χαρακτήρας που άρχισε να αποκτά.

Το 1770, πραγματοποιήθηκε η επανάσταση του Ορλόφ και οι Ρώσοι έκαναν την εμφάνισή τους στο προσκήνιο ως ελευθερωτές, ενώ με τη συνθήκη του Κιουτσούκ – Καϊναρτζή τα νησιά του Αιγαίου περιήλθαν ξανά στα χέρια των Οθωμανών. Η εθνική συνείδηση, όμως, η οποία είχε καλλιεργηθεί έντονα τα προηγούμενα χρόνια στο νησί, λόγω της αστικής και πνευματικής ανάπτυξης, οδήγησε τους Πατμίους να είναι οι δεύτεροι μετά τους Σπετσιώτες που ύψωσαν τη σημαία της Ελληνικής επανάστασης. Συμπατριώτες τους μάλιστα ήταν ο Εμμανουήλ Ξάνθος, εκ των ιδρυτών της Φιλικής Εταιρείας και ο απόστολος της Φιλικής Δημήτριος Θέμελης που ανέλαβε ηγετικό ρόλο στην Επανάσταση στο Αιγαίο. Οι Μεγάλες Δυνάμεις όμως με την συνθήκη της Κωνσταντινούπολης (1832) παραχώρησαν τα Δωδεκάνησα ξανά στους Οθωμανούς, οι οποίοι όμως τον Μάιο του 1912 τα παρέδωσαν στους Ιταλούς. Μετά τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου το 1947 η Ιταλία εκχωρούσε στην Ελλάδα τα νησιά της Δωδεκανήσου με πλήρη κυριαρχία, τα οποία και τυπικά εντάχθηκαν στα όρια του ελληνικού κράτους στις 9 Ιανουαρίου 1948.

Αρχιτεκτονική Πάτμου

Η αρχιτεκτονική της Πάτμου καθορίστηκε ουσιαστικά από το Καστρομονάστηρο του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου. Το σύνολο των σπιτιών, που χτίστηκαν γύρω από τη Μονή, σχηματίζει ένα δαιδαλώδη οικισμό που χάρη στις ταράτσες των οικημάτων δημιουργεί ένα δίκτυο μεταφοράς. Χάρη σε αυτό το δίκτυο ήταν δυνατή η γρήγορη πρόσβαση μεταξύ διαφορετικών σημείων του οικισμού και η υποστήριξη σημείων που κινδύνευαν. Η διευθέτηση των εξωτερικών κτιρίων ήταν τέτοια ώστε να δημιουργούν ένα είδος αμυντικού τείχους, χωρίς κανένα άνοιγμα. Ακόμα και τα πλούσια κτίσματα κατασκευάζονταν από απλά υλικά και δεν ξεχώριζαν εξωτερικά ώστε να είναι δύσκολο να εντοπιστούν από τους πειρατές και να λεηλατηθούν. Το πιο ασφαλές σημείο του οικισμού αποτελούσε το μοναστήρι, το οποίο όντας ισχυρά οχυρωμένο αποτελούσε καταφύγιο των κατοίκων σε περίπτωση μεγάλου κινδύνου.

Τα αρχοντικά της χώρας μπορούν να καταχτούν σε τρεις κατηγορίες. Αρχικά εκείνα που ανοικοδομήθηκαν τον 16ο – 17ο αιώνα έξω από τον οικισμό, στέγασαν τους άρχοντες φεουδάρχες και είχαν πολλούς ανοιχτούς ημιυπαίθριους ή στεγασμένους χώρους, καθώς και χαρακτηριστικά μαντώματα. Oι Kρήτες πρόσφυγες, εγκαταστάθηκαν στην περιοχή ανατολικά της Μονής και είναι οι πρώτοι που ανέπτυξαν πολεοδομικό κέντρο: την πλατεία της Aγιάς Λεβιάς (ομώνυμη εκκλησία) γύρω από την οποία συγκεντρώθηκαν.

Εν συνέχεια, το 19ο αιώνα, καπεταναίοι και πλούσιοι έμποροι έχτισαν αστικές κατοικίες με θέα προς τη Σκάλα ώστε να μπορούν να παρακολουθούν τα καράβια τους. Τέλος, τα σπίτια του 18ου αιώνα που ανοικοδομήθηκαν κατά τη διάρκεια της αστικοποίησης αποτελούν την τρίτη κατηγορία και μπορεί κανείς να τα συναντήσει στην περιοχή Απορθιανά, καθώς και νότια της μονής του Αγίου Ιωάννη.

Με πρότυπο κατασκευής το βυζαντινό οσπίτιον, συναντάμε ορθογώνια σπιτάκια με διμερή εσωτερική διαίρεση στο δώμα, ενώ εξωτερικά απαραίτητο συμπλήρωμα αποτελεί μια μικρή αυλή, η οποία εμπεριέχει την υπόγεια στέρνα και το φούρνο. Με το πέρασμα του χρόνου, ορισμένα σπίτια εξελίχθηκαν σε διώροφα, με ανοικοδόμηση πάνω στο ήδη υπάρχων κτίσμα. Χαρακτηριστικό στοιχείο των σπιτιών της Πάτμου αποτελούν οι πέτρες γύρω από τις πόρτες και τα παράθυρα που είναι συνήθως βαμμένες σε γκρι ή ώχρα και καλούνται μαντώματα, και διαφοροποιούνται από απλές πέτρες στα πιο φτωχικά σπίτια έως σκαλιστά μαντώματα στα πιο πλούσια. Το «καντούνι» , που υπάρχει σε ορισμένες γωνίες σπιτιών, αποτελεί ένα είδος μαντώματος. Οι χρωματικές αποχρώσεις που επικρατούν είναι το πράσινο, το καφέ και η ώχρα, ενώ το γαλάζιο αποτελεί μια πιο πρόσφατη προσθήκη. Από την περίοδο της ενετοκρατίας και ύστερα παρατηρείται επίσης εμφάνιση γοτθικών στοιχείων, καθώς και νεοκλασικίζουσες επιρροές.

Ολόκληρη νεοκλασική όψη σε κτίριο συναντάμε στο Δημαρχείο της Χώρας που χτίστηκε περί το 1870 στην πλατεία Ξάνθου που, τη μορφή που έχει σήμερα, απέκτησε κατά τη διάρκεια της ιταλικής κατοχής του νησιού (1912-1947).

Η γαστρονομία της Πάτμου

Ο γαστρονομικός πλούτος της Πάτμου είναι ανεξάντλητος, περιλαμβάνοντας μία μεγάλη ποικιλία τοπικών προϊόντων, συνταγών και εδεσμάτων, που μπορούν να χαρίσουν στον εκάστοτε επισκέπτη ακόμη μία μοναδική εμπειρία.

Ντόπια λαχανικά, φρούτα, οι γνωστές τοπικές τυρόπιτες Πάτμου (σε σχήμα τάρτας) με γέμιση τοπικών τυριών, τα γεμιστά καλαμάρια, το ανθόνερο, το μυρωδάτο ψωμί και το ξακουστό γλυκό πουγκί με μέλι ή με ζάχαρη άχνη, είναι λίγες από τις γευστικές απολαύσεις που η Πάτμος διαθέτει.

Στα πολυάριθμα ταβερνάκια και εστιατόρια του νησιού, οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν τόσο σπιτικές παραδοσιακές συνταγές του νησιού, όσο και φρέσκα ψάρια και χειροποίητα γλυκά, ενώ στα ζαχαροπλαστεία του νησιού μπορούν να προμηθευθούν κάποιους από αυτούς τους γευστικούς θησαυρούς.

Πηγή: Δήμος Πάτμου

Διαμονή στην Πάτμο: Βρες το ιδανικό κατάλυμα για αξέχαστες διακοπές!

Booking.com
Translate »
error: Content is protected !!
You don't have permission to register