Ανακαλύπτουμε και γνωρίζουμε νέους προορισμούς στην Ελλάδα.

Παραλίες, πόλεις, χωριά, νησιά…

Κρυμμένοι θησαυροί που περιμένουν να τους γνωρίσουμε!!!

Εξερευνώντας…

2810 253861
Ηράκλειο, Κρήτη
info@greecedestination.gr

Γενικές Πληροφορίες για την Κάρπαθο

Το βραχώδες αλλά παλαιότερα καταπράσινο νησί, χαρακτηρίζεται από τις ψηλές βουνοκορφές του, οι οποίες αγγίζουν τα 1.215 μέτρα. Νοτιότερο σημείο του νησιού αποτελεί το ακρωτήριο Κάστελλος. Διατηρεί ακόμα μέτριας έκτασης πυκνά και αραιότερα πευκοδάση στα βόρεια και στα κεντροδυτικά του νησιού. Το έντονο ανάγλυφο χαρίζει στον επισκέπτη τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, συνδυάζοντας την ομορφιά του βουνού και της θάλασσας. Ψηλά βουνά από τη μια και απότομες χαράδρες από την άλλη. Στα βράχια και τις βραχώδεις ακτές υπάρχουν ο Μαυροπετρίτης και ο Αιγαιόγλαρος, δύο υπό εξαφάνιση είδη πουλιών. Η Κάρπαθος είναι γενικότερα πέρασμα αποδημητικών πτηνών.

Γεωγραφία

Η Κάρπαθος βρίσκεται στο νοτιοδυτικό άκρο του Νομού Δωδεκανήσου μεταξύ Ρόδου και Κρήτης και είναι το δεύτερο σε έκταση νησί του Νομού. Η έκταση της, μαζί με τις γύρω νησίδες, είναι 324,7 τ.χλμ. Στο βόρειο άκρο του νησιού υπάρχει η νησίδα Σαρία που έχει έκταση 21 τ.χλμ και χωρίζεται από την Κάρπαθο με ένα στενό πλάτους μόνο 100 μέτρων.

Βρίσκεται ανάμεσα στην Κρήτη και Ρόδο, στο Καρπάθιο πέλαγος, που πήρε το όνομά του απ’ αυτήν από την αρχαιότητα ακόμα. Απέχει 72 ναυτικά μίλια από τη Ρόδο και 242 ναυτικά μίλια από το λιμάνι του Πειραιά.

Η Κάρπαθος ανήκει στη νησιωτική περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και κατέχει σημαντική στρατηγική σημασία λόγω θέσης, ευρισκόμενο στο νοτιότερο άκρο του Νομού Δωδεκανήσου. Αποτελεί την έδρα και το κέντρο της Περιφερειακής Ενότητας Καρπάθου – Κάσου, αφού φιλοξενεί το σύνολο των δημοσίων υπηρεσιών, και σχεδόν το σύνολο της εμπορικής δραστηριότητας της περιφερειακής ενότητας.

Η γεωγραφική θέση του νησιού είναι σημαντική, διότι αποτελεί βασικό κρίκο της νησιώτικης γέφυρας που ενώνει την Κρήτη με τη Μικρασία και με τη μακρόστενη κορμοστασιά της δεσπόζει στις νοτιοανατολικές πύλες του Αιγαίου.

Γεωμορφολογικά, η Κάρπαθος, μαζί με το νησάκι Σαρία που της ανήκει γεωπολιτικά, είναι από τα πιο προικισμένα ελληνικά νησιά.

Ασβεστολιθικά πετρώματα αποτελούν το στρωματογραφικό της πυρήνα και καθορίζουν το μορφολογικό της χαρακτήρα. Σε μερικές περιοχές, αναπτύσσονται πάνω από τους ασβεστόλιθους στρώματα φλύσχη, καθώς και νεότερα στρώματα γύψου, τραβερτίνου, κροκαλο-λατυτοπάγων και συγχρόνων αποθέσεων.

Η ποικιλία και η χρωματική μαγεία του φυσικού τοπίου της Καρπάθου είναι μοναδική. Οι εναλλαγές και οι αντιθέσεις είναι τόσο συχνές και απρόσμενες, που δεν αφήνουν περιθώρια για μονοτονία και πλήξη.

Βουνά ψηλά (Λάστος 1215 μ. υψόμετρο, το ψηλότερο στα Δωδεκάνησα) και κακοτράχαλα, που οι κορφές τους κάποτε-κάποτε εμφανίζονται χιονισμένες. Στις βουνοπλαγιές μπορεί κανείς να δει απόκρημνες χαράδρες και δαιδαλώδεις χειμάρρους, βαθιές σπηλιές προικισμένες με τη θελκτική πολυχρωμία σταλακτιτών, κοιλάδες καταπράσινες και πηγές με κρυστάλλινα νερά που κελαρίζουν μελωδικά, σκορπίζοντας απλόχερα τη δροσιά τους.

Νησάκια

Νήσος Σαρία

Η Σαρία είναι μια νησίδα του Αιγαίου που περιβρέχεται από το Καρπάθιο πέλαγος. Ανήκει στα Δωδεκάνησα και βρίσκεται απέναντι ακριβώς από τη βόρεια άκρη της Καρπάθου. Έχει έκταση 20,4 τ.χλμ. και υψόμετρο 631 μ. (2.067 πόδια). Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, στον υφιστάμενο οικισμό στο βόρειο τμήμα της νησίδας (Κάτω (Γ)η), Άργος, κατοικούν 45 άνθρωποι, εκ των οποίων 22 επιστήμονες που κάνουν έρευνες για τη μεσογειακή φώκια, όπως οι ίδιοι δήλωσαν. Η συντομότερη προσέγγιση στο Άργος γίνεται από τη θάλασσα και πιο συγκεκριμένα, από την παραλία των Παλατιών, μέσω του φαραγγιού του ποταμού του Έντη.

Αυτοδιοικητικά η νησίδα, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Καλλικράτης υπάγεται στην Τοπική Κοινότητα Ολύμπου του Δήμου Καρπάθου και χωρίζεται από την Κάρπαθο με έναν περιορισμένο και ρηχό στενό πορθμό, το Στενό της Σαρίας, πλάτους 100 μέτρων, ο οποίος είναι απαγορευτικός για τη διέλευση σκαφών μεγάλου βυθίσματος.

Στα πολύ παλιά χρόνια, το νησί αποτελούσε τμήμα της Καρπάθου και χωρίστηκε από αυτήν μέσω της διάβρωσης. Το νησί είναι διάσπαρτο από αρχαία μνημεία, ερείπια και υπολείμματα αρχαίων οικισμών, ενώ αποτέλεσε και ορμητήριο Σαρακηνών πειρατών. Το αρχαίο όνομά της ήταν Σάρος και τον 5ο αι. π.Χ. ανήκε στην Αθηναϊκή Συμμαχία.

Στη Σαρία υπάρχουν ίχνη από την παρουσία του ανθρώπου της νεολιθικής εποχής και της πρώιμης εποχής του χαλκού. Έχουν βρεθεί λείψανα οχύρωσης στη δυτική πλαγιά του λόφου Καστέλος από την περίοδο των ιστορικών χρόνων.

Στη θέση Παλάτια υπάρχουν παλαιοχριστιανικά και μεσαιωνικά κτίσματα, ενώ ο ιδιόμορφος μεσαιωνικός οικισμός του 10ου αι. με τα παράξενα θολωτά κτίσματα, που βρίσκεται στο λόφο πάνω από τα Παλάτια, πιθανολογείται ότι ήταν αραβικός οικισμός ή ορμητήριο Σαρακηνών πειρατών.

Είναι σημαντικός βιότοπος και τόπος αναπαραγωγής για πουλιά και θαλάσσιους οργανισμούς και έχει χαρακτηριστεί “Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά της Ευρώπης”, αφού φιλοξενεί αξιόλογο αριθμό σπάνιων αρπακτικών πουλιών, όπως ο Σπιζαετός (Hieraaetus fasciatus), η Αετογερακίνα (Buteo rufinus) και ο Μαυροπετρίτης (Falco eleonorae).

Η Σαρία, μαζί με την Κάρπαθο και τη γύρω θαλάσσια περιοχή, λόγω της ποικιλίας οικοτόπων που διαθέτουν και των σπάνιων ειδών που φιλοξενούν, τόσο σε εθνικό, όσο και ευρωπαϊκό επίπεδο, ανήκουν στο Δίκτυο Natura 2000.

Ονομασία

Για την ονομασία του νησιού, υπάρχουν πολλές εκδοχές. Ο Όμηρος την ονομάζει Κράπαθο, σύμφωνα με αναφορά στα Γεωγραφικά του Στράβωνα. Άλλα αρχαία ονόματα του νησιού είναι Τετράπολις, Ανεμόεσσα, ενώ κατά το Μεσαίωνα ονομαζόταν Scarpanto (η ονομασία αυτή για το νησί επιβιώνει ακόμη στα ιταλικά). Η Κάρπαθος έχει δώσει το όνομά της στο πέλαγος που την περιβρέχει, το Καρπάθιο Πέλαγος.

Ιστορία

Νεολιθική Περίοδος

Τα παλαιότερα ίχνη ανθρώπινης παρουσίας στο νησί της Καρπάθου, ανάγονται στο τέλος της Νεολιθικής Περιόδου (4.000-3.000 π.Χ). Οι πρώτοι κάτοικοι φαίνεται πως ήρθαν από τη Μικρά Ασία και ήταν συγγενείς με τους Προελληνικούς λαούς που κατοικούσαν στην Κρήτη και τ’ άλλα ελληνικά νησιά (Κάρες κτλ.). Ο πρωτόγονος Νεολιθικός Πολιτισμός της Καρπάθου συνεχίζεται και  στην 3η χιλιετία π.Χ, αλλά γύρω στα 2.000, Μινωΐτες άποικοι από την Κρήτη φέρνουν καινούργια πνοή και οικονομική άνθιση στο νησί.

Νεοανακτορική Περίοδος

Κατά τη Νεοανακτορική Περίοδο της Κρήτης (περίπου 1700-1450 π.Χ.), που είναι γνωστή και ως «Εποχή της Μινωικής θαλασσοκρατίας και του Μινωικού Αποικισμού», η Κάρπαθος φαίνεται να έχει καθαρά Μινωικό χαρακτήρα, είναι πολυάνθρωπη και αναπτυγμένη οικονομικά και πολιτιστικά. Ο ιστορικός Διόδωρος Σικελιώτης αναφέρει ως πρώτους κατοίκους της Καρπάθου τους Κρητικούς, που έστειλε ως αποίκους ο βασιλιάς Μίνωας, τον καιρό της θαλασσοκρατίας του. Ακολούθησαν, αργότερα, Αργίτες (προφανώς Μυκηναίοι) άποικοι, με αρχηγό τον Ιοκλό, γιο του Δημολέοντα.

Ομηρικά χρόνια

Τόσο ο Όμηρος, όσο και τα αρχαιολογικά δεδομένα, επιβεβαιώνουν την παρουσία των Αχαιών (Ελλήνων Μυκηναίων) στο νησί, αν και ο Μινωικός χαρακτήρας του Πολιτισμού του εξακολουθεί μέχρι το τέλος της Εποχής του Χαλκού. Στην Τρωική εκστρατεία, η Κάρπαθος παίρνει μέρος, υπό τις διαταγές των Ηρακλειδών Φειδίπου και Αντίφου.

Αρχαϊκή Περίοδος

Δεν υπάρχουν στοιχεία για την τύχη του νησιού από το τέλος της Εποχής του Χαλκού μέχρι την Αρχαϊκή Περίοδο. Ο Δωρικός πληθυσμός φαίνεται πως κυριαρχεί τότε στο νησί και οι τέσσερις πόλεις που υπαινίσσεται ο Στράβωνας μπορεί να υπήρχαν από την Αρχαϊκή Περίοδο, αν όχι παλαιότερα. Τα Πηγάδια ήταν στην Αρχαιότητα, όπως και μέχρι πρόσφατα, το επίνειο της πόλεως Καρπάθου (σημερινού Απερίου) και ονομάζονταν Ποσείδιον. Οι άλλες τρεις πόλεις ήταν η Αρκέσεια, κοντά στην σημερινή Αρκάσα, η Βρυκούς (σημερινή Βρουκούντα, στα ΒΔ της Καρπάθου) και η Νίσυρος, που ίσως βρισκόταν στα σημερινά Παλάτια της Σαρίας. Η Σαρία ήταν, στην αρχαιότητα, ανεξάρτητη από την Κάρπαθο και ονομαζόταν Σάρος. Μετά το 478 π.Χ. η Κάρπαθος γίνεται μέλος της Α’ Αθηναϊκής Συμμαχίας,  όπως φαίνεται από τους φόρους που πλήρωναν οι πόλεις της στο Συμμαχικό ταμείο. Το 404, με τη λήξη του Πελοποννησιακού Πολέμου, υποτάσσεται στους Σπαρτιάτες, αλλά ύστερα από τη ναυμαχία της Κίνδου (394 π.Χ) επανέρχεται στους Αθηναίους και αργότερα, γίνεται μέλος της Β’ Αθηναϊκής Συμμαχίας.

Κλασική-Ελληνιστική Περίοδος

Στην Κλασική και Ελληνιστική Περίοδο, η Κάρπαθος παρουσιάζεται οικονομικά ζωντανή και πολιτιστικά ακμαία. Τούτο μάλλον οφείλεται, κατά μεγάλο μέρος, στις πολιτιστικές και οικονομικές σχέσεις που αναπτύσσει με τις πόλεις της Ρόδου, κυρίως με την Λίνδο.  Μεγάλο μέρος του νησιού, αν όχι ολόκληρο, αποτελούσε μέρος του Ροδιακού ή, πιο συγκεκριμένα, του Λινδιακού κράτους. Η κυριότερη πόλη του νησιού ήταν προφανώς η Κάρπαθος, που πιθανότατα, βρισκόταν στο σημερινό Απέρι. Το χωριό αυτό φαίνεται πως εξακολούθησε να είναι η πρωτεύουσα της Καρπάθου στα μεταγενέστερα χρόνια.

Ρωμαϊκή περίοδος

Με την υποταγή της στους Ρωμαίους, η Κάρπαθος αποκτά μεγάλη στρατηγική σημασία, αφού αποτελεί τον έναν από τους τρεις μεγάλους ναυστάθμους της Ρώμης στη Μεσόγειο. Τη θέση αυτή θα την κρατήσει και αργότερα, επί Βυζαντινής αυτοκρατορίας: Οι πηγές αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι τα πλοία του ναυστάθμου της Καρπάθου οδηγούν το Νικηφόρο Φωκά στην Κρήτη το 961 μ.Χ. Επί Διοκλητιανού (284-305 μ.Χ) εντάσσεται στην «Επαρχία των Νήσων» (Provincia Insularum) και επί Ηρακλείου (610-641) στο θέμα της Κρήτης.

Πειρατές

Ακολουθούν τρεις περίπου αιώνες (μέσα 7ου μέχρι μέσα 10ου μ.Χ.) παρακμής και ερήμωσης. Πειρατές από τη Βόρεια Αφρική και την Ασία σκορπούν τον τρόμο και τον όλεθρο στους παραλιακούς οικισμούς που εγκαταλείπονται. Τη θέση των τελευταίων παίρνουν τα μεσαιωνικά ορεινά χωριά που διατηρούνται μέχρι σήμερα. Μεταξύ 1204 και 1312, η Κάρπαθος γίνεται αντικείμενο ανταγωνισμών ανάμεσα σε Βυζαντινούς, Γενοάτες, Ιωαννίτες Ιππότες και Βενετσιάνους, που τη διεκδικούν, καθένας για λογαριασμό του. Οι τελευταίοι, με τον Αντρέα Κορνάρο, επικράτησαν τελικά και παρέμειναν άρχοντες Καρπάθου και Κάσου μέχρι το 1538, οπότε ο Χαϊρεντίν Βαρβαρόσσας καταλαμβάνει τα νησιά για λογαριασμό των Τούρκων.

Τουρκοκρατία

Τον καιρό της Τουρκοκρατίας, το Απέρι συνεχίζει να είναι η Πρωτεύουσα, μέχρι το 1892, οπότε τη θέση του πήραν τα σημερινά Πηγάδια. Στα 1821, η Κάρπαθος επαναστατεί και παίρνει μέρος στον αγώνα της ανεξαρτησίας. Με το τέλος, όμως, της Επανάστασης παραμένει, μαζί με τα άλλα Δωδεκάνησα, τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αφού για δέκα χρόνια περίπου χρόνια πάλαιψε για τη λευτεριά κι ανέπνευσε τον αέρα της ανεξαρτησίας. Στα 1912, την Τουρκική κατοχή διαδέχεται η Ιταλική. Το 1944, οι Καρπάθιοι ξεσηκώνονται ενάντια στους Ιταλούς και καλούν τους Άγγλους συμμάχους που καταλαμβάνουν το νησί. Το Μάρτιο του 1948, η Κάρπαθος, μαζί με τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα, ενσωματώνεται στην Ελλάδα.

Εναλλακτικός τουρισμός

Η Κάρπαθος, προσφέρεται για μία μεγάλη ποικιλία δραστηριοτήτων εναλλακτικού τουρισμού με κυριότερες από αυτές τις:

Καταδύσεις

Με συναρπαστικό βυθό και καθαρά νερά οι θάλασσες της Καρπάθου είναι ιδανικές για καταδύσεις.

Ιστιοσανίδα (Windsurfing)

Το θαλάσσιο άθλημα windsurfing άρχισε στην Κάρπαθο στα μέσα της δεκαετίας του ΄80. Στην Κάρπαθο έχουν πραγματοποιηθεί και διεθνείς αγώνες. Η Κάρπαθος θεωρείται ο παράδεισος των σέρφερ. Ο αέρας της Καρπάθου σε συνδυασμό με τις μοναδικές παραλίες προσφέρει απίστευτες εμπειρίες, τόσο σε αρχάριους, όσο και σε έμπειρους λάτρεις του.

Περιπατητικός Τουρισμός (ορεινή πεζοπορία)

Ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να γνωρίσει κανείς την περιοχή και τις ομορφιές της Καρπάθου, είναι πεζοπορώντας. Η Κάρπαθος διαθέτει ένα καλά αναπτυγμένο δίκτυο πεζοπορικών διαδρομών (μονοπάτια), μέσω των οποίων μπορεί κανείς να γνωρίσει όλα τα αξιοθέατα σημεία της περιοχής. Από αυτά 60 περίπου μονοπάτια είναι χαρτογραφημένα και ηλεκτρονικά, για όποιον θελήσει να ενημερωθεί ενδελεχώς.

Βοτανολογικός Τουρισμός

Με περισσότερα από εκατό σπάνια και ενδημικά φυτικά είδη, η Κάρπαθος αποτελεί μοναδικό προορισμό για τους λάτρεις της φύσης, για τους «κυνηγούς» των σπάνιων και ενδημικών λουλουδιών, αλλά και για όσους θέλουν να δοκιμάσουν, να παρατηρήσουν και να φωτογραφίσουν κάτι φρέσκο και διαφορετικό.

Ορνιθοτουρισμός

Η Κάρπαθος προσφέρεται για ορνιθοτουρισμό, καθώς αποτελεί τον τελευταίο προορισμό των αποδημητικών πτηνών, πριν αυτά πετάξουν για την Αφρική. Πρόκειται για μία πραγματική «όαση ανεφοδιασμού» για τα διερχόμενα μεταναστευτικά πουλιά κατά την διάρκεια του ταξιδιού τους μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής.  Είναι ένας εξαιρετικός τόπος για παρατήρηση πουλιών και διαθέτει εκείνα τα χαρακτηριστικά που μπορούν να την καταστήσουν έναν σημαντικό ορνιθοτουριστικό προορισμό.

Ποδηλασία βουνού (mountain bike)

Οι επισκέπτες του νησιού μπορούν να νοικιάσουν ποδήλατα και, μέσα από ασφαλείς διαδρομές, να ανακαλύψουν τα μοναδικά τοπία της Καρπάθου, γεμάτα ελιές, πεύκα και θάλασσα. Με την κάθε στροφή που θα πάρουν στο νησί, θα αντικρίζουν και μία νέα εκπληκτική θέα, ενώ οι χωματόδρομοι του μπορούν να ικανοποιήσουν όλους τους λάτρεις της ποδηλασίας τύπου cross-country.

Αναρρίχηση

Το νησί διαθέτει περίπου 100 αναρριχητικές διαδρομές και στόχος είναι μέσα στην επόμενη διετία να ξεπεράσουν τις 400. Τα σημαντικότερα πεδία αναρρίχησης βρίσκονται στις περιοχές Κυρά Παναγιά,  Απέλλα και Άδεια.

Πολιτισμός – Ήθη & Έθιμα

Η Κάρπαθος, αν και μικρό νησί, διαθέτει πολύ μεγάλο και πλούσιο λαϊκό πολιτισμό και διατηρεί ακόμα με μεγάλη προσήλωση τις παραδόσεις της και τα ήθη και έθιμά της. Η προσήλωση αυτή οφείλεται στη γεωγραφική της θέση, (μακριά από την κεντρική Ελλάδα) και στη γνήσια και καθαρή ελληνική ψυχή του Καρπάθιου. Πολλοί Έλληνες και ξένοι ασχολήθηκαν με την Κάρπαθο και άφθονο λαογραφικό υλικό έχει δημοσιευθεί σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, αλλά και πάρα πολύ βρίσκεται αδημοσίευτο σε χέρια ερευνητών.

Λόγω του μεγάλου λαογραφικού της πλούτου, η Κάρπαθος θεωρείται από τους σημαντικότερους «αιμοδότες» της Ελληνικής Λαογραφίας. Aνεκτίμητης αξίας θησαυροί για την Κάρπαθο είναι τα λαογραφικά έργα του Μανωλακάκη, Μιχαηλίδη Νουάρου, Γεωργίου, Αλεξιάδη. Το μεγαλύτερο μέρος από το λαογραφικό υλικό τους διατηρείται ακόμα από τους όπου γης Καρπάθιους. Είναι αξιοπρόσεκτο με πόση ευλάβεια, όχι μόνο οι μόνιμα διαμένοντες, αλλά και οι Καρπάθιοι της διασποράς διατηρούν τη φιλολογική, αλλά και την εθιμική λαογραφία της Καρπάθου.

Δημοτικά τραγούδια και αυτοσχέδιες της στιγμής μαντινάδες, παροιμίες, αινίγματα, παραμύθια, μύθοι, παραδόσεις, ευχές, κατάρες και όρκοι είναι στα στόματα και στις καθημερινές συζητήσεις των Καρπάθιων νέων και γέρων, αντρών και γυναικών.

Ξεχωριστή θέση έχει βέβαια, το καθιστό Καρπάθικο γλέντι, το οποίο δίνει την ευκαιρία να ζωντανεύουν τα δημοτικά τραγούδια της Καρπάθου, αλλά και παρουσιάζεται το ποιητικό ταλέντο του Καρπάθιου, με τις μαντινάδες της στιγμής, που εκφράζουν τον πόνο και τη χαρά τους, ανάλογα με την περίσταση.

Τέτοιου είδους γλέντια που συμμετέχουν πάντα τα τοπικά μουσικά όργανα (τσαμπούνα, λύρα, λαούτο, βιολί) παρακολουθεί κανείς σε πανηγύρια, σε κοινωνικές εκδηλώσεις (βαφτίσεις, γάμους, ονομαστικές εορτές) μετά από τα πλούσια τραπέζια (τάβλα) με παραδοσιακά φαγητά, που παρατίθεται για όλους τους προσκαλεσμένους.

Στις ίδιες εκδηλώσεις απολαμβάνει και τους τοπικούς στους οποίους καταλήγουν τα καλά γλέντια. Μερικοί από τους χορούς αυτούς είναι ο Σιγανός, ο Γονατιστός, ο Πάνω χορός, η Σούστα, ο Φουμιστός (μόνο στο γάμο), ο Ζερβός, τα Κεφαλλονίτικα, ο Αντιπατητής, ο Αρκηστής. Από αυτούς, οι πέντε πρώτοι χορεύονται συχνότερα. Κυρίως ο Πάνω χορός και η Σούστα.

Πολλά έθιμα πρωτότυπα κιόλας, που έχουν τις ρίζες τους στην αρχαιότητα, διασώζονται ακόμη στην Κάρπαθο και οι Καρπάθιοι αισθάνονται ιδιαίτερα υπερήφανοι κάθε φορά που συμμετέχουν σ’ αυτά.

Πολιτιστικοί Σύλλογοι και το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου, οργανώνουν εκδηλώσεις τοπικού χαρακτήρα και χρώματος (αναβιώσεις εθίμων, γιορτές κρασιού «Βωλάδα και Όθος», συναντήσεις, φεστιβάλ χορών και χοροσπερίδες).

Τα λεπτοδουλεμένα, ποικιλόχρωμα υφαντά κεντήματα και πλεκτά που αποτελούν την διακόσμηση, τη «στολισιά» του Καρπάθικου «σουφά» είναι υπόθεση της Καρπαθιάς νοικοκυράς και σπουδαίο κεφάλαιο της λαογραφικής κληρονομιάς της.

Μέσα στο σπίτι αυτό, το μεγάλο Καρπάθικο σπίτι που είναι από μόνο του ένα μικρό λαογραφικό μουσείο, με εργόχειρα, τα ξυλόγλυπτα, τα κάδρα των παππούδων και των γονέων, γίνονται οι χαρές της οικογένειας, αλλά και τα πλούσια τραπέζια στους «φιλοξενούμενους», στους οποίους προσφέρονται και παραδοσιακά εδέσματα, ποτά και γλυκά.

Εκδηλώσεις - Πανηγύρια

Η Κάρπαθος, πλούσια σε τοπικές παραδόσεις, είναι ξακουστή για τα πανηγύρια της. Τα έθιμα του νησιού διατηρούνται αναλλοίωτα, από γενιά σε γενιά και το τελετουργικό τους δεν παρουσιάζει αλλαγές. Βασικό χαρακτηριστικό τους είναι ότι προσφέρεται δωρεάν σε όλους τους πιστούς, παραδοσιακό φαγητό, μαγειρεμένο από την Εκκλησία και μετά ακολουθεί μεγάλο γλέντι, με χορούς και τραγούδια. Τα τραγούδια που ακούγονται συχνά στις χαρές του γάμου, στα βαφτίσια ή τα πανηγύρια είναι παλιά, με αυτοσχέδια δίστιχα και συνοδεύονται από τα παραδοσιακά όργανα, τη λύρα, την τσαμπούνα και το λαγούτο. Σε κάθε χωριό της Καρπάθου υπάρχει από ένας τουλάχιστον κεντρικός ναός αφιερωμένος στον προστάτη του άγιο, τον οποίον πανηγυρίζουν οι Καρπάθιοι με τρόπο που φαίνεται να σχετίζονται με τις πρωτοχριστιανικές «αγάπες». Αξιοσημείωτο είναι ότι πολλά από τα εκκλησάκια αυτά ανήκουν σε οικογένειες, οι οποίες τα φροντίζουν, τα συντηρούν και διοργανώνουν τις πανήγυρεις προς τιμήν των αγίων τους. Στις 15 Αυγούστου γιορτάζει όλο το νησί και υπάρχουν γλέντια στο Απέρι, στο Διαφάνι, στις Μενετές και στην Όλυμπο, ενώ στις 8 Σεπτεμβρίου γιορτάζει η Παναγία η Μεσοχωρίτισσα στο Μεσοχώρι.

Πανηγύρι της Κοίμησης της Θεοτόκου στην Όλυμπο της Καρπάθου

Το πανηγύρι της Κοίμησης της Θεοτόκου στην Όλυμπο της Καρπάθου είναι από τα πιο κατανυκτικά. Σε τούτο τον τόπο, οι λειτουργίες είναι βαθιά συνδεδεμένες με το πένθος που χαρακτηρίζει αυτή την συγκυρία για τον Χριστιανισμό και το αποκορύφωμα του παραδοσιακού εορτασμού είναι ο χορός που γίνεται στη μικρή πλατεία, μπρος στην εκκλησιά της Παναγίας, με τους οργανοπαίκτες να παίζουν τον Κάτω Χορό, αργόσυρτο και με σοβαρή διάθεση. Αρχικά, οι άντρες καθισμένοι στο τραπέζι και με ένα κομμάτι βασιλικό στο πέτο, τραγουδούν και πίνουν, με τη συνοδεία λαούτου και λίρας. Καθώς πέφτει το σκοτάδι, ξεκινά ο χορός, στον οποίο μπαίνουν, σιγά-σιγά, και οι γυναίκες ντυμένες με τις εκπληκτικής ομορφιάς και λαμπρότητας παραδοσιακές γιορτινές φορεσιές τους. Ο χορός αργός και πάντα με σταθερό βήμα και κατανυκτική διάθεση, κρατά για ώρες και η όλη ατμόσφαιρα είναι από τις ωραιότερες που μπορεί να βιώσει ο πιστός στα πανηγύρια του Αιγαίου.

Πανηγύρι του Άη Γιάννη στο Λακκί

Η μονή του Άη Γιάννη, στο Λακκί βρίσκεται μέσα στο σπήλαιο του ακρωτηρίου της Βρουκούντας και πανηγυρίζει στις 28 Αυγούστου, με μια γιορτή που κρατά δύο μερόνυχτα. Οι ντόπιοι ξεκινούν από την Αυλώνα με τα πόδια ή από το Διαφάνι με καΐκι από την παραμονή της γιορτής. Αφού φτάσουν, στήνουν τις προμήθειές τους και ξεκινούν μεγάλο φαγοπότι γλεντώντας και χορεύοντας μέχρι το ξημέρωμα. Αφού ο ήλιος ανατείλει, οι ντόπιοι αποκαμωμένοι κοιμούνται σε στρωσίδια που έχουν τοποθετήσει στον υπαίθριο χώρο έξω από το σπήλαιο. Το επόμενο πρωί παρακολουθούν την εκκλησιαστική λειτουργία και συνεχίζουν το γλέντι μέχρι το βράδυ.

Απόκριες στην Κάρπαθο

Στον Όθο, από το πρωί της Καθαράς Δευτέρας στήνεται το γλέντι στο καφενείο. Τρώνε, πίνουν και μνημονεύουν τους νεκρούς τους. Βγάζουν τα όργανα και αρχίζουν τις μαντινάδες, που μιλούν για όσους έχουν πεθάνει πρόσφατα ή και παλιότερα και η απουσία τους παραμένει αισθητή ή αναφέρονται στο εφήμερο της ζωής. Η συγκίνηση κορυφώνεται και μετά το κλίμα γίνεται πιο ανάλαφρο, αρχίζουν τα εύθυμα τραγούδια και κάνουν την εμφάνισή τους οι πρώτες καμουζέλλες, δηλαδή οι μασκαράδες. Η γιορτή συνεχίζεται στο Μέγαρο, στον ειδικά διαμορφωμένο απ’ την κοινότητα χώρο για συνεστιάσεις και χορούς. Εκεί αρχίζει το «Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων. Οι άντρες που είναι ντυμένοι γυναίκες προσάγουν ενώπιον του Καδή άντρες που είναι ντυμένοι άντρες ή δεν είναι ντυμένοι τίποτε, με διάφορες σατυρικές κατηγορίες. Ανάλογα με το ταλέντο του Καδή και την ετοιμολογία κατηγόρων και κατηγορουμένων διαμείβονται πολύ σπιρτόζικοι διάλογοι. Τελικά κανείς δεν αθωώνεται. Η καταδίκη είναι πρόστιμο, που καταβάλλεται στ’ αλήθεια. Παράλληλα, τα όργανα παίζουν σε άλλο σημείο του Μεγάρου. Ήδη από το μεσημέρι έχουν αρχίσει να συρρέουν άνθρωποι από όλα τα χωριά, οι περισσότεροι μασκαράδες, σχηματίζοντας έναν πολύχρωμο πανικό από σερπαντίνες, μουτσούνες, κεράσματα, μουσική και φασαρία. Στο μεταξύ, στήνεται κι ο χορός του Πιπεριού. Σε μια περίοπτη εξέδρα ανεβαίνουν όσοι θέλουν να χορέψουν. Μόνο άντρες, μόνο μασκαρεμένοι και όχι πάρα πολλοί, για να φαίνονται. Ο κάβος (κορυφαίος του χορού) έχει μια λούρα και επιβλέπει αν όλα γίνονται όπως πρέπει. Ξεκινάει ο Κάτω χορός, με τραγούδια και μαντινάδες βωμολοχικού και σεξουαλικού περιεχομένου. Μετά από τρία τέσσερα λεπτά χορού, έρχεται ο στίχος: «Πώς το τρίβουν το πιπέρι του διαόλου οι καλογέροι; Με τη μύτη τους (π.χ.) το τρίβουν και το διπλοκοπανίζουν». Λύνεται ο χορός, τρίβουν το πιπέρι με τη μύτη τους, ο κορυφαίος βαράει με τη λούρα όποιον δεν το κάνει καλά. Στο Όθος το πιπέρι δεν το τρίβουν στη γη, όπως σε άλλα μέρη και όπως είναι το «κανονικό», αλλά ο ένας με τον άλλον. Αυτό μερικές φορές δημιουργεί κάποια συμπλέγματα ξεκαρδιστικά. Ξαναδένεται ο χορός, και συνεχίζουν με τα γαμοτράγουδα και με τα βήματα του Κάτω. Μετά από λίγη ώρα επανέρχεται το πιπέρι. Το τρίβουν με άλλο μέρος του σώματος, τρώνε και μερικές, και συνεχίζεται η ίδια ιστορία.

Πάσχα στην Κάρπαθο

Το Πάσχα στην Κάρπαθο αποτελεί την απόλυτη θρησκευτική εμπειρία. Όπως όλες οι γιορτές και τα γεγονότα βιώνονται από τους ντόπιους με πάθος, έτσι και το Πάσχα, οι Καρπάθιοι και κυρίως οι Καρπάθιες ταυτίζονται με το θλιβερό γεγονός του θανάτου και με το χαρμόσυνο της ανάστασης και βιώνουν τη μεγάλη γιορτή της χριστιανοσύνης έντονα συναισθηματικά, δημιουργώντας τελετουργική ατμόσφαιρα που δύσκολα συναντά κανείς σήμερα στην Ελλάδα. Στην Όλυμπο, οι γυναίκες στολίζουν τον Επιτάφιο και βάζουν φωτογραφίες των προσώπων που έφυγαν αυτή τη χρονιά. Μόλις βάλουν τον Επιτάφιο στην εκκλησία αφήνουν τα μαλλιά τους λιτά και θρηνούν, σε ένα ιδιότυπο τελετουργικό. Την Κυριακή του Πάσχα όλο το νησί γλεντά στους ρυθμούς της τσαμπούνας της λύρας και του λαούτου, ενώ τη Δευτέρα του Πάσχα οι γυναίκες φτιάχνουν τούρτες και πηγαίνουν στο νεκροταφείο για να στολίσουν τους τάφους και να τις αφιερώσουν στους νεκρούς.

Γιορτή κρασιού στη Λάστο

Στη Λάστο, στην Βωλάδα, διοργανώνεται κάθε χρόνο η γιορτή κρασιού, όπου συγκεντρώνεται πολύς κόσμος για να δοκιμάσει το «κρασί του Αδάμ», που φτιάχνουν οι ντόπιοι στα παραδοσιακά πατητήρια τους.

Καρπάθικος γάμος

Ο Καρπάθικος γάμος γίνεται στο νησί με ένα ξεχωριστό τρόπο και οι προετοιμασίες κρατάνε μία εβδομάδα. Ο γάμος στην Όλυμπο γίνεται υπόθεση όλου του χωριού και γιορτάζεται τρεις ημέρες. Την ημέρα του γάμου, ντόπιοι, φίλοι και συγγενείς «λαλούνε τη νύφη», πάνε στο σπίτι της και την παίρνουν απ’ τους γονείς για τη συνοδεύσουν στην εκκλησία παίζοντας μουσικά όργανα και τραγουδώντας μαντινάδες. Μόλις τελειώσει το μυστήριο ακολουθεί γλέντι, όπου επιτρέπεται και στις γυναίκες να τραγουδήσουν! Τα τραγούδια και οι μαντινάδες που λέγονται στην αρχή αναφέρονται στις σχέσεις την νύφης με τους γονείς και περιέχουν ευχές για τη νέα της ζωή, με αποτέλεσμα η νύφη να συγκινείται. Ακολουθεί το χρύσωμα της νύφης, οπότε οι καλεσμένοι γεμίζουν το σακοφούστανο της (παραδοσιακό νυφικό) με χρυσά κοσμήματα ή χρήματα. Οι γυναίκες φορούν πολύχρωμες παραδοσιακές φορεσιές, με διπλές σειρές φλουριά στο στήθος και φανταχτερά μαντήλια στο κεφάλι.

Παραδοσιακά Προϊόντα

Η Κάρπαθος, αν και ορεινή και άγρια, ωστόσο αποδείχτηκε γόνιμη και προσφέρει πλούσια προϊόντα, όπως τα σταφύλια, τα εσπεριδοειδή, το λάδι και το μέλι. Πολλοί από τους ντόπιους ασχολούνται με την αλιεία κι έτσι προμηθεύουν καθημερινά τα ταβερνάκια με σκάρους, σαρδέλες, σαργούς και βλάχους, που είναι αρκετά διαδεδομένα στο νησί.

Οι πλούσιοι αμπελώνες στη βόρεια Κάρπαθο παράγουν εξαιρετικά σταφύλια, από τα οποία παράγεται και το φημισμένο κρασί τους. Το κρασί της Καρπάθου είναι εξαιρετικής ποιότητας, εύγευστο και αρκετά διαφορετικό. Το πιο δημοφιλές είναι το ημίγλυκο ερυθρό κρασί που παράγεται κυρίως στην ορεινή Κάρπαθο, στον Όθο και στη Βωλάδα. Οι πιο γνωστές ποικιλίες του νησιού είναι το αθήρι, το φωκιανό, αλλά και το Κρητικό θραψαθήρι και η Κυκλαδίτικη γαϊδουριά.

Τα καρπαθιώτικα τυριά έχουν έντονη γεύση και αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής των κατοίκων. Τα πιο διαδεδομένα είναι το πολύ μαλακό μανούλι, το αρμυροτύρι, που όπως μαρτυρά η ονομασία του είναι πολύ αρμυρό σκληρό τυρί, με το οποίο οι ντόπιοι συνήθως συνοδεύουν τις μακαρονάδες τους και το μεριάρι.

Το μέλι είναι προϊόν που οι νοικοκυρές της Καρπάθου χρησιμοποιούν συχνά στα γλυκά τους, το σουσαμόμελο, τα ξεροτήγανα και τον μπακλαβά. Στα καλοκαιρινά μέλια κυριαρχεί το θυμάρι, στα ανοιξιάτικα το φασκόμηλο και στα χειμερινά το ρίκι.

Τα αλόχορτα είναι μικρά χορταράκια που συνήθως τρώγονται ως σαλάτα. Φυτρώνουν σε γκρεμούς ανάμεσα σε αγκάθια.

Η σπεσιαλιτέ της καρπάθικης γαστρονομίας είναι οι μακαρούνες, ζυμαρικά σαν ταλιατέλες που συνοδεύονται από την περίφημη σιτάκα, γαλακτοκομικό προϊόν που μοιάζει με γιαούρτι.

Οι τούρτες είναι πίτες με φύλο που μοιάζει με κουρού. Γεμίζεται με μυτζήθρα και πασπαλίζεται με σουσάμι.

Δείγματα, επίσης, της λεπτοδουλειάς της καλλιτεχνικής ανησυχίας του Καρπάθιου και της προσήλωσής του στα παραδοσιακά επαγγέλματα, είναι τα ξυλόγλυπτα, τέμπλα, σοφάδες, παγκάλια, έπιπλα, αλλά και τα χειροποίητα υποδήματα (στιβάνια, παντόφλες) που, ευτυχώς, ακόμα διατηρούνται (κυρίως) στην Όλυμπο.

Εκείνο όμως που χαρακτηρίζει ακόμη το νησί είναι η γυναικεία φορεσιά (καθημερινή και σχολιάτικη) της Ολύμπου, το καβάϊ και το σακκοφούστανο.  Υπολείμματα παλαιάς γυναικείας φορεσιάς – τσεμπέρι, τεχρεμί, φωτά – βρίσκει κανείς στις προχωρημένης ηλικίας γυναίκες, στο Μεσοχώρι και κυρίως, στα Σπόα. Από τα υποδήματα, σώζονται ακόμη από γεωργούς και κτηνοτρόφους τα «στιβάνια» ως υπολείμματα και αυτά της ανδρικής φορεσιάς και κατασκευάζονται στην Όλυμπο. Πολλά ακόμα είδη λαϊκής τέχνης (πιάτα, μαστραπάδες) και παραδοσιακά επαγγέλματα διατηρούνται σε μεμονωμένες περιπτώσεις στα χωριά όπως Χαλκιάδες (σιδεράδες), υφάντριες, καλαθοπλέκτρες.

Εκείνο που είναι άξιο θαυμασμού και πιθανότατα δεν υπάρχει σε τέτοια έκταση αλλού, είναι η οργανοκατασκευή.   Σε όλα τα χωριά, υπάρχουν άνθρωποι κάθε ηλικίας που κατασκευάζουν λύρες, τσαμπούνες, λαούτα, βιολιά και οι περισσότεροι απ’ αυτούς είναι οι ίδιοι οργανοπαίχτες.

Τοπική κουζίνα

Η γη της Καρπάθου, αν και ορεινή και άγρια, αποδείχτηκε γόνιμη, θρέφοντας τους κατοίκους της με πλούσια προϊόντα, σταφύλια, εσπεριδοειδή, λάδι και το μέλι. Οι γυναίκες της Καρπάθου, ακόμη και σήμερα, ζυμώνουν όλες μαζί και φουρνίζουν τα φημισμένα ψωμιά σε παραδοσιακούς ξυλόφουρνους. Αλέθουν το σιτάρι και το κριθάρι σε μύλους και φτιάχνουν χειροποίητα ζυμαρικά.

Η τοπική κουζίνα βασίζεται στα ζυμαρικά, με πασίγνωστες τις παραδοσιακές μακαρούνες, φτιάχνονται από αλεύρι και νερό. Το αρχικό ζυμαρένιο κορδόνι, κόβεται σε τμήματα μήκους 3 εκατοστών, τα οποία πιέζονται καλά στο κέντρο τους με τα δάχτυλα, ώστε να αποκτήσουν ένα βαθούλωμα. Αφού ξεραθούν λίγο βράζονται, καίγονται με βούτυρο και σερβίρονται με «τσικωμένο» (καβουρντισμένο κρεμμύδι).

Με τον ίδιο τρόπο σερβίρονται και τα ψευτομακάρουνα, που είναι μπουκιές από μπαγιάτικο ψωμί, που το βράζουν μέχρι να μαλακώσει (από δύο έως τρία λεπτά), σε αλατισμένο νερό.

Πολύ μεγάλη η ποικιλία από ψωμιά, στο νησί, όλων των ειδών και των γεύσεων: Πικάντικα, κρεμμυδόψωμα, τραγανά παξιμαδοκούλουρα με μαστίχα, κύμινο και λευκό σουσάμι, με κύμινο, μοσχοκάρυδο και μαυροσούσαμο.

Οι πικάντικες κρεμμυδοκούλουρες είναι τραγανές, με άφθονα μπαχαρικά και πολλά κρεμμύδια. Είναι κουλούρια με σουσάμι, τραγανά με λεπτό σχήμα, πασπαλισμένα με άφθονο μαυροσούσαμο. Τα συναντάμε και στην γειτονική Κάσο.

Τα ψιλοκούλουρα ήταν κάποτε τα κουλούρια του γάμου και προσφέρονταν σε πανέρι με ζαχαροστράγαλα. Είναι μεγάλα στρογγυλά κουλούρια, στο εσωτερικό των οποίων τοποθετούνται, κάθετα και οριζόντια δώδεκα ζυμαρένιες λωρίδες, έτσι που να διασταυρώνονται σχηματίζοντας μικρά τετράγωνα μεταξύ τους. Πριν ψηθούν τα πασπαλίζουν με σουσάμι.

Τα αντέριζια είναι έντερα γεμιστά τα οποία, αφού πλυθούν καλά, παραγεμίζονται με ρύζι, κομμάτια κρέατος και πολλά μπαχαρικά που έχουν πρώτα τσιγαριστεί στο τηγάνι. Μετά τα ράβουν και τα τοποθετούν σε μία κατσαρόλα με βραστό νερό για να ψηθούν. Έπειτα τα τηγανίζουν σε λίγο λάδι για να γίνουν τραγανά κυλιστά κομμάτια χοιρινού κρέατος, που βράζουν στην κατσαρόλα μαζί με κομμάτια χοιρινού λίπους «μίλντας».

Το κρέας τρώγεται σκέτο σαν μεζές ή νοστιμίζει διάφορα φαγητά με όσπρια ή ομελέτες. Τα καλύτερα κομμάτια γίνονται συνήθως τηγανιτά ή κοκκινιστά με σουσάμι την ημέρα των Χριστουγέννων και ψήνονται την παραμονή μαζί με το Χριστόψωμο, το απαραίτητο συμπλήρωμα των Χριστουγέννων, που είναι ζυμωτό ψωμί με κανέλα, μαστίχα, γαρύφαλλα και είναι πασπαλισμένο με σουσάμι. Συνήθως έχει το σχήμα σταυρού.

Κατεξοχήν χριστουγεννιάτικο, πιάτο στο νησί, είναι η πηχτή από χοιρινό. Πρόκειται για ένα μείγμα που αποτελείται από κομμάτια κρέατος και ζωμό που προέρχεται από το βράσιμο της καθαρισμένης και «περικαμένης» (για να καούν οι τρίχες) χοιροκεφαλής. Μέσα συνυπάρχουν αρμονικά άφθονα μπαχαρικά (δάφνη, πιπέρι, κύμινο) και φυσικά, χυμός από λεμόνι.

Διάσημο το βυζάντι, που είναι αρνί ή κατσίκι, γεμιστό με μυρωδικά και ρύζι και σιγοψήνεται σε σκεπαστό πήλινο σκεύος, αποτελώντας το παραδοσιακό πασχαλιάτικο έδεσμα του νησιού. Το Πάσχα, οι γυναίκες ζυμώνουν, ακόμα τις Χριστοκουλούρες, τους χαρακτηριστικούς «πούλους», δηλαδή λεπτά αλμυρά «κουλούρια» σε σχήμα «οκτώ», με ένα κόκκινο αυγό στη μία άκρη τους. Πασχαλινό γλυκό είναι και οι τούρτες, φτιαγμένες με ανεβατό ζυμάρι γεμιστό με μαλακή γλυκιά μυζήθρα και αρωματισμένο άνηθο.

Άλλη μία παραδοσιακή συνταγή είναι το οφτό, η κατσίκα γεμισμένη με ρύζι, συκωτάκια και μυρωδικά. Ψήνεται σε ξυλόφουρνο για ένα ολόκληρο βράδυ και συνοδεύεται από τη δρύλα, που είναι γιαούρτι από κατσικίσιο γάλα.

Πλούσια η τοπική κουζίνα του νησιού σε πίττες: Λαχανόπιττες, κοπέλες (το χειμώνα γεμισμένες με σπανάκι και πράσο και το καλοκαίρι με βλίτα και κολοκυθάκια), κρεμμυδόπιττες, γρα (χορτόπιτα με αρκετά χοντρό φύλλο, που ψήνεται σε τσίγκινο ταψάκι στον ξυλόφουρνο) και τα ζιμπίλια, ένα χριστουγεννιάτικο γλυκό, με γέμιση από σταφίδα, που φτιάχνεται απ’ τα σταφύλια που δεν καταναλώνονται αμέσως, ούτε γίνονται κρασί. Οι σταφίδες, αλεσμένες, αποτελούν το κύριο συστατικό της γέμισης των «ζιμπιλίων», μιας γλυκιάς πίττας, που μαζί με μοσχοκάρυδα τυλίγονται μέσα στο φύλλο ζύμης που φτιάχνουν εκείνη την στιγμή περασμένα σε άσπρο και μαύρο μείγμα σουσαμιού και ψήνονται στους ξυλόφουρνους.

Γαμήλιο φαγητό ο  χόνδρος, δηλαδή χοντροκομμένο σιτάρι με κρέας και ντομάτα. Μπορεί να μαγειρευτεί και με γάλα σαν κρέμα ή ακόμα σκέτος σε νερό και πριν το σερβίρισμα να περιχυθεί με τσιγαρισμένο κρεμμύδι. Το φαγητό αυτό σερβίρεται και στα πανηγύρια του νησιού.

Τα μοσχοπούγκια είναι παραδοσιακά γλυκά, πολύ κοινά σε όλα τα Δωδεκάνησα. Σε σχήμα μισοφέγγαρου, είναι γεμισμένα με γέμιση που παρουσιάζει παραλλαγές και περιέχει κυρίως καρύδια, αμύγδαλα και σουσάμι, ενώ από πάνω είναι πασπαλισμένα με ζάχαρη άχνη.

Τακάκια είναι γλύκισμα τηγανητό, το οποίο φτιάχνεται σε μικρά κομμάτια και σιροπιάζεται, ενώ γλυκό χαράς είναι και ο καρπάθικος μπακλαβάς, με σκέτη ζύμη που ανοίγεται με ξυλικάκι, τηγανίζεται στο λάδι και μετά μελώνεται ή ξενικός με αμύγδαλα, καρύδια και πολλά φύλλα κρούστας που του δίνουν μεγάλο ύψος.

Οι ξυλικόπιτες γίνονται πολύ λεπτές, τηγανίζονται και σερβίρονται με μέλι. Η σισαμόμελη (με μέλι και σουσάμι) προσφέρεται στους γάμους για να πάρει ο γαμπρός δύναμη, αλλά και στους καλεσμένους.

Ψάρια και θαλασσινά υπάρχουν άφθονα στο νησί, κυρίως ένα είδος καλαμαριού, το αγριάϊ, που μοιάζει με θράψαλο, αλλά και καβούρια, αχινοί, πατελίδες (πεταλίδες), ενώ το ψάρι μένουλα, που μοιάζει με τη σαρδέλα, γίνεται παστό. Ο σκάρος είναι ψάρι που υπάρχει άφθονο μόνο στο Καρπάθιο πέλαγος και μαγειρεύεται γιαχνί ή ψητό με μπόλικο λαδολέμονο.

Στην τοπική κουζίνα συγκαταλέγονται φυσικά και τα γλυκά κουταλιού από κυδώνι, σύκο, σταφύλι και βύσσινο.

Από το παραδοσιακό τραπέζι δε λείπουν ποτέ η ρακί και το κρασί, αφού οι πλούσιοι αμπελώνες στη βόρεια Κάρπαθο παράγουν εξαιρετικά σταφύλια, από τα οποία παράγεται και το φημισμένο κρασί τους. Εξαιρετικής ποιότητας, εύγευστο και αρκετά διαφορετικό. Το πιο δημοφιλές είναι το ημίγλυκο ερυθρό κρασί, που παράγεται κυρίως στην ορεινή Κάρπαθο, στον Όθο και στη Βωλάδα. Οι πιο γνωστές ποικιλίες του νησιού είναι το αθήρι, το φωκιανό, αλλά και το Κρητικό θραψαθήρι και η Κυκλαδίτικη γαϊδουριά. Από τις λευκές ποικιλίες, οι πιο πολλές είναι άγνωστες όπως το στρογγυλάθηρο, το καράτο, το κολοκυθάτο, το κώτικο και το συρίγγι.

Βασικό στοιχείο της διατροφής των κατοίκων του νησιού, αποτελούν τα καρπαθιώτικα τυριά, με την έντονη γεύση. Τα πιο διαδεδομένα είναι το πολύ μαλακό μανούλι, το αρμυροτύρι, που όπως μαρτυρά η ονομασία του είναι πολύ αρμυρό σκληρό τυρί, με το οποίο οι ντόπιοι συνήθως συνοδεύουν τις μακαρονάδες τους και το μεριάρι.

Πρόσβαση

Το νησί της Καρπάθου είναι προσβάσιμο καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, είτε με πλοίο, είτε με αεροπλάνο.

Ακτοπλοϊκή σύνδεση: Υπάρχουν δύο λιμάνια στην Κάρπαθο, το Διαφάνι στο βόρειο μέρος του νησιού και τα Πηγάδια, στο νότιο μέρος. Το πλησιέστερο λιμάνι στο χωριό Όλυμπος είναι το Διαφάνι (σε απόσταση 10 χλμ. ή 15’ οδήγησης), ενώ απ’ τα Πηγάδια η απόσταση είναι μεγαλύτερη (42  χλμ., περίπου 40-45 λεπτά οδήγηση). Τα δρομολόγια από Πειραιά είναι 2 – 3 φορές την εβδομάδα.  Η διαδρομή, με στάσεις και σε άλλα νησιά, διαρκεί περίπου 20 ώρες. Το νησί συνδέεται με τακτικά δρομολόγια με τη Ρόδο, την Ανάφη, την Χάλκη, την Κάσο, την Μήλο, τη Σαντορίνη και με τα λιμάνια του Ηρακλείου και της Σητείας στην Κρήτη.

Αεροπορική Σύνδεση: Η Κάρπαθος διαθέτει ένα σύγχρονο, διεθνές αεροδρόμιο και συνδέεται καθημερινά με πτήσεις με Αθήνα, Ρόδο και Κρήτη. Από την Αθήνα, το δρομολόγιο διαρκεί περίπου 1 ώρα και 20′. Επίσης, συνδέεται με πτήσεις από Θεσσαλονίκη, καθώς και πτήσεις charter με πολλές χώρες του εξωτερικού (άνοιξη & καλοκαίρι). Το αεροδρόμιο της Καρπάθου βρίσκεται στο νότιο τμήμα του νησιού, σε απόσταση 55 χιλιομέτρων (περίπου 1 ώρα οδήγηση) από το χωριό Όλυμπος ή 13,8 χλμ. από την πρωτεύουσα του νησιού Πηγάδια Καρπάθου (15-17′ οδήγηση).

Δρομολόγια ΚΤΕΛ: Η Κάρπαθος έχει δίκτυο λεωφορείων, που ενώνει τα Πηγάδια με τα χωριά και κάποιες απ’ τις παραλίες των νησιών. Τα λεωφορεία πηγαίνουν σε διάφορες ώρες στα χωριά Αμμοοπή και Πύλες, μέσω Απερίου, Βωλάδας και Όθου, ενώ στην Αρκάσα, μέσω Μηνητή και Λευκού. Υπάρχει ένα ειδικό λεωφορείο, που ενώνει την πρωτεύουσα του νησιού με το χωριό Όλυμπος. Το λεωφορείο αυτό εκτελεί τρία δρομολόγια την ημέρα, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Διαμονή

Στο νησί υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός καταλυμάτων (ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα διαμερίσματα, ενοικιαζόμενα δωμάτια κ.λπ.) ικανά να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες και της ανάγκες και του πλέον απαιτητικού επισκέπτη.

Διαμονή στην Κάρπαθο: Βρες το ιδανικό κατάλυμα για αξέχαστες διακοπές!

Booking.com
Translate »
error: Content is protected !!
You don't have permission to register