Ανακαλύπτουμε και γνωρίζουμε νέους προορισμούς στην Ελλάδα.

Παραλίες, πόλεις, χωριά, νησιά…

Κρυμμένοι θησαυροί που περιμένουν να τους γνωρίσουμε!!!

Εξερευνώντας…

2810 253861
Ηράκλειο, Κρήτη
info@greecedestination.gr
Κύθνος

Γενικές Πληροφορίες για την Κύθνο

Γενικές Πληροφορίες για την Κύθνο

Η Κύθνος είναι νησί των Δυτικών Κυκλάδων ανάμεσα στην Κέα και τη Σέριφο που ονομάζεται και Θερμιά και διοικητικά η Περιφερειακή Ενότητά της υπάγεται στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Το όνομα αυτό οφείλεται στην ύπαρξη θερμών πηγών, οι οποίες βρίσκονται στον όρμο των Λουτρών. Τα λουτρά της Κύθνου λέγεται ότι απολάμβανε και ο βασιλιάς ‘Οθωνας και η βασίλισσα Αμαλία.

Ιστορία

Πρώτοι κάτοικοι της Κύθνου αναφέρονται οι αρχαίοι Δρύοπες που είχαν βασιλιά τους τον Κύθνο, στον οποίο οφείλει την ονομασία του το νησί. Η Κύθνος ονομαζόταν επίσης και Δρυοπίς ή Οφιούσα, ενώ κατά τον Μεσαίωνα ήταν γνωστή ως Θήραμνα. Από το 1143 μ.Χ. ο Νείλος Δοξαπατρής την αναφέρει με το όνομα Θερμιά, από τις θερμές πηγές που υπάρχουν στο νησί. Αργότερα οι Τούρκοι την αποκάλεσαν «Χαμάμ Αντασί» (=νήσος Λουτρά). Μια ακόμα ονομασία της προσέδωσαν οι Ιταλοί που την αποκαλούσαν «Φέρμινα».

Στους αρχαίους χρόνους στη Κύθνο είχε ιδρυθεί μια ακμάζουσα ιωνική αποικία από τους Κέστορα και Κέλυφο. Οι αρχαίοι Κύθνιοι ασχολούνταν και με την ναυτιλία και στους Περσικούς πολέμους συμμετείχαν με μια τριήρη και μία πεντηκόντορο αφού απέκρουσαν τις προτάσεις φιλίας του Πέρση Βασιλέως. Η αρχαία πολιτεία της Κύθνου φημιζόταν για την ευνομία της όπου και για το λόγο αυτό ο Αριστοτέλης αφιερώνει ειδική μελέτη για τη Κύθνο στο έργο του «Περί Κυθνίων Πολιτείας», έργο που δεν διασώθηκε. Επίσης οι αρχαίοι Κύθνιοι διέπρεψαν στα γράμματα και τις τέχνες όπου και ανέδειξαν δύο ονομαστούς ζωγράφους, τον Τιμάνθη και τον Κυδία.

Λόγω της γεωγραφικής της θέσης η Κύθνος έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αρχαία εποχή. Ο βασιλιάς της Μακεδονίας Φίλιππος ο Έ το 202 π.Χ. εγκατέστησε φρουρά για να ανακόψει τις ρωμαϊκές επιθέσεις και το κατάφερε καθώς μετά την άλωση της Άνδρου το 199 π.Χ. όταν επιχείρησαν οι Ρωμαίοι να καταλάβουν την Κύθνο αναγκάστηκαν μετά από μακρά πολιορκία να εγκαταλείψουν το νησί λόγω της ισχυρής οχύρωσης. Ίχνη αρχαίων πόλεων βρίσκονται στα ΝΔ  του νησιού στην τοποθεσία Ρηγόκαστρο ή Εβραιόκαστρο και στα ΒΔ στην τοποθεσία Κεφαλόκαστρο. Το Κεφαλόκαστρο πιθανόν να ήταν η πρωτεύουσα του νησιού που καταστράφηκε από τους Τούρκους τον 16ο αιώνα.

Η Κύθνος χρησιμοποιήθηκε επίσης ως τόπος εξορίας αρχικά από τους Ρωμαίους. Έγινε δε περισσότερο γνωστή από έναν τρομερό πειρατή με το όνομα Νέρων.

Επί Φραγκοκρατίας περιήλθε από το 1207 μ.Χ. στην κυριαρχία διαφόρων Οίκων όπως των Σανούδων, Καστέλλη κ.ά. μέχρι το 1537 μ.Χ. όπου και καταλήφθηκε από τους Τούρκους. Το 1600 μ.Χ. οι Τούρκοι έσφαξαν όλους τους άνδρες του νησιού με αποτέλεσμα η Κύθνος σχεδόν να ερημωθεί και οι κάτοικοί της, τον επόμενο αιώνα, να φθάνουν τους 1.000 έως 3.000 με τους περισσότερους από αυτούς να κατάγονται από γειτονικά νησιά. Το 1770 μ.Χ. την κατέλαβαν οι Ρώσοι και εγκατέστησαν ως διοικητική αρχή έναν διοικητή – επίτροπο και τέσσερις συνδίκους. Όταν οι Ρώσοι εγκατέλειψαν μετά από 4 χρόνια τη Κύθνο πήραν μαζί τους πολλές αρχαιότητες.

Η μικρή Κύθνος σημειώνει μια εντυπωσιακή ιστορική παρουσία, που σε βάθος χρόνου καλύπτει διάστημα 100 αιώνων! Συγκεκριμένα, στην παραλία του Μαρουλά, εντοπίστηκαν τα πρώτα ίχνη του ανθρώπου στα βάθη της προϊστορίας, κάπου 10.000 χρόνια από σήμερα (τέλος Μεσολιθικής Εποχής, 8η χιλιετία π.Χ.).

Η επόμενη βεβαιωμένη ανθρώπινη δραστηριότητα στην Κύθνο ανιχνεύεται στην πρώιμη εποχή του Χαλκού (3η χιλιετία π.Χ.), όταν το πλούσιο σε χαλκούχα μεταλλεύματα νησί προσείλκυσε το ενδιαφέρον των χαλκουργών εκείνης της εποχής, που συγκρότησαν οικισμούς και εγκατέστησαν μεταλλευτικούς κλιβάνους, κάτι που επαναλήφθηκε και στις ημέρες μας, με την εντατική εκμετάλλευση σιδηρομεταλλευμάτων.

Το προϊστορικό όνομα της Κύθνου ήταν Οφιούσσα, καθώς τα ξηρά εδάφή της ήταν ιδανικά για να βρει καταφύγιο μεγάλος αριθμός φιδιών. Το σημερινό όνομα της η Κύθνος το οφείλει στον εποικισμό της, κατά τον 14ο αιώνα π.Χ. από τους Δρύοπες που ήρθαν από την Εύβοια με αρχηγό τον Κύθνο, μυθικό γιο του θεού Απόλλωνα. Κατά την περίοδο εκείνη το ενδιαφέρον για την Κύθνο είναι κυρίως ναυτικό και αγροτικό, στοιχεία που την χαρακτηρίζουν και στους επόμενους αρχαιοελληνικούς αιώνες, με τα εμπορικά σκάφη να προσεγγίζουν το λιμάνι της (το σημερινό Οβριόκαστρο ή Ρηγόκαστρο), όπου γρήγορα αναπτύχθηκε η πυκνοκατοικημένη αρχαία πρωτεύουσα του νησιού, ενώ στην ύπαιθρο της έβοσκαν πολυάριθμα κοπάδια βοοειδών και αιγοπροβάτων. Προϊόντα της Κύθνου, όπως κρασί, μέλι και κυρίως τυρί, ήταν περιζήτητα στις αρχαίες αγορές.

Η ανάπτυξη της Κύθνου και η ευημερία των κατοίκων της στα αρχαιο-ελληνικά χρόνια αντικατοπτρίζονται στα αρχαιολογικά ευρήματα των τειχών και των ναών, που ήταν αφιερωμένα στην Αφροδίτη, στον Απόλλωνα και στη Δήμητρα, αλλά και στην ιστορική καταξίωση αυτού του μικρού νησιού που συμμετείχε στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας, και στις αναφορές του Αριστοτέλη που εξυμνεί ως άριστο το δημοκρατικό πολίτευμα της διακυβέρνησης του.

Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος και οι συγκρούσεις των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου οδήγησαν στην παρακμή της Κύθνου, με αποτέλεσμα στα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας να είναι γνωστή κυρίως ως τόπος εξορίας. Μετά την επικράτηση του Χριστιανισμού και την ίδρυση του Βυζαντινού κράτους, η Κύθνος ανήκει στην επαρχία του Αιγαίου Πελάγους, όμως οι θαλάσσιες βαρβαρικές επιδρομές καταστρέφουν την μέχρι τότε πρωτεύουσα και ο πληθυσμός καταφεύγει (τον 7ο αι. μ.Χ.) στο απόρθητο κάστρο του Κατακέφαλου (Κάστρο της Ωριάς), τη μεσαιωνική πρωτεύουσα του νησιού.

Η κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους (1204 μ.Χ) έφερε την Κύθνο στο μερίδιο των Βενετσιάνων, που λέγεται ότι έστειλαν στη Βενετία την ιστορική εικόνα της Παναγίας της Νικοποιού, που είχε μεταφερθεί εκεί από την Κωνσταντινούπολη και σήμερα λατρεύεται ως Madona Nicopia, στον ναό του Αγίου Μάρκου. Μετά τους Βενετσιάνους, η Κύθνος περιέρχεται στην ισχυρή οικογένεια των Γκοζαδίνων, από την πόλη της Βολωνίας, στα χρόνια των οποίων καταλαμβάνεται και καταστρέφεται από τον Τουρκικό στόλο του Χαϊρεδίν Βαρβαρόσσα (1537).

Η νεότερη ιστορία της Κύθνου, μετά και τον εποικισμό της από φυγάδες των Κρητικών επαναστάσεων, που εγκαταστάθηκαν στο χωριό Σύλλακος (σημερινή Δρυοπίδα), έχει σημαδευθεί από τα αντικαθεστωτικά γεγονότα του 1862, γνωστά ως «Κυθνιακά», όταν επαναστάτες κατά του βασιλιά Όθωνα κατέπλευσαν στο λιμανάκι της Αγίας Ειρήνης, στα Λουτρά. Εκεί, παγιδεύτηκαν από ισχυρές κυβερνητικές δυνάμεις, το κίνημα απέτυχε και οι τρεις πρωταγωνιστές του (Λεωτσάκος, Μωραϊτίνης και Σκαρβέλης) εκτελέστηκαν επί τόπου.

Μουσική και χορευτική παράδοση

Η τσαμπούνα (ή κάιντα), το χαρακτηριστικό όργανο της Αποκριάς είναι το αρχαιότερο από τα παραδοσιακά όργανα της Κύθνου. Τα άλλα όργανα συνοδεύουν τα γλέντια και τα πανηγύρια όλου του χρόνου.
Το βιολί και το λαούτο συναποτελούν αναπόσπαστο ζεύγος, τη ζυγιά (ή ζύα) όπως τη λένε στο νησί.

Κάθε γλέντι ξεκινά απαραίτητα με τα τραγούδια της «τάβλας» που τα τραγουδά όλη η παρέα ορχηστρικά. Κατόπιν ξεκινά ο χορός με την ακόλουθη σειρά:

Ο καλαματιανός είναι ο πρώτος χορός. Με αυτόν ξεκινούσε κάθε γλέντι, ενώ τα τελευταία χρόνια τείνουν να τον παραβλέπουν.

Ο συρτός. Μετά τους καλαματιανούς το γλέντι συνεχίζεται με συρτούς χορούς. Ο συρτός χορεύεται στην Κύθνο ζευγαρωτά (ένας άντρας και μια γυναίκα).

Ο μπάλος. Ακολουθεί μετά το συρτό. Είναι και αυτός ζευγαρωτός. Είναι πιο ζωηρός χορός με ωραίες φιγούρες (βόρτες, γιαμάκια).

Ο καρσιλαμάς. Ανατολικής προέλευσης, αντικρυστός ζευγαρωτός χορός, αντρικός, με εντυπωσιακές φιγούρες.

Πανηγύρια

Το πανηγύρι είναι μια από τις σημαντικές εκδηλώσεις της ζωής στην Κύθνο. Μικρά ή μεγάλα τα πανηγύρια δίνουν την αφορμή στους Θερμιώτες να ασκήσουν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα αλλά αποτελούν και την αφορμή για μεγάλα γλέντια τα οποία ξεκινούν από το απόγευμα της προηγούμενης ημέρας, κρατάνε όλη τη νύχτα και συνεχίζονται και την επόμενη μέρα. Ο κόσμος διασκεδάζει και τραγουδά με τις «ζίες» συνδυασμό ντόπιων οργανοπαικτών βιολιού και λαούτου που αποτελούν μια πλήρη ορχήστρα!

Όταν βρεθείτε στο νησί, ρωτήστε αν γίνεται κάποιο πανηγύρι και αν είναι εύκολο επισκεφθείτε το. Θα ζήσετε μια από τις πιο σπάνιες, αυθεντικές παραδοσιακές αιγαιοπελαγίτικες εκδηλώσεις. Θα γευτείτε παραδοσιακούς μεζέδες και θα δείτε τους Θερμιώτες να χορεύουν μπάλο με τη παραδοσιακή νησιώτικη μουσική των ντόπιων οργανοπαικτών. Δύσκολα θα αντισταθείτε στον πειρασμό να μην μπείτε στον χορό!

Άλλωστε για την χορευτική ικανότητα των Θερμιωτών ο Μανώλης Γλέζος γράφει: «Όλοι οι Κυκλαδίτες στροβιλίζονται στη δίνη του Χορού μεθυσμένοι από της ζωής το κέφι. Ξέρουν να εκφράζουν με Χορευτικές κινήσεις τα αισθήματά τους. Γι’ αυτό και όλοι τους είναι εξαίρετοι χορευτές. Στη δική μου όμως υποκειμενική αξιολόγηση πρώτοι ανάμεσα στους πρώτους, έρχονται οι κάτοικοι της Κύθνου. Η απόλυτη εναρμόνιση κινήσεων και μουσικής».

Σημαντικότερα πανηγύρια θεωρούνται αυτά που γίνονται προς τιμήν της Παναγίας τον Δεκαπενταύγουστο (Παναγία Νίκους, Παναγία Στρατολάτισσα, Παναγία Κανάλα) και στις 8 Σεπτεμβρίου στην Παναγία την Φλαμπουριανή. Επίσης ονομαστά είναι και τα πανηγύρια των Αγίων Αποστόλων στην Δρυοπίδα και της Αγίας Τριάδας στη Χώρα, όπου γιορτάζουν αντίστοιχα οι μητροπόλεις των δυο χωριών. Άλλα πανηγύρια που γίνονται σε όλο το νησί είναι:

17 Ιανουαρίου, Αγίου Αντωνίου: Άγιος Αντώνης στο Ψαθί (Δρυοπίδα) και Άγιος Αντώνης στο κάτω Χωρδάκι (Χώρα)

18 Ιανουαρίου,  Αγίου Αθανασίου: Ταξιάρχης στη Δρυοπίδα και Άγιος Αθανάσιος Σκάρπα (Χώρα)

20 Ιανουαρίου, Αγίου Ευθυμίου: Αγία Ειρήνη στις Μουριές (περιοχή Δρυοπίδας)

25 Ιανουαρίου, Γρηγορίου του Θεολόγου: Άι-Γιάννης στη Σιμουσή

1 Φεβρουαρίου, Αγίου Τρύφωνα: Άγιος Τρύφωνας στο Βελίδι

2 Φεβρουαρίου, Υπαπαντή του Σωτήρος: Παναγία Κανάλα (Φλεβαριάτισσα) και η Παναγία στα Λουτρά (Αντώναρου)

3 Φεβρουαρίου, Αγίου Σταματίου: Άγιος Σταμάτης (Χώρα)

10 Φεβρουαρίου, Αγίου Χαραλάμπους: Παναγία Στρατηλάτισσα και Άγιος Χαράλαμπος (χώρα)

11 Φεβρουαρίου, Αγίου Βλασίου: Άι-Βλάσης στη Χώρα, Άγιος Θόδωρος στου Πετσιά και Άγιος Θόδωρος (κοντά στης Κανάλας το στενό)

25 Μαρτίου, Ευαγγελισμός της Θεοτόκου: Ευαγγελίστρια στη Δρυοπίδα και Ευαγγελίστρια στη Χώρα

13 Απριλίου, Ζωοδόχου Πηγής: Χρυσωπή στην Κανάλα και Χρυσωπή στη Χώρα

23 Απριλίου, Αγίου Γεωργίου: Άι-Γιώργης στη Δρυοπίδα, Άι-Γιώργης το Μέριχα και Άι-Γιώργης στο Κατακέφαλο

5 Μαΐου, Αγίας Ειρήνης και Αγίου Εφραίμ: Αγία Ειρήνη στις Μουριές, Αγία Ειρήνη στον ομώνυμο όρμο και Άγιος Εφραίμ στη Χώρα

21 Μαΐου, Κωσταντίνου και Ελένης: Άγιος Κωνσταντίνος στα λουτρά (Δρυοπίδας), Άγιος Κωνσταντίνος στα Θολάρια και Άγιος Κωνσταντίνος στον Πύργο (περ. Χώρας)

27 Μαΐου, Της Πεντηκοστής: Αγία Τριάδα στη Δρυοπίδα και Αγία Τριάδα (Μητρόπολη Χώρας)

8 Ιουνίου, Αγίας Καλλιόπης: Αγία Καλλιόπη στην Κανάλα

27 Ιουνίου, Γενέθλιο Ιωάννη Προδρόμου: Άι-Γιάννης (Πορνειαστής) στις Λεύκες και Άι –Γιάννης στη Μαύρη Συκιά (περιοχή Δρυοπίδας)

29 Ιουνίου, Πέτρου και Παύλου Αποστόλων: Άγιοι Απόστολοι – Αγία Άννα (Μητρόπολη Δρυοπίδας)

30 Ιουνίου, Σύναξη των Δώδεκα Αποστόλων: Πανηγύρι «των Δώδεκα» στην Παναγία την Κανάλα

1 Ιουλίου, Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού: Άγιοι Ανάργυροι στη Δρυοπίδα (Σπηλιά), Άγιοι Ανάργυροι στα πηγαδάκια Χώρας και Λουτρά και             Άγιοι Ανάργυροι στα Λουτρά

15 Ιουλίου, Αγίου Κήρυκου: Άγιος Κήρυκος στα Λουτρά Δρυοπίδας

17 Ιουλίου, Άγιας Μαρίνας: Αγία Μαρίνα στο Μέριχα και Αγία Μαρίνα στις Λεύκες

20 Ιουλίου, Προφήτη Ηλία: Άγιος Δημήτρης στα Λουτρά Δρυοπίδας, Άι-Λιάς στη Χώρα και Άι-Λιάς στο Σχοινάρι

26 Ιουλίου, Αγίας Παρασκευής και Αγίου Ερμολάου: Αγία Παρασκευή στα Χωματσάκια Δρυοπίδας, Άγιος Ερμόλαος στης Πέτραινας (περ. Δρυοπίδας) και Αγία Παρασκευή στον Αστέρα (περ. Χώρας)

27 Ιουλίου, Αγίου Παντελεήμονος: Άγιος Παντελεήμονας στο Κάπνισμα Δρυοπίδας, Άγιος Παντελεήμονας στο Ψαθί και Άγιος Παντελεήμονας στη Χώρα

6 Αυγούστου, Μεταμόρφωσις του Σωτήρος: Μεταμόρφωσις του Σωτήρος στην Επισκοπή, Σωτήρα στη Γαιδουρομάντρα, Σωτήρα στο Ψαθί και Σωτήρα στη Χώρα

15 Αυγούστου, Κοίμηση της Θεοτόκου: Παναγία Κανάλα, Παναγία Στρατηλάτισσα και Παναγία του Νίκους

23 Αυγούστου, Απόδοση Κοίμησης Θεοτότου (9μερα): Παναγία Φλαμπουριανή και Παναγία Ελεούσα στο Κάστρο

24 Αυγούστου, Αγίου Κοσμά του Αιτωλού: Αγία Καλλιόπη (Κανάλα) και Άγιος Κοσμάς Αιτωλός (Χώρα)

27 Αυγούστου, Αγίου Φανουρίου: Άι-Φανούρης στο Κάτω Χωρδάκι

29 Αυγούστου, Απονομή κεφαλής Ιωάννη Προδρόμου: Πρόδρομος στη Δρυοπίδα, Άι –Γιάννης στου Σκύλου και Πρόδρομος στη Χώρα

2 Σεπτεμβρίου, Αγίου Μάμα: Αϊ-Μάμας στην Αλυκή

7 Σεπτεμβρίου, Αγίου Σώζοντος: Αϊ-Σώστης στον ομώνυμο όρμο

8 Σεπτεμβρίου, Γενέθλιο της Θεοτόκου: Παναγία Κανάλα και Καλολιβαδιανή

14 Σεπτεμβρίου, Ύψωση Τίμιου Σταυρού: Σταυρός στα Λουτρά

20 Σεπτεμβρίου, Αγίου Ευσταθίου: Άγιος Στάθης στη Θεοτόκο (Χώρα)

26 Σεπτεμβρίου, Ματάσταση Αγ. Ιωάννη θεολόγου: Θεολόγος στου Σιμουσή και Θεολόγος στη χώρα

9 Οκτωβρίου, Αγίου Ιακώβου: Άγιος Αντώνης στη Δρυοπίδα

20 Οκτωβρίου, Αγίου Αρτεμίου: Άϊ-Αρτέμης στη Δρυοπίδα

26 Οκτωβρίου, Αγίου Δημητρίου: Αϊ – Δημήτρης στον ομώνυμο όρμο, Κάτω Αι-Δημήτρης στον ομώνυμο όρμο, Κάτω Αι-Δημήτρης (Λουτρά Δρυοπίδας),           Αι-Δημήτρης Χώρα (Κούτσουνος)

2 Νοεμβρίου, Αγίων Ακινδύνων: στο Μέριχα

8 Νοεμβρίου, Σύναξη Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ: Ταξιάρχης στο «Ταφείο» Δρυοπίδας, Ταξιάρχης στο Βελίδι, Ταξιάρχης στη Χώρα, Ταξιάρχης στο Σέλιτσι

9 Νοεμβρίου, Αγίου Νεκταρίου: Άγιος Νεκτάριος στη Δρυοπίδα (Μύλοι) και Άγιος Νεκτάριος στη Χώρα

11 Νοεμβρίου, Αγίου Μηνά: Αι-Μηνάς στο Γαλατά Δρθοπίδας

12 Νοεμβρίου, Αγ. Ιωάννη του Ελεήμονος: Λεήμονας στη Νάουσα

13 Νοεμβρίου, Αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου: Άγιος Θόδωρος (περ. Δρυοπίδας) και Χρυσόστομος στη Χώρα

14 Νοεμβρίου, Αποστόλου Φιλίππου: Άγιος Φίλιππος στον Κατακέφαλο

21 Νοεμβρίου, Εισόδια της Θεοτόκου: Παναγία Κανάλα (ολονύχτια), Παναγία στο Κακόβολο και Πηγαδάκια (Χώρας)

25 Νοεμβρίου, Αγίας Αικατερίνης: Αγία Αικατερίνη στο Περδικάρι, Αγία Αικατερίνη στη Χώρα και Αγία Αικατερίνη στα Λουτρά

4 Δεκεμβρίου, Αγίας Βαρβάρας: Αγία Βαρβάρα στο Ψαθί, Αγία Βαρβάρα στη Χώρα και Αγία Βαρβάρα στον Αστέρα

5 Δεκεμβρίου, Αγίου Σάββα: Άγος Σάββας στη Χώρα

6 Δεκεμβρίου, Αγίου Νικολάου: Αϊ-Νικάλος στις Λεύκες, Αϊ-Νικόλας στον ομώνυμο όρμο, Αϊ-Νικόλας στη Χώρα και Αϊ-Νικόλας στην Απόκρουση

12 Δεκεμβρίου, Αγίου Σπυρίδωνος: Αϊ Σπυρίδωνας στη Δρυοπίδα και Αϊ Σπυρίδωνας στην Απόκρουση

25 Δεκεμβρίου, Χριστούγεννα: Αγία Άννα (Μητρόπολη Δρυοπίδας) και Χριστός της Χώρας (Ανεμόμυλος)

26 Δεκεμβρίου, Σύναξη Υπεραγίας Θεοτόκου: Ευαγγελίστρια στη Δρυοπίδα

27 Δεκεμβρίου, Πρωτομάρτυρος Στεφάνου: Άγιος Στέφανος στο ομώνυμο λιμάνι

Ιαματικές πηγές

Η Κύθνος στους νεότερους χρόνους πήρε το δεύτερο όνομά της, «Θερμιά», από τις ζεστές ιαματικές πηγές, οι οποίες βρίσκονται στον γραφικό όρμο Λουτρά, στην βορειοανατολική πλευρά του νησιού.

Τα Λουτρά που τα τελευταία χρόνια έχουν αξιοποιηθεί τουριστικά, φιλοξενούν τις μοναδικές ιαματικές πηγές των Κυκλάδων. Πρόκειται για δύο θερμές πηγές. Η μία, των Αγίων Αναργύρων, είναι αλατούχα και βρίσκεται μέσα στο υδροθεραπευτήριο που λειτουργεί εδώ και πολλά χρόνια προσελκύοντας μεγάλο αριθμό επισκεπτών. Η δεύτερη, η επονομαζόμενη πηγή του Κάκαβου, βρίσκεται σε απόσταση 50 μ. από την πρώτη, περιέχει ιωδιούχο, βρωμιούχο και χλωριούχο νάτριο και η θερμοκρασία της φτάνει τους 52 βαθμούς Κελσίου. Έχει αποδειχθεί ότι τα νερά των πηγών ενδείκνυται για τη θεραπεία ρευματικών, αρθριτικών και γυναικολογικών παθήσεων. Το υδροθεραπευτήριο των λουτρών, είχε επισκεφθεί στο παρελθόν ο βασιλιάς Όθωνας και η σύζυγός του Αμαλία.

Κανείς από τους αρχαίους συγγραφείς δεν αναφέρει τις ιαματικές πηγές της Κύθνου. Η χρήση τους δεν ήταν γνωστή στην αρχαιότητα, παρά το γεγονός ότι στο Αρχαιολογικό Μουσείο υπάρχει ανάγλυφο του 4ου π. Χ. αιώνα που παριστάνει την υποδοχή του Ασκληπιού από κάποιον τοπικό ήρωα και δηλώνει ότι πιθανότατα υπήρχε ήδη από τα ύστερα χρόνια κάποιο ιερό στη θέση των θερμών πηγών.Από την άλλη, η εκδοχή ότι δημιουργήθηκαν από ισχυρή έκρηξη του νεκρού τώρα ηφαιστείου, του Σωρού, στους ρωμαϊκούς ή βυζαντινούς χρόνους, μάλλον φαίνεται τολμηρή.

Το πιθανότερο είναι ότι υπήρχαν μεν στην αρχαιότητα, αλλά δεν χρησιμοποιούνταν παρά μόνο κατά τους ρωμαϊκούς ή βυζαντινούς χρόνους. Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγουν οι αρχαιολόγοι λόγω της ύπαρξης διαφόρων ευρημάτων: ενός πλίνθινου λουτήρα, στον οποίο διοχέτευε νερό ένα αυλάκι που ερχόταν από την πηγή των Αγ. Αναργύρων, πέντε τάφων γύρω από τις πηγές καθώς και ενός μικρού γυάλινου αγγείου.

Όλα αυτά τα στοιχεία μαρτυρούν ότι η χρήση των λουτρών γίνονταν και σε εποχή κατά την οποία ο χριστιανισμός δεν ήταν ακόμα διαδεδομένος στη Κύθνο. Τα ερείπια των αρχαίων λουτήρων ήταν εμφανή μέχρι το 1782. Τότε ένας ντόπιος αρχιτέκτονας, ο Κωνσταντίνος Ζανάκης, με την επιμέλεια του Νικολάου Μαυρογένη διερμηνέα του τουρκικού στόλου, και με δαπάνες της κοινότητας των Μεσσαριωτών, έχτισε θολοσκεπή δεξαμενή αντί λουτήρα και αποδυτήριο στην πηγή των Αγ. Αναργύρων.

Υπάρχει δε από τότε μια εντοιχισμένη επιγραφή στην οποία αναγράφεται: «Οικοδομή δι’ εξόδων και δαπάνης του ενδοξότατου πανευγενεστάτου και περιβλέπτου άρχοντος δραγουμάνου του μεγάλου στόλου κυρίου Νικολάου Μαυρογένους. ΑΨΠΒ Ιουλίου 28 ΚΗ». Το πολύτιμο «κακκάβειον ύδωρ» έμενε παραμελημένο από τους Κύθνιους . Πίστευαν ότι εκεί κάτω στις πηγές αυτές εργάζονταν οι διάβολοι της κόλασης και ότι τα Κόκκινα, όπου βρίσκονταν οι θερμές πηγές, ήταν η κατοικία των νεράιδων τις οποίες πολλοί από τους ντόπιους βεβαίωναν ότι τις είδαν να χορεύουν και να τραγουδούν.

Οι ντόπιοι χρησιμοποιούσαν τις πηγές για το πλύσιμο και το πάτημα όπως οι ίδιοι λένε των μάλλινων κυρίως χειροποίητων κουβερτών αλλά και χαλιών. Την σπουδαιότητα και τον θεραπευτικό χαρακτήρα των θερμών πηγών της Κύθνου διαπίστωσαν πρώτοι οι Γερμανοί γιατροί και χημικοί, που ήρθαν στην Ελλάδα μαζί με τον Όθωνα.

Με δικές τους συστάσεις και με επιστημονικό τρόπο οικοδομήθηκε η δεξαμενή της πηγής των Αγίων Αναργύρων το 1838, αφού πρώτα, το 1830 και το 1833, έγιναν χημικές αναλύσεις που απέδειξαν τις ιαματικές δυνατότητες των πηγών.
Το 1836 έφθασε στην Κύθνο ο βασιλικός αρχιτέκτονας Christian Hansen, ο οποίος έφτιαξε τα σχέδια του συγκροτήματος των ιαματικών λουτρών μαζί με τον βοηθό του Laurent. Επιθυμία της κυβέρνησης, ύστερα από εισήγηση της ιατρικής σχολής, ήταν να εκσυγχρονισθούν οι εγκαταστάσεις.

Στόχος τους ήταν η ανέγερση μιας κατασκευής που να αποτελείται από ιδιαίτερα λουτρά κοντά στις πηγές και από υγιεινά και κατάλληλα δωμάτια διαμονής των ασθενών, εναρμονισμένα με το οικοδόμημα των λουτρών.Εντέλει δεν έχτισε ο ίδιος ο Hansen αυτά τα κτίρια, γιατί είχε αναλάβει να σχεδιάσει το Πανεπιστήμιο στην Αθήνα, που είχε αρχίσει το 1836 και ολοκληρώθηκε το 1864. Την εκτέλεση του σχεδίου που ξεκίνησε το 1839, ανέλαβε ο Laurent.

Γαστρονομία

Κατά την παραμονή σας στη μαγευτική Κύθνο μην παραλείψετε να δοκιμάσετε τα παραδοσιακά προϊόντα του νησιού, που ξεχωρίζουν τόσο για την εκλεκτή τους γεύση όσο και για την εξαιρετική τους ποιότητα. Δοκιμάστε οπωσδήποτε τα τυροκομικά προϊόντα της Κύθνου και συνοδεύστε τα με το ντόπιο κρασί. Για να γλυκαθείτε προτιμήστε τα περίφημα αμυγδαλωτά, που έχουν πολυετή παράδοση στα περισσότερα νησιά των Κυκλάδων. Επίσης, το μέλι της Κύθνου διακρίνεται για την ποιότητά του.

Στην Κύθνο εκτός από κρέας και φρέσκο ψάρι, θα βρείτε προϊόντα της ντόπιας οικοτεχνίας, όπως λουκάνικα, παξιμάδια, άσπρο τυρί τρίμμα ή κοπανιστή, μέλι θυμαρίσιο, το οποίο θεωρείται από τα καλύτερα, κάπαρη, πήλινα αντικείμενα, αφού το νησί έχει μεγάλη παράδοση στην κεραμική, παστέλι, παραδοσιακές πίτες και το περίφημο θερμιώτικο κρασί.

Να δοκιμάσετε την περίφημη θερμιώτικη τυρόπιτα, το «σφουγγάτο», και αν πετύχετε γάμο, δοκιμάστε το παραδοσιακό κοκκινιστό κρέας με πατάτες. Να θυμάστε πως όποιο φαγητό και αν δοκιμάσετε, πρέπει να το συνοδεύσετε με κάποιο από τα ντόπια τυριά ή την ιδιαίτερα γευστική κοπανιστή.

Όσο για το σφουγγάτο είναι ένα είδος τυροκροκέτας ή τυροκεφτέ. Γίνεται με το «ξινό», το παραδοσιακό, μαλακό, ανάλατο θερμιώτικο τυρί και εναλλακτικά με το αλατισμένο «τρίμμα» που έχει πιο ξινή γεύση. Να ξέρετε πως κανείς δεν φεύγει από την Κύθνο χωρίς να έχει δοκιμάσει το χοιρινό κρέας του νησιού, τα μαριναρισμένα λιαστά ψάρια, τα παϊδάκια και την στραπατσάδα με κολοκυθάκια και ντόπιο κρασί.

Τοπικά Προϊόντα

Η πλούσια γη της Κύθνου, εκτός από όμορφα τοπία, σας προσφέρει και μοναδικές  γευστικές εμπειρίες. Μπορείτε και πρέπει να δοκιμάστε τις ντόπιες και νέες για εσάς γεύσεις.

Αξίζει να γευτείτε τα τυροκομικά προϊόντα του νησιού, τη φέτα, την κοπανιστή και το τρίμμα. Το τυρί τρίμμα είναι το τυρί από το οποίο παρασκευάζονται τα «σφουγγάτα», ένα είδος κροκέτας από τυρί που μπορείτε να βρείτε σε όλα τα ταβερνάκια του νησιού. Άλλωστε, το τυρί και το κρασί της Κύθνου είναι γνωστά από την αρχαιότητα για την ποιότητα και τη γεύση τους.
Άλλα προϊόντα της ντόπιας οικοτεχνίας είναι τα λουκάνικα και τα παξιμάδια και βεβαίως το θερμιώτικο μέλι που έχει πολύ μεγάλη περιεκτικότητα σε θυμάρι και θεωρείται από τα καλύτερα στον κόσμο!

Μην ξεχάσετε να γευτείτε τα γλυκά του κουταλιού καθώς και το παστέλι, που σερβίρεται ειδικά στους θερμιώτικους γάμους. Οι πίτες και τα «κολόπια» αποτελούν και αυτά γεύσεις της παράδοσης του νησιού.

Τέλος μπορείτε να προμηθευτείτε κάπαρη, που φυτρώνει στα απόκρημνα βράχια για την σαλάτα σας!
Όλα αυτά τα είδη διατροφής υπάρχουν σε κάθε θερμιώτικο σπίτι και μπορείτε να τα προμηθευτείτε από τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, αλλά και από καταστήματα που πωλούν παραδοσιακά προϊόντα.

Εναλλακτικός τουρισμός

  • Αλιευτικός Τουρισμός
  • Kαταδύσεις
  • Kayak adventure
  • Πεζοπορία

Διασκέδαση

Φθάνοντας στην Κύθνο θα διαπιστώσετε πως πρόκειται για ένα πανέμορφο ορεινό Κυκλαδίτικο νησί ανάμεσα στην Τζιά και τη Σέριφο που διατηρεί αναλλοίωτες τις φυσικές τις ομορφιές. Κατά την παραμονή σας στο νησί και όσο την γνωρίζετε παραπάνω θα απολαύσετε όχι μόνο τις υπέροχες παραλίες της αλλά και τις επιλογές που σας δίνει για να διασκεδάσετε.

Οι κάτοικοί της είναι ιδιαίτερα φιλόξενοι και σίγουρα κάποιος από αυτούς θα σας καλέσει να πιείτε μαζί του τον καφέ ή το ουζάκι σας ακόμα και να σας προσφέρει να δοκιμάσετε κάποιες από τις τοπικές νοστιμιές όπως τα φρυγαδέλια, το τυροβόλι και την κοπανιστή.

Τα πανέμορφα γραφικά σπιτάκια που ακολουθούν την παραδοσιακή Κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική θα σας ενθουσιάσουν όσο τα χαζεύετε περπατώντας στα πλακόστρωτα δρομάκια της. Χαρείτε τις βόλτες σας στα πέτρινα καλντερίμια της Κύθνου και εντυπωσιαστείτε από τις παραδοσιακές καμάρες και βρύσες. Θαυμάστε τις αυλές και τα σοκάκια βαμμένα με ασβέστη και ζωγραφισμένα με θέματα από τη νησιώτικη ζωή.  Απολαύστε τον καφέ ή το φαγητό σας στα όμορφα και περιποιημένα καφέ και εστιατόρια της. Κι αν θέλετε να γνωρίσετε τη νυχτερινή ζωή της, τα μέρη για να απολαύσετε το ποτό σας είναι αρκετά. Τα μπαράκια και τα κλαμπ της σας περιμένουν για να διασκεδάσετε πίνοντας και χορεύοντας μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.

Πρόσβαση

Η Κύθνος έχει ακτοπλοϊκή σύνδεση με τα εξής λιμάνια: Πειραιάς, Λαύριο, Άνδρος, Ίος, Κέα (Τζιά), Κίμωλος, Μήλος, Νάξος, Πάρος, Σέριφος, Σίκινος, Σίφνος, Σύρος, Φολέγανδρος.

Πηγή πληροφοριών: Δήμος Κύθνου

Πηγή photo slider: Iason Raissis on Unsplash

Ξενοδοχεία

error: Content is protected !!
You don't have permission to register